Wiązowna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiązowna
Herb
Herb Wiązowny
Kościół pw. św. Wojciecha
Kościół pw. św. Wojciecha
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Wiązowna
Liczba ludności (2015-06-30) 2185[1]
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-462
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0010100
Położenie na mapie gminy Wiązowna
Mapa lokalizacyjna gminy Wiązowna
Wiązowna
Wiązowna
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu otwockiego
Wiązowna
Wiązowna
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Wiązowna
Wiązowna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiązowna
Wiązowna
Ziemia 52°10′22″N 21°18′08″E/52,172778 21,302222
Strona internetowa miejscowości

Wiązownawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna.

Wieś dzieli się na trzy sołectwa: Wiązownę Gminną (804 mieszkańców), Wiązownę Kościelną (1211 mieszkańców) oraz Osiedle Parkowe (170 mieszkańców).

W Wiązownie Kościelnej przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół, wybudowany w latach 1794-1797.[2] Parafia jest pod wezwaniem św. Wojciecha.

Wieś szlachecka Wiezowno położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wiązowna.

Bogactwem Wiązowny jest przyroda; ponad 70% obszaru całej gminy objęte jest różnego rodzaju formami ochrony (rezerwaty przyrody, Mazowiecki Park Krajobrazowy itp.). Obszary chronionego krajobrazu, które obejmują swoim zasięgiem większość terenów leśnych, łąkowych i polnych, położone są w centralnej i południowej części gminy. Ochroną objęte są również rzeki Świder i Mienia wraz z dolinami (pow. 238 ha).

Co roku w Wiązownie odbywa się półmaraton Wiązowski.

Nierzadko spotkać można błędną formę deklinacji nazwy miejscowości. Prawidłowo, nazwa odmienia się przez przypadki jak rzeczownik, a nie przymiotnik (np. do Wiązowny, w Wiązownie; wszelkie formy zakończone na -nej są niepoprawne)[4].

Kościół pod wezwaniem św. Wojciecha[edytuj]

Kościół parafialny pw. św. Wojciecha powstał z fundacji właścicielki dóbr wiązowskich, miecznikowej litewskiej Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej. Budynek został oddany do użytku w 1797 roku. Stanął na miejscu dawnego drewnianego kościółka, wzniesionego w 1580 roku z fundacji starosty czerskiego Wojciecha Radzymińskiego. Nawa główna jest trójprzęsłowa, o rzucie prostokąta i o ściętych wewnątrz narożach. Od zachodu przylega do niej kruchta z chórem, od wschodu natomiast, węższe prezbiterium. Na ścianie frontowej znajduje się monumentalny, czterokolumnowy portyk joński, zwieńczony trójkątnym szczytem z okiem opatrzności. Na prawej ścianie od strony południowej, znajduje się namalowany (prawdopodobnie przez Antoniego Brodowskiego przebywającego w Wiązownie w 1820 roku) obraz „Ukrzyżowanie”.


Zespół pałacowo-parkowy[edytuj]

We wsi znajduje się zespół pałacowo-parkowy Lubomirskich, później Branickich, Potockich, Radziwiłłów, Mostowskich, Maltzhanów, Szlenkierów i Neumanów, powstały w XVIII w. 6 maja 1809 roku książę Józef Poniatowski ogłosił tu odezwę „Do Polaków w zaborze austriackim”. Walory zespołu pałacowo-dworskiego były inspiracją do opisów z powieści „TrędowataHeleny Mniszkówny, a w latach 30. XX wieku kręcono tu sceny do znanych obrazów polskiego kina, takich jak „Ułan księcia Józefa” i „Trędowata”. We wrześniu 1939 r. kwaterowała tu grupa operacyjna gen. Władysława Andersa. W czasie okupacji, w pałacu urzędowali Niemcy budujący okoliczne fortyfikacje. W czasach PRL gościło w jego murach wiele instytucji, m.in. szkoła rolnicza, ośrodek szkolenia ZMP, ośrodek kolonijny Urzędu Rady Ministrów. Po 1981 r. obiekt został przejęty przez Urząd Gminy. Znalazły się tu: ośrodek zdrowia, apteka i klasy szkoły podstawowej. W okresie transformacji lat 90., zespół pałacowo-parkowy przechodził w kolejne prywatne władania, m.in. w posiadanie firmy Polska Grupa Interim (2002). Pałac otaczany jest przez park krajobrazowy o pow. 4,5 ha, z kilkoma pomnikowymi drzewami (m.in. dąb szypułkowy o obwodzie 557 cm i wysokości 25 m[5]).

1 stycznia 2014 do Wiązowny przyłączono sąsiednią Wiązownę Kościelną, w tym jej integralne części: Annopol, Piekło, Płachta i Zdroja[6].

Transport i komunikacja[edytuj]

Przez Wiązownę przebiega droga wojewódzka nr 721 (Duchnów - Józefów - Konstancin-Jeziorna - Piaseczno - Nadarzyn, natomiast obwodnicą przebiega droga krajowa nr 17 (Warszawa - Garwolin - Lublin - Zamość - Hrebenne).

Przez miejscowość przebiegają linie podmiejskie ZTM-u oraz jedna linia lokalna:

Linia Rodzaj linii Pętla początkowa Pętla końcowa Częstotliwość

(szczyt/międzyszczyt/sobota i święto

720 podmiejska stała Wiatraczna > Glinianka

> Rzakta (kursy wariantowe tylko w dni powszednie)

90/120/150
722 podmiejska stała Wiatraczna Radiówek 30-90/180/60-120
730 podmiejska stała Wiatraczna Duchnów 90/120/180
L22 lokalna uzupełniająca Otwock (Kupiecka) Wiązowna (Urząd Gminy) 60/120/150

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jednostki pomocnicze gminy Wiązowna
  2. Oficjalna strona Gminy Wiązowna
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 251.
  4. Słownik odmiany wyrazów, Odmiana wyrazów
  5. Kałuszko Jacek, Ajdacki Paweł: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnica REWASZ, 2006.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1629)

Bibliografia[edytuj]

  • Kałuszko Jacek i Ajdacki Paweł, Otwock i okolice, Oficyna Wydawnica REWASZ, Pruszków, 2006, ISBN 83-89188-49-X

Linki zewnętrzne[edytuj]