Peter Zadek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Peter Zadek
Prawdziwe imię i nazwisko Peter Arsch
Data i miejsce urodzenia 19 maja 1926
Berlin
Data i miejsce śmierci 30 lipca 2009
Hamburg
Zawód reżyser teatralny i filmowy, tłumacz, autor scenariuszy
Współmałżonek Brigitta Blumenthal

Peter Zadek, właściwie Peter Arsch[1] (wym. [tsạ:dɛk]; ur. 19 maja 1926 w Berlinie, zm. 30 lipca 2009 w Hamburgu[2]) - niemiecki reżyser teatralny i filmowy, tłumacz i autor scenariuszy. Uważany był za jednego z wielkich mistrzów powojennego teatru niemieckojęzycznego[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Berlinie w rodzinie żydowskiej[4][3]. W 1933 wyemigrował wraz z rodzicami do Anglii, gdzie studiował na Uniwersytecie Oksfordzkim i uczył się reżyserii w The Old Vic w Londynie[4]. Tam też wystawił pierwsze spektakle. Zadebiutował przedstawieniem Salome Oscara Wilde’a. W 1957 zrealizował w Londynie prapremierową inscenizację Balkonu Jeana Geneta.

Po powrocie do Niemiec na przełomie lat 50. i 60. współpracował z teatrami w Kolonii, Ulm i Bremie. Potem, w latach 1972-1975, był dyrektorem teatru Schauspielhaus w Bochum, a następnie Deutsches Spielhaus w Hamburgu (1985–1989) jako impresario. Od 1992 przez dwa lata pracował jako współdyrektor Berliner Ensemble.

Do ważniejszych jego spektakli należą m.in.: Król Lear Williama Shakespeare’a (1974), Dzika kaczka Henryka Ibsena (1975), Otello Shakespeare’a (1976), Hedda Gabler Ibsena (1977), Mizantrop Moliera (1979), Getto Joshuy Sobola (1984), Cud w Mediolanie wg scenariusza filmowego Vittorio De Siki (1993).

Sięgał po prowokujące, łamiące konwencje środki. Wielokrotnie był wybierany „Reżyserem roku” przez magazyn „Theater heute”. Otrzymał też wiele prestiżowych nagród, w tym Kortner-Preis, Piscator-Preis, Kainz-Medaille.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Personalidade: Peter Zadek (Alemanha) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-03-21].
  2. Peter Zadek Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2018-10-08].
  3. a b Zmarł reżyser Peter Zadek (pol.). Onet.pl. [dostęp 2019-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-21)].
  4. a b Peter Zadek (niem.). Stiftung Exilmuseum Berlin. [dostęp 2019-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-21)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]