Wiązowna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiązowna
Herb
Herb Wiązowny
Kościół pw. św. Wojciecha
Kościół pw. św. Wojciecha
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Wiązowna
Liczba ludności (2015-06-30) 2185[1]
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-462
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0010100
Położenie na mapie gminy Wiązowna
Mapa lokalizacyjna gminy Wiązowna
Wiązowna
Wiązowna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiązowna
Wiązowna
Ziemia 52°10′22″N 21°18′08″E/52,172778 21,302222
Strona internetowa miejscowości

Wiązownawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna.

Wieś dzieli się na trzy sołectwa: Wiązownę Gminną (804 mieszkańców), Wiązownę Kościelną (1211 mieszkańców) oraz Osiedle Parkowe (170 mieszkańców).

W Wiązownie Kościelnej przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół, wybudowany w latach 1794-1797.[2] Parafia jest pod wezwaniem św. Wojciecha.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wiązowna.

Bogactwem Wiązowny jest przyroda; ponad 70% obszaru całej gminy objęte jest różnego rodzaju formami ochrony (rezerwaty przyrody, Mazowiecki Park Krajobrazowy itp.). Obszary chronionego krajobrazu, które obejmują swoim zasięgiem większość terenów leśnych, łąkowych i polnych, położone są w centralnej i południowej części gminy. Ochroną objęte są również rzeki Świder i Mienia wraz z dolinami (pow. 238 ha).

Co roku w Wiązownie odbywa się półmaraton Wiązowski.

Nierzadko spotkać można błędną formę deklinacji nazwy miejscowości. Prawidłowo, nazwa odmienia się przez przypadki jak rzeczownik, a nie przymiotnik (np. do Wiązowny, w Wiązownie; wszelkie formy zakończone na -nej są niepoprawne)[3].

Kościół pod wezwaniem św. Wojciecha[edytuj]

Kościół parafialny pw. św. Wojciecha powstał z fundacji właścicielki dóbr wiązowskich, miecznikowej litewskiej Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej. Budynek został oddany do użytku w 1797 roku. Stanął na miejscu dawnego drewnianego kościółka, wzniesionego w 1580 roku z fundacji starosty czerskiego Wojciecha Radzymińskiego. Nawa główna jest trójprzęsłowa, o rzucie prostokąta i o ściętych wewnątrz narożach. Od zachodu przylega do niej kruchta z chórem, od wschodu natomiast, węższe prezbiterium. Na ścianie frontowej znajduje się monumentalny, czterokolumnowy portyk joński, zwieńczony trójkątnym szczytem z okiem opatrzności. Na prawej ścianie od strony południowej, znajduje się namalowany (prawdopodobnie przez Antoniego Brodowskiego przebywającego w Wiązownie w 1820 roku) obraz „Ukrzyżowanie”.


Zespół pałacowo-parkowy[edytuj]

We wsi znajduje się zespół pałacowo-parkowy Lubomirskich, później Branickich, Potockich, Radziwiłłów, Mostowskich, Maltzhanów, Szlenkierów i Neumanów, powstały w XVIII w. 6 maja 1809 roku książę Józef Poniatowski ogłosił tu odezwę „Do Polaków w zaborze austriackim”. Walory zespołu pałacowo-dworskiego były inspiracją do opisów z powieści „TrędowataHeleny Mniszkówny, a w latach 30. XX wieku kręcono tu sceny do znanych obrazów polskiego kina, takich jak „Ułan księcia Józefa” i „Trędowata”. We wrześniu 1939 r. kwaterowała tu grupa operacyjna gen. Władysława Andersa. W czasie okupacji, w pałacu urzędowali Niemcy budujący okoliczne fortyfikacje. W czasach PRL gościło w jego murach wiele instytucji, m.in. szkoła rolnicza, ośrodek szkolenia ZMP, ośrodek kolonijny Urzędu Rady Ministrów. Po 1981 r. obiekt został przejęty przez Urząd Gminy. Znalazły się tu: ośrodek zdrowia, apteka i klasy szkoły podstawowej. W okresie transformacji lat 90., zespół pałacowo-parkowy przechodził w kolejne prywatne władania, m.in. w posiadanie firmy Polska Grupa Interim (2002). Pałac otaczany jest przez park krajobrazowy o pow. 4,5 ha, z kilkoma pomnikowymi drzewami (m.in. dąb szypułkowy o obwodzie 557 cm i wysokości 25 m[4]).

1 stycznia 2014 do Wiązowny przyłączono sąsiednią Wiązownę Kościelną, w tym jej integralne części: Annopol, Piekło, Płachta i Zdroja[5].

Transport i komunikacja[edytuj]

Przez Wiązownę przebiega droga wojewódzka nr 721 (Duchnów - Józefów - Konstancin-Jeziorna - Piaseczno - Nadarzyn, natomiast obwodnicą przebiega droga krajowa nr 17 (Warszawa - Garwolin - Lublin - Zamość - Hrebenne).

Przez miejscowość przebiegają linie podmiejskie ZTM-u oraz jedna linia lokalna:

Linia Rodzaj linii Pętla początkowa Pętla końcowa Częstotliwość

(szczyt/międzyszczyt/sobota i święto

720 podmiejska stała Wiatraczna > Glinianka

> Rzakta (kursy wariantowe tylko w dni powszednie)

90/120/150
722 podmiejska stała Wiatraczna Radiówek 30-90/180/60-120
730 podmiejska stała Wiatraczna Duchnów 90/120/180
L22 lokalna uzupełniająca Otwock (Kupiecka) Wiązowna (Urząd Gminy) 60/120/150

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jednostki pomocnicze gminy Wiązowna
  2. Oficjalna strona Gminy Wiązowna
  3. Słownik odmiany wyrazów, Odmiana wyrazów
  4. Kałuszko Jacek, Ajdacki Paweł: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnica REWASZ, 2006.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1629)

Bibliografia[edytuj]

  • Kałuszko Jacek i Ajdacki Paweł, Otwock i okolice, Oficyna Wydawnica REWASZ, Pruszków, 2006, ISBN 83-89188-49-X

Linki zewnętrzne[edytuj]