Muzeum Miejskie w Żywcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muzeum Miejskie w Żywcu
Ilustracja
Stary Zamek - siedziba muzeum
Państwo  Polska
Miejscowość Żywiec
Adres Zamkowa 2
Data założenia 1938
Zakres zbiorów historia, etnografia
Dyrektor Anna Tuleja
Położenie na mapie Żywca
Mapa konturowa Żywca, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Muzeum Miejskie w Żywcu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Muzeum Miejskie w Żywcu”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Muzeum Miejskie w Żywcu”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Muzeum Miejskie w Żywcu”
Ziemia49°41′16,96″N 19°11′59,55″E/49,688044 19,199875
Strona internetowa
Strój mieszczański żywiecki, kobiecy - zbiory Muzeum Miejskiego w Żywcu

Muzeum Miejskie w Żywcu – muzeum położone w Żywcu. Placówka od 2005 roku ma swoją siedzibę w gmachu Starego Zamku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea powstania muzeum w Żywcu sięga lat 20. XX wieku. Jego zaczątkiem była kolekcja, gromadzona od 1925 r. przez uczennice Koła Krajoznawczego, działającego w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim[1] pod kierunkiem dyrektora szkoły, Tadeusza Charlewskiego[2]. Otwarcie pierwszej wystawy, która mieściła się w budynku Seminarium przy ul. Zielonej 2, miało miejsce w 1934 roku. Obejmowała ona ponad 300 eksponatów z Żywiecczyzny: strój, sztukę ludową przedmioty użytku domowego itp.[3] Oprócz zbiorów etnograficznych i przyrodniczych, eksponowano także egzemplarz Dziejopisu Żywieckiego Andrzeja Komonieckiego.

W 1936 roku Gimnazjum zostało zlikwidowane, a kolekcję przekazano Sekcji Miłośników Żywiecczyzny przy żywieckim kole Towarzystwa Szkoły Ludowej. Powołało ono do życia Muzeum Ziemi Żywieckiej. Mieściło się ono początkowo w gmachu Seminarium, a w 1938 roku zostało przeniesione do kamienicy przy Rynku 1. Do muzeum wtedy trafiły eksponaty, pochodzące z wykopalisk archeologicznych na górze Grojec, prowadzonych w latach 1937-1938.

Podczas II wojny światowej zbiory muzeum przejęli Niemcy. W 1941 roku wywieźli oni najcenniejsze eksponaty sakralne; ucierpiały też inne zbiory.

Reaktywacja placówki nastąpiła w kwietniu 1945 roku. Jego pierwszym powojennym dyrektorem został artysta malarz Jan Studencki. W 1946 roku zbiory przeniesiono do Starego Zamku. Wówczas też nadzór nad muzeum objęło Muzeum Narodowe w Krakowie. Na potrzeby muzeum przeznaczono gmach przy ul. Kościuszki 5 (tzw. Siejbę), do którego placówka przeniosła się w 1960 roku, po uprzednim remoncie. Muzeum mieściło się tam do 2005 roku. Od 1990 roku organem założycielskim placówki jest miasto Żywiec. W 1992 r. otwarto wystawę "Sztuka Sakralna Żywiecczyzny" w Starym Zamku, a potem także wystawę "Historia i tradycja miasta Żywca". W Siejbie zwiedzać można było nadal wystawę etnograficzną i przyrodniczą.[4] W roku 2005 muzeum otrzymało nową siedzibę - Stary Zamek[4].

Dyrektorzy i dyrektorki[edytuj | edytuj kod]

Dyrektorem muzeum w latach 1936-1939 był polonista Michał Jeziorski. W 1972 roku kierownikiem a następnie dyrektorem zostaje etnograf - mgr Magdalena Meres. W latach 1991 - 1995 dyrektorem muzeum był slawista - mgr Jan Gołąb. W latach 1996 - 1999 funkcję dyrektora pełnili: etnograf - mgr Barbara Rosiek, archeolog - mgr Wojciech Błasiak oraz historyk - mgr Krystyna Kolstrung-Grajny[4]. W roku 1999 dyrektorem została historyk - mgr Anna Tuleja. W tym samym roku placówka przyjęła nazwę Muzeum Miejskie w Żywcu[4].

Działy i zbiory[edytuj | edytuj kod]

W Muzeum znajdują się następujące działy[5]:

  • Dział Historii i Sztuki

W kolekcji znajdują się m.in.: stroje mieszczańskie żywieckie, przywileje miejskie, dokumenty rękopiśmienne dziejów miasta i regionu, przykłady malarstwa cechowego z przełomu XIX/XX wieku, jak również cenne przykłady sztuki gotyckiej i zabytkowych mebli.

  • Dział Etnografii

Kolekcja obejmuje przykłady: kultury tradycyjnej górali żywieckich (stroje świąteczne i codzienne oraz obrzędowe, np. kolędników), sztuki ludowej (obrazy, rzeźba, zabawki), sprzętów gospodarskich itp. W zbiorach są też instrumenty ludowe oraz plastyka obrzędowa.

  • Dział Przyrody

Zbiory obejmują przykłady fauny i flory beskidzkiej oraz kolekcję szczątków zwierząt kopalnych.

  • Dział Archeologii

Zbiory prezentują materiał z przedwojennych prac archeologicznych, z wykopalisk z lat 80. XX wieku i in.

Pozostałe działy: Dział Inwentaryzacji Zbiorów, Dział Ochrony i Konserwacji Zbiorów, Dział Naukowo-Oświatowy, Biblioteka, Dział Administracyjno-Księgowy

Placówka jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie z wyjątkiem poniedziałków. Wstęp do muzeum jest płatny[6].

Park Miniatur[edytuj | edytuj kod]

W 2012 roku na parterze Nowego Zamku oraz w jego sąsiedztwie utworzono park tematyczny "Od Komorowskich do Habsburgów" Na jego terenie eksponowane są miniatury 23 budowli wybudowanych przez właścicieli Żywca w okresie od XV wieku XV wieku do czasów II wojny światowej. Do parku zaprasza pomnik księżnej Alicji Habsburg.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. obecnie Gimnazjum nr 2 im. Stanisława Staszica
  2. Nauka polska, jej potrzeby, organizacja i rozwój, „Rocznik Kasy pomocy dla osób pracujących na polu naukowym imienia doktora Józefa Mianowskiego”, t. 21-22, Skład główny w ksiȩgarni Gebethnera i Wolffa, 1936, s.243.
  3. Schedae etnographicae, „Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, wyd. 8-11, PWN, 1975, s. 133.
  4. a b c d Historia muzeum - Muzeum Miejskie w Żywcu - Stary Zamek, www.muzeum-zywiec.pl [dostęp 2017-05-31].
  5. Działy muzeum - Muzeum Miejskie w Żywcu - Stary Zamek, www.muzeum-zywiec.pl [dostęp 2017-06-03].
  6. Muzea Województwa Śląskiego: informator, Muzeum Śląskie, 2000, ss.196-200, ISBN 8387455318,, ISBN 978-83-87455-31-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]