Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym
Организация Договора о коллективной безопасности
Logotyp / flaga
Mapa
Język roboczy rosyjski
Siedziba Moskwa
Członkowie  Armenia
 Białoruś
 Kazachstan
 Kirgistan
 Rosja
 Tadżykistan
Sekretarz Generalny Stanisław Zaś
Utworzenie 7 października 2002
Strona internetowa
Szczyt przywódców państw członkowskich, 10 grudnia 2010
Szczyt przywódców państw członkowskich, 23 grudnia 2014

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (ros. Организация Договора о Коллективной БезопасностиОДКБ, ODKB) – organizacja zbiorowego bezpieczeństwa niektórych państw członkowskich Wspólnoty Niepodległych Państw. Organizacja jest systemem bezpieczeństwa zbiorowego i sojuszem wojskowym.

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

U źródeł powstania Organizacji leży podpisanie w dniu 15 maja 1992 roku tzw. traktatu taszkenckiego o bezpieczeństwie kolektywnym[1]. Traktat podpisały: Armenia, Kazachstan, Kirgistan, Rosja, Tadżykistan i Uzbekistan. Azerbejdżan przystąpił 24 września 1993, Gruzja 9 grudnia 1993 roku, Białoruś 31 grudnia 1993 roku. Traktat uprawomocnił się 20 kwietnia 1994 roku.

Sygnatariusze Traktatu wyrzekli się groźby użycia siły wobec państw trzecich, zadeklarowali nieprzystępowanie do sojuszy wojskowych, zapewnili o tym, że agresja na którekolwiek z państw układu zostanie potraktowana jako atak na całą organizację. Po pięciu latach obowiązywania Traktatu – 2 kwietnia 1999 roku nastąpiło jego odnowienie, jednak w innym składzie. W tak zwanym międzyczasie organizację opuściły Azerbejdżan, Gruzja i Uzbekistan, tworząc Organizację na rzecz Demokracji i Rozwoju (GUAM).

7 października 2002 roku w Kiszyniowie pozostałe sześć państw-sygnatariuszy tzw. traktatu taszkenckiego powołało Organizację Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym[2]. 17 sierpnia 2006 roku do Organizacji powrócił Uzbekistan, który po raz drugi opuścił organizację w 2012 roku[3].

Sojusz zaczepno-odporny rozpoczął funkcjonowanie 18 września 2003 roku.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Członkowie Układu przeprowadzają liczne ćwiczenia wojskowe z udziałem wielu żołnierzy. Zazwyczaj są to ćwiczenia wojska Rosji i wojska jednego z pozostałych sygnatariuszy. m.in. 17 czerwca 2006 roku na Białorusi, niedaleko od granicy z Polską, rozpoczęły się rosyjsko-białoruskie manewry Tarcza Związku 2006 z udziałem 8800 żołnierzy.

4 lutego 2008 roku podczas szczytu w Moskwie zapadła decyzja o utworzeniu Sił Szybkiego Reagowania Układu[4].

2 listopada 2018 roku ze stanowiska Sekretarza Generalnego Organizacji odwołano gen. Jurija Chaczaturowa, co miało związek z postawieniem mu zarzutów dotyczących zamachu na porządek konstytucyjny państwa (art. 300 cz. 1 Kodeksu Karnego Republiki Armenii) przez władze Armenii[5]. W czasie wydarzeń z 1–2 marca 2008 roku pełnił on funkcję komendanta garnizonu Sił Zbrojnych w Erywaniu i miał uczestniczyć w siłowym dławieniu manifestacji. W sprawie oskarżeni zostali również były Prezydent Armenii Robert Koczarian, były Przewodniczący Rady Bezpieczeństwa Narodowego Armen Geworgian oraz były Minister Obrony Armenii Mikael Harutunian.

Państwa członkowskie Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym[edytuj | edytuj kod]

Obecni członkowie[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorzy[edytuj | edytuj kod]

Byli członkowie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Sadłowski, Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Prawno-instytucjonalne aspekty funkcjonowania, Toruń 2017, s. 22.
  2. Устав Организации Договора о коллективной безопасности, tłum. ang., wszedł w życie z dniem 18 września 2003 roku, zarejestrowany przez Sekretariat Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 16 grudnia 2003 roku (UN Treaty Series, v. 2235, No. 39775 s. 79).
  3. Putinowi sypie się sojusz wojskowy. Uzbekistan wychodzi z OUBZ. kresy.pl, 2012-06-29. [dostęp 30 czerwca 2012].
  4. Siły proradzieckiego ODKB będą nie gorsze od sił NATO. rp.pl, 2009-02-04. [dostęp 5 lutego 2009].
  5. M. P. Sadłowski, Ormiański kryzys „Wschodniego NATO”, dostęp: 1.02. 2019 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]