Pieprz metystynowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieprz metystynowy
Młoda roślina Piper methysticum
Młoda roślina Piper methysticum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad magnoliowe
Rząd pieprzowce
Rodzina pieprzowate
Rodzaj pieprz metystynowy
Nazwa systematyczna
Piper methysticum G. Forst.
Diss. pl. esc. 76. 1786
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pieprz metystynowy (Piper methysticum) znany też jako Kava kavagatunek roślin z rodziny pieprzowatych. Pochodzi z wysp Mikronezji i Vanuatu[2]. Roślina o długiej tradycji uprawy na wyspach zachodniego Pacyfiku. Inne nazwy lokalne: `awa (Hawaii), 'ava (Samoa), yaqona (Fidżi) i sakau (Pohnpei).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Krzew o wspinających się pędach, podobny do czarnego pieprzu, podobnie jak on ma sercowate liście oraz kwiaty podobne do anturium, zebrane w cylindryczne kłosy[3] . W smaku również przypomina nieco pieprz.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kava od dawna ma znaczenie religijne, polityczne i kulturowe na obszarze Pacyfiku[3]. Używana jest od tysięcy lat w celach leczniczych, relaksacyjnych i kulturowych. Kavę próbowały takie osobistości jak: Jan Paweł II, Elżbieta II, Hillary Clinton[4].

Właściwości psychoaktywne i skutki przyjmowania kavy[edytuj | edytuj kod]

Choć kava ma lekkie działanie psychoaktywne, nie stwierdzono, by można się od niej uzależnić. Spożywana jest na ogół jako napój powstający poprzez zmieszanie zmielonych suszonych korzeni z wodą. Zawiera grupę co najmniej sześciu nierozpuszczalnych w wodzie styrylopironów, tzw. kawalaktonów (m.in. metystycynę, jangoninę, kavainę i ich dihydropochodne). Za efekty psychotropowe i spazmolityczne odpowiedzialne są prawdopodobnie kawalaktony. Efekty działania kavy zależą w dużej mierze od dawki, ale także i od warunków i formy konsumpcji. Kava oddziałuje najsilniej przyjmowana na pusty żołądek. Jej efekty odczuwa się już po kilku minutach od spożycia, a utrzymywać mogą się do kilku godzin. Generalnie, działanie kavy można porównać w pewnym stopniu do odwrotnego działania kofeiny - uspokaja, ułatwia sen i skłania do lenistwa[5].

Przy normalnym spożyciu kava ma lekkie działanie relaksujące powodując rozluźnienie mięśni i stan beztroski przy jednoczesnej jasności umysłu. W przeciwieństwie do alkoholu, kava poskramia skłonność do agresji, gniewu i hałasowania. Charakterystycznym uczuciem towarzyszącym spożywaniu kavy jest lekkie mrowienie w ustach i gardle (jak po znieczuleniu); niektórzy doświadczają po jej wypiciu przyjemnego mrowienia w okolicach genitaliów, które zwiększa przyjemność czerpaną z uprawiania seksu. Niektóre gatunki kavy mogą działać jak lekki euforiat poprawiając humor i pobudzając elokwencję. Ze względu na te właściwości kava uznawana jest za lekarstwo na depresję i stany lękowe[6]. Bardzo trudne jest nadmierne spożycie kavy ze względu na konieczność konsumpcji stosunkowo ogromnej ilości rośliny (której smak może dla wielu osób być trudny do zaakceptowania). Niemniej konsumowana w bardzo dużych ilościach i w krótkim czasie kava może powodować problemy z równowagą (ciężki chód, zaburzenia widzenia) i silną senność.

Kava jest często stosowana jako alternatywa dla alkoholu i pomoc w walce z uzależnieniami.

Działania niepożądane i legalność[edytuj | edytuj kod]

Na początku XXI wieku pojawiły się doniesienia o możliwej szkodliwości dla wątroby wywołanej spożywaniem niektórych preparatów uzyskanych z kavy[7][8]. W roku 2001 opisano 36 takich przypadków[7], a w roku 2002 znano ich 68[9], jednak powiązania niektórych przypadków hepatotoksyczności ze spożywaniem preparatów kavy były niejasne lub błędne[7]. U 6 pacjentów wykonano przeszczep wątroby, 3 osoby zmarły[9]. Ryzyko powikłań wątrobowych zwiększała równoległa konsumpcja farmaceutyków na bazie kavy i alkoholu[8]. Przyczyny występowania hepatotoksyczności wspomnianych preparatów na bazie kavy nie zostały wówczas określone ani w pełni udowodnione[8][9].

W związku z podejrzeniami o hepatotoksyczność, Unia Europejska wprowadziła zakaz importu preparatów kavy[10]. Późniejsze badania wykazały, że przyczyną problemów był sposób produkcji preparatów przeznaczonych na rynek zachodni: były one otrzymywane poprzez ekstrakcję całych roślin rozpuszczalnikami organicznymi, etanolem lub acetonem, podczas gdy w metodach tradycyjnych przeprowadza się ekstrakcję wodą wyłącznie korzeni; ponadto stwierdzono wykorzystywanie materiału roślinnego złej jakości, np. zaatakowanego przez pleśń[11]. Wyjaśniło to brak problemów zdrowotnych związanych z używaniem kavy na wyspach południowego Pacyfiku, gdzie jest ona spożywana od setek lat[7]. Wyniki tych badań skłoniły Unię Europejską do podjęcia działań mających na celu zniesienie zakazu importu i handlu produktami farmaceutycznymi na bazie kavy[12].

W badaniu klinicznym z roku 2009 stwierdzono brak szkodliwości codziennego przyjmowania przez miesiąc 1,25 g kawalaktonów w formie tabletek uzyskanych z tradycyjnego wodnego ekstraktu roślinnego. Środek ten wykazywał korzystne działanie uspokajające i przeciwdepresyjne. Autorzy pracy przypisali hepatotoksyczność niektórych preparatów kavy sprzedawanych w Europie ich niewłaściwej procedurze produkcji[13][14].

Inne możliwe efekty uboczne przyjmowania kavy to m.in. skórne reakcje alergiczne, wypadanie włosów, brak apetytu[8].

Zalecenie, aby po spożyciu kavy nie prowadzić pojazdów i obsługiwać maszyn[8] nie dotyczy dawek leczniczych (do 180 mg kavalaktonów), a konieczność takiego ograniczenia dla dawek większych nie została dotychczas (2013) zweryfikowana naukowo[15].

Legalność w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Na mocy ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie roślin żywych, suszu, nasion, wyciągów oraz ekstraktów z kava kava jest w Polsce nielegalne[16]. Kava jest też nielegalna we Francji, Wielkiej Brytanii oraz Szwajcarii.[potrzebne źródło]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  3. 3,0 3,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. Lindsay Wolsey: History of Kava Kava. herballegacy.com, 2004. [dostęp 2013-10-16].
  5. D McDonald. Kava in the Pacific Islands: a contemporary drug of abuse?. „Drug and Alcohol Review”. 19, s. 217–227, 2000. doi:10.1080/713659319. 
  6. Kava good for anxiety (ang.). Stuff, 2009-05-12. [dostęp 2013-10-16].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Mark Blumenthal. Kava safety questioned due to case reports of liver toxicity. „HerbalGram”, s. 26–32, 2002. [dostęp 2013-10-16]. 
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 University of Maryland Medical Center: Kava Kava (ang.). 2011. [dostęp 2013-10-16].
  9. 9,0 9,1 9,2 Pittler, M. H., Ernst, E.. Systematic review: hepatotoxic events associated with herbal medicinal products. „Alimentary Pharmacology & Therapeutics”. 18 (5), s. 451-471, 2003. doi:10.1046/j.1365-2036.2003.01689.x. 
  10. Fiji takes kava ban fight to WTO. „The World Trade Review”. 5 (16), 2005. [dostęp 2013-11-09]. 
  11. Kava Safety Facts (ang.). KavaZen, 2009. [dostęp 2013-10-16].
  12. Chakriya Bowman: The Pacific Island Nations: Towards Shared Representation. World Trade Organization. [dostęp 2013-11-09].
  13. UQ research finds kava is safe and effective. University of Queensland, 2009-05-11. [dostęp 2013-11-09].
  14. Sarris, J., Kavanagh, D.J., Byrne, G., Bone, K.M. i inni. The Kava Anxiety Depression Spectrum Study (KADSS): a randomized, placebo-controlled crossover trial using an aqueous extract of Piper methysticum. „Psychopharmacology”. 205 (3), s. 399-407, 2009. doi:10.1007/s00213-009-1549-9. PMID 19430766. 
  15. J. Sarris, E. Laporte, A. Scholey, R. King i inni. Does a medicinal dose of kava impair driving? A randomized, placebo-controlled, double-blind study. „Traffic Inj Prev”. 14 (1), s. 13-17, 2013. doi:10.1080/15389588.2012.682233. PMID 23259514. 
  16. Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Dz. U. z 2009 r. Nr 63, poz. 520
Błąd w przypisach: Znacznik <ref> o nazwie „radioaustralia”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
BŁĄD PRZYPISÓW

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]