Ralik Chain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ralik Chain
Państwo  Wyspy Marshalla
Akwen Ocean Spokojny
Mapa
Położenie na mapie
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Spokojnego
Ralik Chain
Ralik Chain
Ziemia8°00′N 167°00′W/8,000000 -167,000000

Ralik Chain[1] (pol. „zachód słońca, zachód”[2]) – jeden z dwóch łańcuchów wysp i atoli państwa wyspiarskiego Wysp Marshalla na Oceanie Spokojnym; drugim łańcuchem jest Ratak Chain[1] (pol. „wschód słońca, wschód”[2]).

Położony na zachodzie Wysp Marshall łańcuch obejmuje trzy wyspy: Jabwot, Kili i Lib oraz 15 atoli[3][4]:

Numer Zdjęcie Nazwa
atolu[1]
Liczba wysepek Powierzchnia lądu
km²
Powierzchnia laguny
km²
Opis
1 Ailinginae.jpg Ailinginae 25[5] 2,80[5] 105,96[5] Niezamieszkany[3]
2 Ailinglaplap.JPG Ailinglapalap 52[6] 14,69[6] 750,29[6]
3 Bikini Atoll.png Bikini 36[7] 6,01[7] 594,14[7] Miejsce prowadzenia przez Stany Zjednoczone prób z bronią jądrową[3].
W 2010 roku atol Bikini – miejsce prób jądrowych został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[8].
4 EbonAtoll.jpg Ebon 22[9] 5,75[9] 103,83[9]
5 Enewetak Atoll - 2014-02-10 - Landsat 8 - 15m.png Enewetak 40[10] 5,85[10] 1004,89[10] Miejsce prowadzenia przez Stany Zjednoczone prób z bronią jądrową[3].
Pierwsza w historii detonacja bomby wodorowej – bomby nazwanej Ivy Mike – zniszczyła doszczętnie wysepkę Elugelab[11].
6 Jaluit.jpg Jaluit 84[12] 11,34[12] 689,74[12]
7 Kwajalein Atoll 2003-02-07 - Landsat 7 - 30m.png Kwajalein 93[13] 16,39[13] 2173,78[13] Największy pod względem zajmowanej powierzchni atol na świecie[3].
8 LaeAtoll.jpg Lae 17[14] 1,45[14] 17,66[14]
9 Namorik Atoll - Image (N-59-00 2000).jpg Namorik 2[15] 2,77[15] 8,42[15]
10 NamuAtoll.jpg Namu 51[16] 6,27[16] 397,64[16]
11 Rongelap Atoll - 2014-12-06 - Landsat 8 - 15m.png Rongelap 61[17] 7,95[17] 1004,32[17]
12 Rongerik Atoll - 2015-01-22 - Landsat 8 - 15m.png Rongerik 17[18] 1,68[18] 143,95[18] Niezamieszkany[3]
13 UjaeAtoll.jpg Ujae 14[19] 1,86[19] 185,94[19]
14 Ujelan.jpg Ujelang 32[20] 1,74[20] 65,97[20]
15 Atoll de Wotho.png Wotho 13[21] 4,33[21] 94,92[21]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niewiele wiadomo na temat historii Wysp Marshalla przed przybyciem Europejczyków[22]. Hiszpanie odwiedzali wyspy wielokrotnie w latach 1522–1568[22]. W 1528 roku hiszpański żeglarz Álvaro de Saavedra Cerón (zm. 1529) odkrył atole Ailinginae i Rongelap, a w 1529 roku Enewetak i Ujelang[23]. W 1543 roku hiszpański podróżnik Ruy López de Villalobos (1500–1544) odkrył atole Kwajalein, Lea, Ujale i Wotho[23]. W 1568 roku hiszpański żeglarz Álvaro de Mendaña de Neyra (1541–1595) odkrył atol Namu[24].

W 1767 roku angielski oficer brytyjskiej marynarki Royal Navy Samuel Wallis (1728–1795) odkrył atol Rongerik[23].

W 1817 roku rosyjski podróżnik i odkrywca Otto Kotzebue (1788–1846) dotarł do archipelagów Ratak i Ralik na pokładzie statku Rurik[22]. W 1825 roku Kotzebue odkrył atol Bikini[23].

Po II wojnie światowej Stany Zjednoczone przeprowadziły serie prób z bronią jądrową na atolach Bikini (Operacja Crossroads, 1946) i Enewetak (Operacja Ivy, 1952)[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, 2004, s. 143. ISBN 83-239-7552-3. (pol.)
  2. a b Anono Lieom Loeak, Veronica C. Kiluwe, Linda Crowl: Life in the Republic of the Marshall Islands. University of South Pacific Centre Majuro and Institute of Pacific Studies Univeristy of the South Pacific, s. 241. ISBN 978-982-02-0364-8. [dostęp 2016-07-30].
  3. a b c d e f Earl R. Hinz, Jim Howard: Landfalls of Paradise: Cruising Guide to the Pacific Islands. University of Hawaii Press, 2006, s. 292. ISBN 978-0-8248-3037-3. [dostęp 2016-07-30].
  4. Moshe Rapaport: The Pacific Islands: Environment & Society. Bess Press, 1999, s. 421-426. ISBN 978-1-57306-042-4. [dostęp 2016-07-30].
  5. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ailinginae Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  6. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ailinglaplap Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  7. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Bikini (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  8. UNESCO: Bikini Atoll Nuclear Test Site (ang.). [dostęp 2016-08-01].
  9. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ebon Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  10. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Enewetak Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  11. a b Peter O. K. Krehl: History of Shock Waves, Explosions and Impact: A Chronological and Biographical Reference. Springer Science & Business Media, 2008, s. 593. ISBN 978-3-540-30421-0. [dostęp 2016-07-31]. (ang.)
  12. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Jaluit Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  13. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Kwajalein Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  14. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Lae Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  15. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Namorik Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  16. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Namu Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  17. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ronglap Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  18. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Rongerik Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  19. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ujae Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  20. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Ujelang Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  21. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Wotho Atoll (ang.). [dostęp 2016-07-31].
  22. a b c Anono Lieom Loeak, Veronica C. Kiluwe, Linda Crowl: Life in the Republic of the Marshall Islands. University of South Pacific Centre Majuro and Institute of Pacific Studies Univeristy of the South Pacific, s. 192. ISBN 978-982-02-0364-8. [dostęp 2016-07-30].
  23. a b c d Max Quanchi, John Robson: Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2016-08-01, s. XX. ISBN 0-8108-5395-7. (ang.)
  24. Max Quanchi, John Robson: Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2016-08-01, s. XIX. ISBN 0-8108-5395-7. (ang.)