Wiązowna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°10′22″N 21°18′8″E
- błąd 38 m
WD 52°10'0.1"N, 21°19'0.1"E, 52°10'14.02"N, 21°17'29.40"E
- błąd 14 m
Odległość 1264 m
Wiązowna
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Wojciecha
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Wiązowna
Liczba ludności (2019) 2347[1]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-462[2]
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0010100[3]
Położenie na mapie gminy Wiązowna
Mapa konturowa gminy Wiązowna, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wiązowna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wiązowna”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wiązowna”
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa konturowa powiatu otwockiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wiązowna”
Ziemia52°10′22″N 21°18′08″E/52,172778 21,302222
Strona internetowa

Wiązownawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna[4][3].

Integralne części wsi Wiązowna[4][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
1057775 Annopol część wsi
1057841 Piekło część wsi
1057864 Płachta część wsi
0010116 Wiązowna Kościelna część wsi
1058036 Zdroja część wsi

Wieś dzieli się na trzy sołectwa: Wiązownę Gminną (804 mieszkańców), Wiązownę Kościelną (1211 mieszkańców) oraz Osiedle Parkowe (170 mieszkańców).

W Wiązownie Kościelnej przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół, wybudowany w latach 1794–1797.[5] Parafia jest pod wezwaniem św. Wojciecha.

Wieś szlachecka Wiezowno położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wiązowna.

Bogactwem Wiązowny jest przyroda; ponad 70% obszaru całej gminy objęte jest różnego rodzaju formami ochrony (rezerwaty przyrody, Mazowiecki Park Krajobrazowy itp.). Obszary chronionego krajobrazu, które obejmują swoim zasięgiem większość terenów leśnych, łąkowych i polnych, położone są w centralnej i południowej części gminy. Ochroną objęte są również rzeki Świder i Mienia wraz z dolinami (pow. 238 ha).

Co roku w Wiązownie odbywa się półmaraton Wiązowski.

Nierzadko spotkać można błędną formę deklinacji nazwy miejscowości. W normatywnej polszczyźnie nazwa ta powinna przyjmować rzeczownikowy paradygmat odmiany, nie przymiotnikowy (np. do Wiązowny, w Wiązownie; formy zakończone na -nej nie mają aprobaty preskryptywistów)[7].

Zespół pałacowo-parkowy[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się zespół pałacowo-parkowy Lubomirskich, później Branickich, Potockich, Radziwiłłów, Mostowskich, Maltzhanów, Szlenkierów i Neumanów, powstały w XVIII w. 6 maja 1809 roku książę Józef Poniatowski ogłosił tu odezwę „Do Polaków w zaborze austriackim”. Walory zespołu pałacowo-dworskiego były inspiracją do opisów z powieści „TrędowataHeleny Mniszkówny, a w latach 30. XX wieku kręcono tu sceny do znanych obrazów polskiego kina, takich jak „Ułan księcia Józefa” i „Trędowata”. We wrześniu 1939 r. kwaterowała tu grupa operacyjna gen. Władysława Andersa. W czasie okupacji, w pałacu urzędowali Niemcy budujący okoliczne fortyfikacje. W czasach PRL gościło w jego murach wiele instytucji, m.in. szkoła rolnicza, ośrodek szkolenia ZMP, ośrodek kolonijny Urzędu Rady Ministrów. Po 1981 r. obiekt został przejęty przez Urząd Gminy. Znalazły się tu: ośrodek zdrowia, apteka i klasy szkoły podstawowej. W okresie transformacji lat 90., zespół pałacowo-parkowy przechodził w kolejne prywatne władania, m.in. w posiadanie firmy Polska Grupa Interim (2002). Pałac otacza park krajobrazowy o pow. 4,5 ha, projektu Waleriana Kronenberga, z kilkoma pomnikowymi drzewami (m.in. dąb szypułkowy o obwodzie 557 cm i wysokości 25 m[8]).

1 stycznia 2014 do Wiązowny przyłączono sąsiednią Wiązownę Kościelną, w tym jej integralne części: Annopol, Piekło, Płachta i Zdroja[9].

Kościół pod wezwaniem św. Wojciecha[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny pw. św. Wojciecha powstał z fundacji właścicielki dóbr wiązowskich, miecznikowej litewskiej Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej. Budynek został oddany do użytku w 1797 roku. Stanął na miejscu dawnego drewnianego kościółka, wzniesionego w 1580 roku z fundacji starosty czerskiego Wojciecha Radzymińskiego. Nawa główna jest trójprzęsłowa, o rzucie prostokąta i o ściętych wewnątrz narożach. Od zachodu przylega do niej kruchta z chórem, od wschodu natomiast, węższe prezbiterium. Na ścianie frontowej znajduje się monumentalny, czterokolumnowy portyk joński, zwieńczony trójkątnym szczytem z okiem opatrzności. Na prawej ścianie od strony południowej, znajduje się namalowany (prawdopodobnie przez Antoniego Brodowskiego przebywającego w Wiązownie w 1820 roku) obraz „Ukrzyżowanie”.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez Wiązownę przebiega droga wojewódzka nr 721 (Duchnów – Józefów – Konstancin-Jeziorna – Piaseczno – Nadarzyn), natomiast obwodnicą przebiega droga krajowa nr 17 (Warszawa – Garwolin – Lublin – Zamość – Hrebenne).

Przez miejscowość przebiegają linie podmiejskie ZTM-u. Linia 722 przejeżdża przez gminę od Majdanu przez Góraszkę, Wiązownę, Gródek, Radiówek do Rudki.

Linia Rodzaj linii Pętla początkowa Pętla końcowa Częstotliwość
(szczyt/międzyszczyt/sobota i święto)
720 podmiejska stała Wiatraczna > Glinianka
> Rzakta (kursy wariantowe tylko w dni powszednie)
90/120/150
722 podmiejska stała Wiatraczna Otwock 30-90/180/60-120
730 podmiejska stała Wiatraczna Brzeziny 90/120/180

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona gminy. Stan ludności w dniu 31.12.2019
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1446 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b c GUS. Rejestr TERYT.
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Oficjalna strona Gminy Wiązowna.
  6. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 251.
  7. Słownik odmiany wyrazów, Odmiana wyrazów.
  8. Kałuszko Jacek, Ajdacki Paweł: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnicza REWASZ, 2006.
  9. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1629).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kałuszko Jacek i Ajdacki Paweł, Otwock i okolice, Oficyna Wydawnicza REWASZ, Pruszków, 2006, ​ISBN 83-89188-49-X​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]