Piwnica Świdnicka we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rok 1859
Rok 2007
Wejście do Piwnicy Świdnickiej
Wnętrze Piwnicy Świdnickiej
Wnętrze Piwnicy Świdnickiej

Piwnica Świdnicka (niem. Schweidnitzer Keller) – jedna z najstarszych w Europie i najstarsza w Polsce średniowieczna restauracja (działająca od 1273), znajdująca się w Rynku we Wrocławiu, w piwnicach Starego Ratusza[1][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwę swą wywodzi od dolnośląskiego miasta Świdnicy, skąd pierwotnie sprowadzano do niej jęczmienne piwo. Na mocy przywileju nadanego przez Henryka IV Probusa, piwa warzone poza Wrocławiem wolno było podawać jedynie w pozostających pod kontrolą rady miasta piwnicach ratuszowych[1][a]. Zachowały się rachunki z roku 1332, w których zapisano fakt sprowadzania piwa świdnickiego. Wejście do piwnicy znajduje się od południowej strony budynku Starego Ratusza.

Piwnica wielokrotnie była rozbudowywana aż do ostatniej ćwierci XV wieku, kiedy osiągnęła w przybliżeniu swój ostateczny kształt[3]. Później jeszcze, w 1519 roku, przedsionek piwnicy połączono tunelem do przetaczania beczek[b] z nowo utworzonym browarem znajdującego się naprzeciwko piwnicy, w kamienicy w południowej pierzei Rynku[4] (w kamienicy „Pod Złotym Dzbanem”).

Według kroniki z 1731 roku, zakazane były w piwnicy m.in.: gra w karty, palenie tytoniu i przeklinanie. Tylko dwa razy w tygodniu – we wtorki i w piątki – pozwalano na grę orkiestry, gościom na muzykowanie nie pozwalano. Nie podawano napojów przed wpłaceniem przez gościa kaucji odpowiedniej wysokości, a w razie stłuczenia naczynia gość zobowiązany był za szkodę zapłacić, co przypominano mu przez trzykrotne uderzenie w tzw. „dzwonek bałwana”. We wnęce przy schodach prowadzących do piwnicy swoje stałe miejsce miały sprzedawczynie solnych bułeczek i kiełbasek z musztardą, przy czym zatrudniający je piekarze korzystali z tego miejsca bezpłatnie.

Jednym z symboli piwnicy stała się handlarka Amalie Renner[5].

Przez niemal wszystkie lata swojej historii obiekt pełnił funkcję restauracji. Poważniejsze remonty piwnica przeszła w roku 1904, kiedy część pomieszczeń przekształcono na zaplecze kuchenne oraz zainstalowano oświetlenie elektryczne. Następny duży remont piwnica przeszła w 1936 roku. Według danych sprzed 1939 roku, piwnica mogła pomieścić 700 gości, których obsługiwało 110 osób, w tym 8 kucharzy i 45 kelnerów. Działania wojenne nie spowodowały znaczniejszych uszkodzeń, choć jej wyposażenie podzieliło los innych obiektów publicznych w mieście, ulegając w znacznym stopniu dewastacji i grabieży. Przez 15 lat po wojnie piwnica nie była wykorzystywana, dopiero po remoncie w 1960 roku część jej pomieszczeń przeznaczono na klub młodzieżowy, salę kinową, salę bilardową i różnorodne wystawy. Pod koniec XX stulecia obiekt poddano gruntownej renowacji, przywracając piwnicy pierwotną funkcję. Podczas tych robót konieczne okazało się też usuwanie skutków powodzi tysiąclecia w 1997 roku, której wody przeniknęły do podziemi Starego Ratusza. Musiano osuszyć ściany i wymienić wszystkie instalacje. Po tej przebudowie pomieszczenia piwnicy zajmują prawie 1700 m², z czego około 900 m² zajmuje dziewięć sal konsumpcyjnych.

Piwnica Świdnicka bywa często mylona (głównie przez turystów zagranicznych) z Browarem Spiż znajdującym się w piwnicach Nowego Ratusza.

Restauracja została zamknięta 29 grudnia 2017 roku[6]. Otwarto ją 2 lipca 2022 roku[7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Prawo wyszynku piwa nadał radzie miejskiej książę Henryk IV Probus 28 września 1273, patrz: Trzynadlowski 2002, s. 59
  2. Z tunelem wiąże się lokalna zagadka: „Gdzie we Wrocławiu wóz nad wozem przejeżdżać może?”; jego pozostałości obecnie wykorzystywane są jako magazyny

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Trzynadlowski 2002, s. 59
  2. Karolina Kijek: Słynna Piwnica Świdnicka znów jest otwarta. Wielkie zmiany widać już przy wejściu. wroclaw.wyborcza.pl, 2022-07-03. [dostęp 2022-08-15].
  3. Trzynadlowski 2002, s. 62-65
  4. Trzynadlowski 2002, s.60-61
  5. Handlarka Ellenmalchen. polska-org.pl. [dostęp 2021-10-30].
  6. Miasto odzyskało Piwnicę Świdnicką. Najstarsza piwiarnia w Europie zamknięta do odwołania (pol.). gazetawroclawska.pl, 2018-01-12. [dostęp 2018-06-27].
  7. Ewa Waplak: Piwnica Świdnicka, jedna z najstarszych restauracji w Europie, znowu otwarta (pol.). wroclaw.pl, 2022-07-02. [dostęp 2022-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-15)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Trzynadlowski J.J., 2002: Piwnica Świdnicka. W: Piwo we Wrocławiu. Wrocław: Muzeum Miejskie Wrocławia, 2002. ISBN 83-917909-0-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]