Pismo gotyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykłady gotyckich krojów pisma: teksturarotundaszwabachafraktura
Najstarsze[potrzebny przypis] abecadło polskie spisano szryftem gotyckim, zbiory Cambridge Trinity College[potrzebny przypis] z XVI wieku

Pismo gotyckie – rodzina krojów pisma opartych na alfabecie łacińskim, o łamanych i bardzo ozdobnych konturach. Początki tego pisma datuje się na XI wiek, kiedy w kodeksach pochodzących z Francji północnej można zauważyć wyraźną tendencję do zaostrzania kształtów liter minuskuły romańskiej. W powszechnym użyciu pismo gotyckie występowało od XIII w. i używane było w Europie Zachodniej i Środkowej do późnego średniowiecza. Wyparte zostało przez tzw. pismo humanistyczne w XV wieku.

W druku polskim pismo gotyckie zaczęło być zastępowane okrągłą italiką od XVI w., a w XVIII w. było stosowane tylko w tzw. wydawnictwach straganowych. W Czechach natomiast gotyk przetrwał do XIX w.[1]

W krajach kręgu kultury niemieckiej i w samych Niemczech długo przetrwało przedłużenie pisma gotyckiego w postaci jego dziedziczki — pisma neogotyckiego. Pismo to było tam w powszechnym użyciu do przełomu XVIII i XIX wieku. W 1875 r. zrezygnowały z niego Dania, Norwegia i Islandia, a w 1941 r. same Niemcy, kiedy naziści zdecydowali o przejściu na antykwę, motywując to tym, że pismo neogotyckie pochodzi od Żydów[2]. Obecnie pismo neogotyckie jest kojarzone z nazizmem[potrzebny przypis]. Używane jest ono do dzisiaj w niektórych kantonach Szwajcarii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Abecadło, [w:] Aleksander Brückner, Encyklopedia staropolska, t. 1, Trzaska, Evert i Michalski, 1939, kolumna 2 [dostęp 2022-07-19].
  2. Oryginał rozkazu Bormanna o przejściu na antykwę: [1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Semkowicz, Paleografia łacińska, Kraków 2002, s. 313 - 335.
  • J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2004, s. 349 i n.