Raduń (Białoruś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Raduń
Raduń
Herb Flaga
Herb Radunia Flaga Radunia
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon woronowski
Populacja (2010)
• liczba ludności

2700[1]
Nr kierunkowy 375 294
Kod pocztowy 231390
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Raduń
Raduń
Ziemia 54°02′53″N 24°59′45″E/54,048056 24,995833Na mapach: 54°02′53″N 24°59′45″E/54,048056 24,995833
Portal Portal Białoruś

Raduń (biał. Радунь) – osiedle typu miejskiego na Białorusi w obwodzie grodzieńskim w rejonie woronowskim, 30 km na północny zachód od Lidy i 82 km od Wilna; 2,7 tys. mieszkańców (2010).

Znajduje się w nim siedziba parafii pw. MB Różańcowej erygowanej w 1538 roku w dekanacie Raduń w diecezji grodzieńskiej. Działa tu także Oddział Związku Polaków na Białorusi. Miastem partenerskim jest Świdnik.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki z 1387 roku. W 1538 r. Raduń był już miastem, w 1792 r. otrzymał własny herb. W granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów do rozbiorów, później w granicach Imperium Rosyjskiego w guberni wileńskiej. W latach 1921–1939 w II Rzeczypospolitej, w powiecie lidzkim. Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Raduń. W okresie do II wojny światowej miejscowość zamieszkana w dużej części przez Żydów, znana z jesziwy. Miejscowość we wrześniu 1939 roku zajęta przez ZSRR i 2 listopada 1939 roku wcielona do Białoruskiej SRR. W okresie 1941–1944 pod okupacją niemiecką, następnie ponownie zajęta przez wojska sowieckie.

Utworzona w 1944 roku sowiecka administracja cywilna w większości składała się z byłych sowieckich partyzantów pochodzących ze wschodniej Białorusi lub z głębi ZSRR. Miejscowa ludność tylko w niewielkim stopniu otrzymała możliwość współudziału w realnym zarządzaniu miejscowością. W ówczesnych władzach rejonu raduńskiego 98 osób (prawie wszystkie) było wcześniej sowieckimi partyzantami[2]. Podobnie było w innych instytucjach – ze 122 komsomolców rejonu jedynie 16 było osobami miejscowymi (Polakami). Rejonowy oddział milicji w Raduniu złożony był z 30 osób, wyłącznie byłych członków sowieckiej partyzantki[3]. W jednym z raportów dla władz opisano ich następująco:

Quote-alpha.png
Znajdując się w oddziale partyzanckim wyróżniali się słabą dyscypliną i kiepskim zachowaniem. Obecnie prowadzą bezprawną politykę wobec miejscowej ludności, wymuszając wódkę, miód, słoninę. W przypadku odmowy przeprowadzają rewizje w domach[4].

Od 1991 r. miejscowość wchodzi w skład niepodległej Białorusi.

W II RP Gmina Raduń w powiecie lidzkim, później siedziba władz rejonu raduńskiego, od 1962 w rejonie woronowskim.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Tuż przed rozpoczęciem wojny niemiecko sowieckiej w czerwcu 1941 roku, ludność rejonu raduńskiego wynosiła 31 300 osób, zaś w lipcu 1944 roku, po ponownym zajęciu przez Sowietów – 29 469. Według raportu sowieckiego sekretarza Leskina, rejon zamieszkiwali w przeważającej masie Polacy, było trochę Białorusinów i Litwinów[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół, 1929–1933
  • jesziwa, 1882
  • cmentarz żydowski założony w XV w.

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. GAOOGO, f. 11, op. 1, d. 16, k. 64
  3. 3,0 3,1 Jan Szumski: I.II. Sytuacja społeczno-polityczna w drugim półroczu 1944–1945. Inny obraz sowieckiego wyzwolenia. W: Jan Szumski: Sowietyzacja Zachodniej Białorusi 1944–1953. Propaganda i edukacja w służbie ideologii. Wyd. 1. Kraków: ARCANA sp. z o.o., 2010, s. 29–55. ISBN 978-83-60940-21-1. (pol.)
  4. GAOOGO, f. 11, op. 1, d. 3 k. 22. Protokół nr 8 raduńskiego RK KP(b)B, 8.XII.1944 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]