Kasym-Żomart Tokajew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kasym-Żomart Tokajew
Қасым-Жомарт Тоқаев
Ilustracja
Kasym-Żomart Tokajew (2020)
Pełne imię i nazwisko

Kasym-Żomart Kemeluły Tokajew

Data i miejsce urodzenia

17 maja 1953
Ałma-Ata

2. Prezydent Kazachstanu
Okres

od 20 marca 2019

Przynależność polityczna

Amanat

Poprzednik

Nursułtan Nazarbajew

Przewodniczący Senatu Parlamentu Kazachstanu
Okres

od 16 października 2013
do 20 marca 2019

Przynależność polityczna

Nur Otan

Poprzednik

Kajrat Mami

Następca

Dariga Nazarbajewa

Premier Kazachstanu
Okres

od 1 października 1999
do 28 stycznia 2002

Przynależność polityczna

Otan

Poprzednik

Nurłan Bałgymbajew

Następca

Imangali Tasmagambetow

Przewodniczący Senatu Parlamentu Kazachstanu
Okres

od 11 stycznia 2007
do 15 kwietnia 2011

Przynależność polityczna

Nur Otan

Poprzednik

Nurtaj Abykajew

Następca

Kajrat Mami

Dyrektor Generalny Biura ONZ w Genewie
Okres

od 12 marca 2011
do 16 października 2013

Poprzednik

Siergiej Ordżonikidze

Następca

Michael Møller

Odznaczenia
Order Nazarbayev znak.png
OrdenParasat.png MedalAstana.png Medal10RK.png Medal10Parlm.png Medal10Astana.png Order Honoru Order Przyjaźni Order Księcia Jarosława Mądrego III klasy

Kasym-Żomart Kemeluły Tokajew (kaz. Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев, ros. Касым-Жомарт Кемелевич Токаев, trb. Kasym-Żomart Kiemielewicz Tokajew; ur. 17 maja 1953 w Ałma-Acie) – kazachski dyplomata i polityk, minister spraw zagranicznych w latach 1994–1999 i 2002–2007, premier Kazachstanu w latach 1999–2002, przewodniczący Senatu w latach 2007–2011 i 2013–2019, prezydent Kazachstanu od 20 marca 2019[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1970 roku rozpoczął studia w Moskiewskim Państwowym Instytucie Stosunków Międzynarodowych. W latach 1975–1979 pracował w ambasadzie Związku Radzieckiego w Singapurze. W latach 1979–1985 pracował dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych ZSRR. W latach 1985–1991 pracował jako sekretarz i doradca w placówce dyplomatycznej w Pekinie.

Po uzyskaniu przez Kazachstan niepodległości 16 grudnia 1991, Tokajew stał się jednym z czołowych polityków kraju. W październiku 1994 roku został powołany w skład rządu Äkeżana Każygeldina jako minister spraw zagranicznych i funkcję tę pełnił do 1 października 1999, kiedy zastąpił Nurłana Bałgymbajewa na stanowisku premiera rządu. 28 stycznia 2002 Kasym-Żomart Tokajew podał swój rząd do dymisji. W nowym rządzie Imangalego Tasmagambetowa objął ponownie funkcję ministra spraw zagranicznych. 11 stycznia 2007 podczas gruntownej rekonstrukcji składu ekipy rządzącej przeprowadzonej przez prezydenta Nursułtana Nazarbajewa, Tokajew został odwołany z funkcji ministra i mianowany przewodniczącym Senatu Parlamentu Kazachstanu. Stanowisko to trzymał do 15 kwietnia 2011, kiedy zastąpił go Kajrat Mämi.

W latach 2008–2009[2] był wiceprzewodniczącym Zgromadzenia Parlamentarnego Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Od 12 marca 2011 do 16 października 2013 pełnił funkcję Dyrektora Generalnego ONZ w Genewie. Piastowanie tej funkcji wywindowało jego pozycję na arenie międzynarodowej i stanowiło dobre tło dla prowadzonej przez Kazachstan polityki międzynarodowej.

16 października 2013 ponownie został zaprzysiężony na stanowisku przewodniczącego Senatu Parlamentu Kazachstanu zastępując Kajrata Mamiego, który został powołany na szefa Sądu Najwyższego. Tokajew był typowany jako potencjalny następca prezydenta Nursułtana Nazarbajewa[3]. Jako przewodniczący Senatu Tokajew pozostał swego rodzaju globalnym ambasadorem Kazachstanu, nie tylko reprezentując go na forach organizacji międzynarodowych (m.in. wizyta w Nowym Jorku 4 marca 2015 i spotkanie z sekretarzem generalnym ONZ Ban Ki-moonem dot. organizowanego w Astanie Kongresu Liderów Religii Światowych i Tradycyjnych[4]), lecz także wspierając kandydaturę Kazachstanu do Rady Bezpieczeństwa ONZ w kadencji 2017–2018[5].

19 marca 2019 prezydent Nursułtan Nazarbajew w orędziu telewizyjnym ogłosił, że rezygnuje ze sprawowania swojego urzędu po niemal 28 latach u władzy (z mocą obowiązującą od następnego dnia)[6][7]. 20 marca 2019 Kasym-Żomart Tokajew przejął obowiązki prezydenta, a zaprzysiężenie odbyło się podczas wspólnego posiedzenia obu izb kazachskiego parlamentu. Tokajew na początku miał pełnić urząd do końca obecnej kadencji prezydenckiej, wygasającej w kwietniu 2020 roku[8], jednak 9 kwietnia 2019 ogłosił, że wybory prezydenckie odbędą się 9 czerwca 2019[9]. 10 czerwca 2019 ogłoszono, że w przeprowadzonych dzień wcześniej wyborach uzyskał 70,96% głosów.

Od 5 stycznia 2022 jest również przewodniczącym Rady Bezpieczeństwa Kazachstanu[10].

Rodzina i życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego ojcem był Kemel Tokajew(ros.) (1923–1986) – znany dziennikarz, weteran II wojny światowej, uważany za twórcę gatunku kazachskiej literatury przygodowo-kryminalnej. Kasym-Żomart Tokajew napisał o swoim ojcu książkę Słowo o ojcu[11][12][13].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tokayev sworn in as Kazakh president, pledges continuity, Reuters, 2019-03-20.
  2. Osce Pa, oscepa.org [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  3. Kazakhstan: Senate Reshuffle Sparks Succession Talk.
  4. Kazakh Senate Chairman Visits New York, Invites UN Secretary-General to Astana Int’l Religious Congress.
  5. UN Secretary-General invited to take part in religious forum in Astana this summer.
  6. Prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew podał się do dymisji, Onet Wiadomości, 19 marca 2019 [dostęp 2019-03-19] (pol.).
  7. Kazakhstan’s leader Nazarbayev resigns after three decades in power. Reuters, 19 marca 2019. [dostęp 2019-03-19].
  8. Kazachstan: Kasym-Żomart Tokajew zaprzysiężony na prezydenta, gazetaprawna.pl [dostęp 2019-03-20].
  9. Breaking News: Early presidential election in Kazakhstan set for June 9; President Tokayev pledges fair and transparent vote, The Astana Times [dostęp 2019-04-09] (ang.).
  10. Protesty w Kazachstanie. Prezydent odsuwa Nazarbajewa, demonstranci przejmują lotnisko, wiadomosci.onet.pl [dostęp 2022-01-05].
  11. Rodzina prezydencka: Kasym-Żomart Tokajew. Jak budował karierę i czym interesuje się nowa głowa Kazachstanu.
  12. Co wiadomo jest o rodzinie prezydenta Tokajewa.
  13. 7 ciekawych faktów o nowym prezydencie Kazachstanu.
  14. Состоялась церемония награждения государственными наградами РК, nomad.su [dostęp 2020-06-27].
  15. Указ Президента Республики Казахстан от 9.12.1996 за № 3266.
  16. Назарбаеву вручили медаль „20 лет Астане”, Главные новости Казахстана – Tengrinews.kz, 6 lipca 2018 [dostęp 2020-06-27] (ros.).
  17. Указ Президента Украины от 25 февраля 2008 года № 154 «О награждении государственными наградами Украины граждан Республики Казахстан», Офіційне інтернет-представництво Президента України [dostęp 2020-06-27] (ukr.).
  18. Nikolić odlikovao kazahstanskog političara, Blic.rs [dostęp 2020-06-27] (serb.).
  19. Указ Президента Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 93 «О награждении государственными наградами Российской Федерации», publication.pravo.gov.ru [dostęp 2020-06-27].
  20. Указ Президента Российской Федерации от 12 декабря 2004 года № 1552 «О награждении орденом Дружбы граждан Республики Казахстан», Президент России [dostęp 2020-06-27] (ros.).
  21. Протокольное решение Совета глав государств СНГ «О награждении Грамотой Содружества Независимых Государств» (Принято в г. Душанбе 3 сентября 2011 года), www.cis.minsk.by [dostęp 2020-06-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]