Ministerstwo Zdrowia (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ministerstwo Zdrowia
Logo Ministerstwa Zdrowia.svg
Ilustracja
Pałac Paca, siedziba Ministerstwa Zdrowia
Państwo  Polska
Data utworzenia 13 grudnia 1918[1]
11 kwietnia 1945
Minister Łukasz Szumowski
Sekretarz Stanu Józefa Szczurek-Żelazko
Adres
ul. Miodowa 15
00-952 Warszawa
brak współrzędnych
Strona internetowa

Ministerstwo Zdrowia (MZ) – polskie ministerstwo kierowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia publicznego; od 2018 ministrem zdrowia jest Łukasz Szumowski.

Siedzibą ministerstwa od 1947 jest pałac Paca[2].

Kierownictwo[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

W skład ministerstwa wchodzi Gabinet Polityczny Ministra oraz następujące jednostki organizacyjne[7][8]:

  • Departament Analiz i Strategii
  • Departament Budżetu, Finansów i Inwestycji
  • Departament Dialogu Społecznego
  • Departament Funduszy Europejskich i e-Zdrowia
  • Departament Matki i Dziecka
  • Departament Nadzoru, Kontroli i Skarg
  • Departament Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  • Departament Organizacji Ochrony Zdrowia
  • Departament Pielęgniarek i Położnych
  • Departament Polityki Lekowej i Farmacji
  • Departament Polityki Zdrowotnej
  • Departament Prawny
  • Departament Ratownictwa Medycznego i Obronności
  • Departament Ubezpieczenia Zdrowotnego
  • Departament Współpracy Międzynarodowej
  • Departament Zdrowia Publicznego
  • Biuro Dyrektora Generalnego
  • Biuro Finansowo-Gospodarcze
  • Biuro Kadr
  • Biuro Ministra
  • Biuro Prasy i Promocji

Organy podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane[9]:

Jednostki organizacyjne podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane[10]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Ministerstwa Zdrowia wiążą się z powołanym przez Tymczasową Radę Stanu (obywatelski organ tworzący zalążki instytucji państwowych w nieistniejącej jeszcze jako państwo Polsce) w 1917 Referatem Zdrowia Publicznego w Departamencie Spraw Wewnętrznych. Jego kierownikiem od 15 lutego był Witold Chodźko. Z Referatu stworzono potem Wydział, Sekcję, a w końcu Dyrekcję Służby Zdrowia Publicznego. 15 maja 1918 powstało Ministerstwo Zdrowia Publicznego, Opieki Społecznej i Ochrony Pracy (ogłoszony został wtedy i wszedł w życie stosowny dekret Rady Regencyjnej z 4 kwietnia 1918 (Dz.U. z 1918 r. Nr 5, poz. 8)). Ministrem został Witold Chodźko, jego miejsce zajął potem Józef Wolczyński (ze zmienionym tytułem ministra opieki społecznej i ochrony pracy, potem ministra ochrony pracy), a jego z kolei zastąpił Władysław Szenajch (jako kierownik Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej).

W istniejącym już faktycznie pod względem rzeczywistym i prawnym państwie polskim, w ramach rządu Jędrzeja Moraczewskiego, będącego organizacyjną kontynuacją poprzednich prowizorycznych, nieoficjalnych rządów, 13 grudnia 1918 naczelnik państwa Józef Piłsudski mianował Witolda Chodźkę podsekretarzem stanu w Ministerstwie Zdrowia Publicznego, powierzając mu jednocześnie kierowanie tym resortem[11]. Zmiana zakresu kompetencji Ministerstwa Ochrony Pracy oraz Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej oraz utworzenie w ich miejsce Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej oraz Ministerstwa Zdrowia Publicznego została przeprowadzona bez stosownego uregulowania tej kwestii w obowiązującym dekrecie[12]. Ministerstwo Zdrowia Publicznego zostało zlikwidowane 28 listopada 1923 ze względów oszczędnościowych[13]. Jego obowiązki przejął parlament Służby Zdrowia, najpierw przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a od 1935 przy Ministerstwie Opieki Społecznej.

W 1944 w ramach Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (tymczasowy organ władzy na obszarze wyzwolonym spod okupacji niemieckiej) kierownikiem Resortu Pracy, Opieki Społecznej i Zdrowia został Bolesław Drobner. Ostatniego dnia grudnia powołano Rząd Tymczasowy RP, a ministrem pracy, opieki społecznej i zdrowia był w nim Wiktor Trojanowski. 11 kwietnia 1945 zastąpił go Franciszek Litwin (odtąd istniało Ministerstwo Zdrowia), który 28 czerwca wszedł w skład Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, wkrótce potem uznanego przez społeczność międzynarodową za pełnoprawny polski rząd.

Ministerstwo Zdrowia 13 czerwca 1960 przekształcono w Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Ponownie Ministerstwem Zdrowia stało się 19 września 1999.

Lista ministrów[edytuj | edytuj kod]

Lp. Zdjęcie Imię i nazwisko
(partia polityczna)
Objęcie
urzędu[a]
Złożenie
urzędu[b]
Długość
urzędowania
Rząd
Minister Zdrowia Publicznego
1. Witold Chodźko.jpg
Witold Chodźko[14]
(ur. 1875, zm. 1954)
13 XII 1918 16 I 1919 34 dni[15] Rząd Jędrzeja Moraczewskiego
2. Tomasz Janiszewski.jpg
Tomasz Janiszewski
(ur. 1867, zm. 1939)
16 I 1919 9 XII 1919 327 dni Rząd Ignacego Jana Paderewskiego
(1.) Witold Chodźko.jpg
Witold Chodźko
(ur. 1875, zm. 1954)
13 XII 1919[14] 9 VI 1920[14] 1192 dni[15] Rząd Leopolda Skulskiego
23 VI 1920 24 VII 1920 Pierwszy rząd Władysława Grabskiego
24 VII 1920 13 XI 1921 Pierwszy rząd Wincentego Witosa
19 XI 1921 5 III 1922 Pierwszy rząd Antoniego Ponikowskiego
10 III 1922 6 VI 1922 Drugi rząd Antoniego Ponikowskiego
28 VI 1922 7 VII 1922 Rząd Artura Śliwińskiego
31 VII 1922 14 XII 1922 Rząd Juliana Nowaka
16 XII 1922 26 V 1923 Pierwszy rząd Władysława Sikorskiego
Minister Zdrowia
3. Franciszek Litwin.jpg Franciszek Litwin (SL)
(1899–1965)
5 VII 1945[16] 6 II 1947 581 dni Rząd Edwarda Osóbki-Morawskiego
4. Poseł Tadeusz Michejda SU 1947.jpg Tadeusz Michejda (SD)
(1879–1956)
6 II 1947 10 I 1951 1434 dni Pierwszy rząd Józefa Cyrankiewicza
5. Poseł Jerzy Sztachelski V kadencja.jpg Jerzy Sztachelski (PZPR)
(1911–1975)
10 I 1951 13 XI 1956 2134 dni[17]
Rząd Bolesława Bieruta i Józefa Cyrankiewicza
6. Noimage.svg Rajmund Barański
(1894–1971)
13 XI 1956 18 V 1961 1647 dni
Minister zdrowia i opieki społecznej od 25 IV 1960
Drugi rząd Józefa Cyrankiewicza
(5.) Poseł Jerzy Sztachelski V kadencja.jpg Jerzy Sztachelski (PZPR)
(1911–1975)
18 V 1961 15 VII 1968 2615 dni[17] Trzeci rząd Józefa Cyrankiewicza
Czwarty rząd Józefa Cyrankiewicza
7. Poseł Jan Kostrzewski IX kadencja.jpg Jan Kostrzewski
(1915–2005)
15 VII 1968 29 III 1972 1353 dni
Rząd Józefa Cyrankiewicza i Piotra Jaroszewicza
8. Noimage.svg Marian Śliwiński (PZPR)
(1932–2009)
29 III 1972 21 XI 1980 3159 dni Rząd Piotra Jaroszewicza
Rząd Piotra Jaroszewicza i Edwarda Babiucha
Rząd Edwarda Babiucha, Józefa Pińkowskiego i Wojciecha Jaruzelskiego
9. Poseł Tadeusz Szelachowski IX kadencja.jpg Tadeusz Szelachowski (ZSL)
(ur. 1932)
12 II 1981 12 XI 1985 1734 dni
10. Noimage.svg Mirosław Cybulko (ZSL)
(1932–2015)
12 XI 1985 24 X 1987 711 dni Rząd Zbigniewa Messnera
11. Noimage.svg Janusz Komender
(ur. 1931)
24 X 1987 14 X 1988 356 dni
12. Noimage.svg Izabela Płaneta-Małecka
(1930–2016)
14 X 1988 12 IX 1989 333 dni Rząd Mieczysława Rakowskiego
13. Noimage.svg Andrzej Kosiniak-Kamysz (PSL)
(ur. 1947)
12 IX 1989 12 I 1991 487 dni Rząd Tadeusza Mazowieckiego
14. Władysław Sidorowicz Kancelaria Senatu 2005.jpg Władysław Sidorowicz
(1945–2014)
12 I 1991 23 XII 1991 345 dni Rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego
15. Noimage.svg Marian Miśkiewicz
(ur. 1926)
23 XII 1991 11 VII 1992 201 dni Rząd Jana Olszewskiego
16. Andrzej Wojtyła Kancelaria Senatu 2015.jpg Andrzej Wojtyła (SLCh)
(ur. 1955)
11 VII 1992 26 X 1993 472 dni Rząd Hanny Suchockiej
17. Noimage.svg Ryszard Żochowski
(1941–1997)
26 X 1993 17 IX 1997 1422 dni Rząd Waldemara Pawlaka
Rząd Józefa Oleksego
Rząd Włodzimierza Cimoszewicza
18. Maksymowicz.jpg Wojciech Maksymowicz
(ur. 1955)
31 X 1997 26 III 1999 511 dni Rząd Jerzego Buzka
19. Noimage.svg Franciszka Cegielska (Ruch Stu)
(1955–2000)
26 III 1999 19 X 1999 207 dni[18]
Minister zdrowia od 19 X 1999
19 X 1999 22 X 2000 369 dni[18]
20. Noimage.svg Grzegorz Opala (RS AWS)
(ur. 1942)
7 XI 2000 19 X 2001 346 dni
21. Noimage.svg Mariusz Łapiński (SLD)
(ur. 1957)
19 X 2001 17 I 2003 455 dni Rząd Leszka Millera
22. Marek Balicki.jpg Marek Balicki
(ur. 1953)
17 I 2003 2 IV 2003 75 dni[19]
23. Noimage.svg Leszek Sikorski (SLD)
(ur. 1955)
2 IV 2003 2 V 2004 396 dni
24. Noimage.svg Wojciech Rudnicki
(ur. 1939)
2 V 2004 11 VI 2004 40 dni Pierwszy rząd Marka Belki
25. Noimage.svg Marian Czakański
(ur. 1946)
11 VI 2004 15 VII 2004 34 dni Drugi rząd Marka Belki
(22.) Marek Balicki.jpg Marek Balicki (SDPL)
(ur. 1953)
15 VII 2004 31 X 2005 473 dni[19]
26. Zbigniew Religa.jpg Zbigniew Religa (SKL)
(1938–2009)
31 X 2005 7 IX 2007 676 dni[20] Rząd Kazimierza Marcinkiewicza
Rząd Jarosława Kaczyńskiego
10 IX 2007 16 XI 2007 67 dni[20]
27. E.Kopacz.jpg Ewa Kopacz (PO)
(ur. 1956)
16 XI 2007 7 XI 2011 1452 dni Pierwszy rząd Donalda Tuska
28. Bartosz Arłukowicz Sejm 2016.jpg Bartosz Arłukowicz (PO)
(ur. 1971)
18 XI 2011 15 VI 2015 1305 dni Drugi rząd Donalda Tuska
Rząd Ewy Kopacz
29. Marian Zembala Sejm 2016.JPG Marian Zembala
(ur. 1950)
16 VI 2015 16 XI 2015 153 dni
30. Konstanty Radziwiłł Kancelaria Senatu 2015.jpg Konstanty Radziwiłł (PiS)
(ur. 1958)
16 XI 2015 9 I 2018 785 dni Rząd Beaty Szydło
Rząd Mateusza Morawieckiego
31. Łukasz Szumowski 2018.jpg Łukasz Szumowski
(ur. 1972)
9 I 2018 280 dni

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Objęcie urzędu – pierwszy dzień urzędowania – zaprzysiężenie.
  2. Złożenie urzędu – ostatni dzień urzędowania.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zlikwidowane 28 listopada 1923.
  2. Encyklopedia Warszawy. Stanisław Herbst (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 456.
  3. Nowy wiceminister w Ministerstwie Zdrowia | Ministerstwo Zdrowia, www.mz.gov.pl [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  4. Sławomir Gadomski nowym wiceministrem zdrowia. www.gov.pl/zdrowie, 5 czerwca 2018. [dostęp 2018-05-05].
  5. Zmiana wiceministra w MZ: Sławomir Gadomski zastąpił Katarzynę Głowalę. rynekzdrowia.pl, 5 czerwca 2018. [dostęp 2018-05-07].
  6. Maciej Miłkowski nowym wiceministrem zdrowia - Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia [dostęp 2018-06-20] (pol.).
  7. M.P. z 2017 r. poz. 449
  8. M.P. z 2017 r. poz. 910
  9. Dz.U. z 2018 r. poz. 95
  10. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Zdrowia lub przez niego nadzorowanych (M.P. z 2017 r. poz. 1157).
  11. Monitor Polski z 1918 r. Nr 230, s. 1.
  12. Bohdan Wasiutyński, Ustrój władz administracyjnych rządowych i samorządowych, Poznań 1937, s. 25
  13. Poczet ministrów zdrowia i opieki społecznej [w:] Gazeta Lekarska. , 05/1999. 
  14. a b c Jako Kierownik Ministerstwa Zdrowia Publicznego.
  15. a b Witold Chodźko urzędował łącznie jako minister w dziewięciu gabinetach 1226 dni.
  16. 5 lipca 1945 rząd warszawski zyskał uznanie międzynarodowe.
  17. a b Jerzy Sztachelski urzędował łącznie jako minister w czterech gabinetach 4749 dni.
  18. a b Franciszka Cegielska urzędowała łącznie jako minister w jednym gabinecie 576 dni.
  19. a b Marek Balicki urzędował łącznie jako minister w dwóch gabinetach 548 dni.
  20. a b Zbigniew Religa urzędował łącznie jako minister w dwóch gabinetach 743 dni.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]