Pismo gotyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przykłady gotyckich krojów pisma: tekstura – rotunda – szwabachafraktura.
Najstarsze abecadło polskie spisano szryftem gotyckim, zbiory Cambridge Trinity College z XVI wieku[1].
Wikimedia Commons

Pismo gotyckie — rodzina krojów pisma opartych na alfabecie łacińskim, o łamanych i bardzo ozdobnych konturach. Początki tego pisma datuje się już na XI wiek, kiedy to w kodeksach pochodzących z Francji północnej można zauważyć wyraźną tendencję do zaostrzania kształtów liter minuskuły romańskiej. W powszechnym użyciu pismo gotyckie występowało od XIII wieku i używane było w Europie Zachodniej i Środkowej do późnego średniowiecza. Wyparte zostało przez tzw. pismo humanistyczne w XV wieku.

Druk polski zachował pismo gotyckie do XVII wieku. Dopiero u schyłku XVII wieku pojawiają się już całe książki drukowane okrągłą italiką. W Czechach druk gotycki zachował się do XIX wieku, w Polsce do XVIII wieku głównie w wydawnictwach straganowych[2].

W krajach kręgu kultury niemieckiej i w samych Niemczech długo przetrwało przedłużenie pisma gotyckiego w postaci jego dziedziczki — pisma neogotyckiego. Pismo to było tam w powszechnym użyciu do przełomu XVIII i XIX wieku. W 1875 roku zrezygnowały z niego Dania, Norwegia i Islandia, a w 1941 same Niemcy, kiedy naziści zdecydowali o przejściu na antykwę, motywując to tym, że pismo neogotyckie pochodzi od Żydów[3]. Obecnie pismo neogotyckie bywa niesłusznie kojarzone z nazizmem. Pomimo tego używane jest ono do dzisiaj w niektórych kantonach Szwajcarii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Semkowicz, Paleografia łacińska, Kraków 2002, s. 313 - 335.
  • J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2004, s. 349 i n.

Przypisy

  1. Druk polski zachował litery gotyckie do XVII wieku. Dopiero u schyłku XVII wieku pojawiły się całe książki drukowane okrągłą italiką. W Czechach druk gotycki zachował się do XIX wieku, w Polsce do XVIII wieku głównie w wydawnictwach straganowych. [w:] Aleksander Brückner. Encyklopedia staropolska, tom I. str. 2, Abecadło
  2. [w:] Aleksander Brückner. Encyklopedia staropolska, tom I. str. 2, Abecadło
  3. Oryginał rozkazu Bormanna o przejściu na antykwę: [1].