Pinkus Kartin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pinkus Kartin

Pinkus Kartin, pseud. "Piotr" (ur. 1912 lub 1914 w Łucku zm. latem 1942 w Warszawie) – działacz komunistyczny, współzałożyciel PPR.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1933 ukończył gimnazjum i przeniósł się do Warszawy. Pracował jako murarz, dorabiał korepetycjami. Od 1934 działacz KZMP, sekretarz komórki, a następnie sekretarz Komitetu Dzielnicowego (KD) KZMP Warszawa-Ochota. W 1935 wstąpił do KPP. Pracownik Centralnej Techniki KZMP. 1935-1937 był sekretarzem MOPR i działaczem Centralnej Techniki KPP. Na przełomie 1936/1937 wyjechał do Francji i rozpoczął na Sorbonie studia chemiczne, a na początku 1938 wyjechał do Hiszpanii, gdzie walczył w XIII Brygadzie Międzynarodowej. W kwietniu 1938 został ranny w walkach pod Léridą, w maju był internowany we Francji, jednak już w 1938 przyjechał na krótki okres z misją partyjną do Warszawy, po czym wrócił do Francji, gdzie wszedł w skład trzyosobowej grupy, która z ramienia Kominternu zajmowała się rozwiązywaniem struktur KPP w Polsce. Potem działał w Paryżu jako jeden z bliskich współpracowników Bolesława Mołojca. 6 września 1939 zgłosił się do wojska w polskim konsulacie, ale ostatecznie trafił do armii francuskiej. Uniknął niewoli i jako repatriant z "Zachodniej Ukrainy" w 1940 przedostał się do ZSRR. Od jesieni 1940 roku słuchacz Szkoły Politycznej w Nagornoje (potem w Puszkino) wraz z Mołojcem i Finderem[1]. Przeszkolony jako radiotelegrafista, wszedł w skład Grupy Inicjatywnej PPR i w nocy na 28 grudnia 1941 został zrzucony w rejon Wiązowny koło Warszawy. Był pracownikiem centralnej techniki PPR. W lutym 1942 Komitet Centralny (KC) PPR skierował go do getta warszawskiego w celu utworzenia tam organizacji PPR i grup Gwardii Ludowej (GL). Zorganizował i wyszkolił pierwsze grupy bojowe GL w getcie, był jednym z inicjatorów Bloku Antyfaszystowskiego, zorganizował też pierwsze grupy partyzanckie, które po wyjściu z getta zasiliły szeregi GL. 30 maja 1942 na skutek zdrady wpadł w ręce gestapo. Po okrutnym śledztwie zginął na Pawiaku. W 1945 pośmiertnie odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ryszard Nazarewicz, Armii Ludowej dylematy i dramaty, Warszawa: Oficyna Drukarska, 1998, s. 35, ISBN 83-909166-0-6, OCLC 69278377.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny, t. XII, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966-1967.
  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 3, Warszawa 1992.
  • Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003.