Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Kościół i klasztor oo. Franciszkanów w Sanoku (widok od Rynku)
Kościół i klasztor oo. Franciszkanów w Sanoku (widok od Rynku)
Państwo  Polska
Siedziba Sanok
Adres ul. Franciszkańska 7
Data powołania 1 lipca 1969
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Dekanat Sanok I
Kościół Franciszkanów
Proboszcz o. Bartosz Pawłowski OFMConv.
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia
Ziemia49°33′38,0″N 22°12′25,5″E/49,560556 22,207083
Strona internetowa

Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Pocieszenia w Sanoku – rzymskokatolicka parafia z siedzibą w Sanoku, należąca do dekanatu Sanok I diecezji przemyskiej.

Parafia istnieje w Kościele i klasztorze Franciszkanów w Sanoku. Została ustanowiona 1 lipca 1969[1]. Obejmuje swoim zasięgiem dzielnicę Sanoka, Błonie, częściowo Śródmieście.

Zakonnicy i powiązani[edytuj | edytuj kod]

Funkcję gwardiana klasztoru pełnili: o. Klemens Kobak (1870, 1871)[2][3], o. Piotr Kowalik (1872, 1874)[4][5], o. Romuald Piechowicz (1876, 1879)[6][7], o. Samuel Reiss (wzgl. Rajss, 1880)[8][9], o. Ambroży Trybalski (1882)[10], o. Cyprian Chęciński (1890)[11], o. Alojzy Leopold Jan Karwacki (wybrany 8 stycznia 1894[12], później po raz drugi)[13], o. Franciszek Pyznar (1895)[14], o. Feliks Bogaczyk (po raz pierwszy ok. 1900[15], po raz drugi 1908-1910)[16][17], o. Jan Warchał (od 1910)[18][19][20][21], o. Kazimierz Siemaszkiewicz (podczas I wojny światowej)[22][23], o. Benedykt Porzycki (lata 60.)[24], o. Jakub Półchłopek, o. Alan Chrystek, o. Błażej Wierdak (1977-1983)[25], o. Zygmunt Mojgiert, o. Ludwik Szetela, o. Roman Pałaszewski[26] (1992-1996[27]), o. Edward Staniukiewicz (1996-2000)[28], o. Stanisław Glista (od czerwca 2000 do maja 2008[29][30], następnie został wybrany gwardianem klasztoru św. Franciszka w Krakowie). W maju 2008 kapituła zwyczajna południowej Prowincji Franciszkanów obradująca w Harmężach dokonała wyboru na kolejną kadencję nowego gwardiana i proboszcza klasztoru w Sanoku. którym został o. Zbigniew Kubit (ur. w Krośnie, dotychczas pracujący w parafii św. Franciszka z Asyżu Lwówku Śląskim), sprawujący urząd przez dwie kadencje, od 2008 do 2016[31]. 7 maja 2016 nowym gwardianem został wybrany o. Bartosz Pawłowski[32].

W czasie funkcjonowania sanockiej parafii w farnej w kościele (do 1886) w kościele rozpoczynał posługę kapłańską ówczesny wikariusz, późniejszy biskup Karol Fischer (od września 1879 do końca 1880)[33]. W klasztorze pracował o. Benigny Chmura[34]. Pod koniec XIX wieku w klasztorze przebywał powstaniec styczniowy, ks. Kazimierz Żuliński[35]. W 1934 tymczasowo przebywał internowany w klasztorze ks. Władysław Bachuta[36].

W klasztorze posługiwali także o. Wacław Niewodowski (-1953), o. Wawrzyniec Pomianek (-1969), o. Otto Szmydt (-1980), o. Radosław Bulsiewicz (-1985), o. Salezy Kucharski (1928-2001), o. Franciszek Patryjak (1944-2005), o. Andrzej Deptuch (1919-2015). Pod koniec XX wieku w klasztorze posługiwali o. Tadeusz Pobiedziński (do 1989)[37], o. Marek Daukszewicz[38], o. Marek Andrzejewski, o. Anicet Sajek (obaj byli katechetami w Zespole Szkół Ekonomicznych)[39]. We wspólnocie klasztornej od 26 lipca 1972 do 1 listopada 2015 był o. Andrzej Deptuch, w chwili śmierci najstarszy wiekiem zakonnik prowincji franciszkańskiej i najstarszy kapłan archidiecezji przemyskiej. Ponadto we wspólnocie klasztornej byli bracia: br. Medart Beneta (-1955), br. Tomasz Szaruga (-1967), br. Zeno Serafin Poliński[40] (1904-2002) i br. Celestyn Skóra (-1992), br. Cyryl Dudek (1927-2008). Do 2017 posługiwał w parafii o. Piotr Marszałkiewicz (katecheta w Zespole Szkół nr 1 im. Karola Adamieckiego w Sanoku, także duszpasterz klubu hokeja na lodzie STS Sanok[41][42].

Obecnie (stan na 9 czerwca 2017) wspólnotę braci franciszkanów tworzą: o. Bartosz Pawłowski (gwardian i proboszcz, dyrektor Ośrodka Rehabilitacji), o. Tarzycjusz Cwykiel (duszpasterz), o. Marek Kustroń, o. Piotr Micał, o. Stanisław Lelito, o. Adam Mikosiak (katecheta w Gimnazjum Nr 1), br. Ryszard Nycz (zakrystianin)[43].

Sanocki poeta Roman Bańkowski zadedykował dwóm braciom z klasztoru wiersze, opublikowane w tomiku poezji pt. Byli wśród nas – inni z 2000: br. Zeno został upamiętniony w wierszu pt. „Stare organy”, a br. Celestynowi został poświęcony wiersz pt. „Zakrystian”[44]. W 2009 sanoccy ojcowie franciszkanie otrzymali Nagrodę Burmistrza Sanoka[45].

Grobowiec sanockich oo. franciszkanów znajduje się na Cmentarzu Centralnym w Sanoku[46][47].

Od 4 października 1998 organistą w kościele jest Jacek Szuba[48].

Odpusty i uroczystości[edytuj | edytuj kod]

  • Druga niedziela maja (lub sobota) − odpust Matki Bożej Pocieszenia, Pani Ziemi Sanockiej
  • 13 czerwca − św. Antoniego
  • 2 sierpnia − odpust Porcjonkuli Matki Bożej Anielskiej
  • 14 września − odpust Podwyższenia Krzyża Świętego
  • 4 października − św. Franciszka
  • 8 grudnia − Niepokalanego Poczęcia

Dzieła i grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

  • W 1. poł. lat 90. była organizowane akcja „Podaruj Dzieciom Brata Słońce” organizująca kolonie letnie dla dzieci z ubogich rodzin[49][50].
  • Żywy Różaniec, Oaza Rodzin, Ministranci, Akcja Katolicka
  • Krąg Biblijny (zał. 1979[51])
  • Katolicka Poradnia Specjalistyczna "Nazaret"
  • Ośrodek Rehabilitacji
  • Świetlica dla dzieci
  • Tygodnik "Głos Ziemi Sanockiej" (zał. 1993)[52]
  • Caritas Parafialna
  • Kawiarnia "U Mnicha"
  • Sala spotkań ekumenicznych
  • Biblioteka Parafialna
  • Księgarnia
  • Chór Męski Liturgiczny
  • Mała Peregrynacja

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 10.
  2. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 332.
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 385.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 320.
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1874. Lwów: 1874, s. 345.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1876. Lwów: 1876.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 315.
  8. {{Cytuj książkę | tytuł = Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880 | miejsce = Lwów | data = 1880 | strony = 318 | url = http://www.mtg-malopolska.org.pl/images/skany/schematyzmy/szematyzm1880/szematyzm1880.pdf}}
  9. O. Samuel Rajss - reformator Prowincji galicyjskiej. franciszkanie.pl, 20 lipca 2009. [dostęp 24 lipca 2014].
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1882. Lwów: 1882, s. 322.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 336.
  12. Kronika. „Gazeta Przemyska”, s. 4, Nr 4 z 14 stycznia 1894. 
  13. O. Karwacki - wybitny historyk franciszkański. franciszkanie.pl, 23 kwietnia 2009. [dostęp 24 lipca 2014].
  14. Szematyzm na rok 1895. Lwów: 1895, s. 337.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 402.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 402.
  17. Kronika. † Ks. Feliks Bogaczyk. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 4 z 22 maja 1910. 
  18. Kronika. † Ks. Feliks Bogaczyk. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 4, Nr 4 z 22 maja 1910. 
  19. Wizytacye kanoniczne. Sanok. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 11, s. 371, Listopad 1912. 
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 552.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 553.
  22. Wojciech Sołtys. Sanockie w okresie I wojny światowej w relacjach pamiętnikarzy i w prasie. „Rocznik Sanocki”. VII, s. 67, 1995. 
  23. Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku 1923-1934. Jednodniówka. Sanok: Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku, 1934, s. 30.
  24. Edward Wisz. Śladem pewnego listu. Wyrzucany na ulicę. „Nowiny”, s. 3, Nr 42 z 19 lutego 1964. 
  25. Marek Augustyn, Andrzej Deptuch. Pozostaną w pamięci. O. Błażej Albin (1914-2000). Pożegnanie. „Tygodnik Sanocki”. Nr 8 (433), s. 13, 25 lutego 2000. 
  26. Andrzej Brygidyn, W latach powojennych . Życie polityczne. W przełomie październikowym w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 798
  27. Pożegnanie ojca Romana. Nowy gwardian franciszkanów. „Tygodnik Sanocki”. Nr 34 (250), s. 1, 5, 23 sierpnia 1996. 
  28. Jolanta Ziobro. Pożegnaliśmy gwardiana. „Nie chodziło mi o dzieło, tylko o człowieka”. „Tygodnik Sanocki”. Nr 20 (445), s. 1, 11, 19 maja 2000. 
  29. Nowy gwardian. „Tygodnik Sanocki”. Nr 25 (450), s. 2, 23 czerwca 2000. 
  30. Waldemar Och. Kalendarium sanockie 2005-2010. „Rocznik Sanocki”. T. X, s. 272, 2011. 
  31. Zmiana gwiardiana w sanockim klasztorze o. Franciszkanów. Zbigniew Kubit: Sercem pozostanę w Sanoku. esanok.pl, 2016-07-01. [dostęp 2016-08-25].
  32. Kalwaria Pacławska. Przełożeni klasztorów i formacji. franciszkanie.pl, 2016-05-08. [dostęp 2016-05-09].
  33. Wizytacye kanoniczne. Sanok. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 11, s. 370-371, Listopad 1912. 
  34. Benigny Chmura - prowincjał przełomu wieków. franciszkanie.pl, 1 kwietnia 2009. [dostęp 24 lipca 2014].
  35. Kościuszkowska rocznica. Sanok. „Gazeta Narodowa”, s. 2, Nr 77 z 4 kwietnia 1894. 
  36. Ciekawy proces o kazanie. „Orędownik Wielkopolski”, s. 1, Nr 236 z 13 października 1933. 
  37. Recepta na szczęście. Wywiad z o Tadeuszem Pobiedzińskim. W: Halina Więcek: Zwyczajni – niezwyczajni. Wywiady I. Sanok: 2007, s. 21. ISBN 987-83-906746-7-6.
  38. Rowerem po pokój i dobro. Wywiad z o. Markiem Daukszewiczem. W: Halina Więcek: Zwyczajni – niezwyczajni. Wywiady I. Sanok: 2007, s. 71-74. ISBN 987-83-906746-7-6.
  39. Alicja Wolwowicz: Dzieje szkoły w zarysie (1945-1995). W: Księga pamiątkowa szkół ekonomicznych w Sanoku 1925-1995. Sanok: 1995, s. 86. ISBN 83-903469-0-7.
  40. Najstarszy franciszkanin?. „Tygodnik Sanocki”. Nr 10 (330), s. 3, 6 marca 1998. 
  41. Sport: Doradza, broni i... odprawia msze. franciszkanie.pl, 7 marca 2007. [dostęp 20 października 2014].
  42. Wielkie rzeczy rodzą się w bólach, Tygodnik Sanocki nr 49 (787) z 8 grudnia 2006, s. 12.
  43. Wspólnota braci franciszkanów. franciszkanie.esanok.pl. [dostęp 2017-06-09].
  44. Roman Bańkowski: Byli wśród nas – inni. Sanok: Związek Literatów Polskich. Oddział w Rzeszowie, 2000, s. 67, 87. ISBN 83-914224-4-5.
  45. Franciszek Oberc. Samorząd miejski Sanoka a wybitni sanoczanie. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 561, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  46. Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział w Sanoku, 1991, s. 25.
  47. Stefan Stefański: Spacer po cmentarzu przy ul. Rymanowskiej. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  48. Panie Jacku – co jest grane? Wywiad Jackiem Szubą, organistą w kościele franciszkańskim w Sanoku. W: Halina Więcek: Zwyczajni – niezwyczajni. Wywiady I. Sanok: 2007, s. 68-70. ISBN 987-83-906746-7-6.
  49. Józef Baszak: Fundacja Darczyńcy i Wolontariusze. W: Zarys dziejów lecznictwa na terenie Ziemi Sanockiej w latach 1485–2012. Sanok: Sanocka Fundacja Ochrony Zdrowia, 2012, s. 280. ISBN 987-83-934513-1-9.
  50. Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki 2001”, s. 320, 327, 331, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  51. Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki 2001”, s. 365, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  52. Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 2001–2004. „Rocznik Sanocki”. IX, s. 439, 2006. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]