Ram Mohan Roy

Ram Mohan Roy
	; Portret Ram Mohan Roy'a autorstwa Rembrandta Pealea (1833)
Data i miejsce urodzenia	22 maja 1772 ; Radhanagar
Data i miejsce śmierci	27 września 1833 ; Stapleton (Bristol)
Zawód, zajęcie	pisarz, publicysta, reformator religijny
	Multimedia w Wikimedia Commons

Rammohan Ray (także Rammohan Roy, bengali রাজা রামমোহন রায় Radźa Rammohon Raj, dewanagari राजा राममोहन राय, trl. Rājā Rāmmohan Rāy, ang. Ram Mohan Roy) (ur. 22 maja 1772 w Radhanagar w Bengalu, zm. 27 września 1833 w Stapleton, Bristol) – indyjski pisarz, publicysta, reformator społeczny i religijny, nazywany Ojcem Indii nowożytnych oraz Ojcem renesansu bengalskiego. Twórca ruchu Brahmo Samadź (Stowarzyszenie Wyznawców Brahmana).

Pochodził z ortodoksyjnej rodziny bramińskiej. Raj to skrót od tytułu mongolskiego Raya Rayan, który otrzymał jego pradziadek za służbę pod nawabem Bengalu^[1].

Władał biegle arabskim, angielskim, perskim, sanskrytem, bengalskim, łaciną, greką i hebrajskim. Dzięki intensywnym i długotrwałym studiom posiadł gruntowną wiedzę na temat islamu, chrześcijaństwa, zoroastryzmu i buddyzmu. Łącząc ją z wisznuizmem i śiwaizmem stworzył własny, oryginalny system religijno-filozoficzny. Zakładał on istnienie jednego i tego samego, Wiecznego, Niezmierzonego i Nieosiągalnego Bytu. Wykluczał kult posągów oraz wizerunków bóstw. Postulował oczyszczenie hinduizmu ze wszelkich form politeizmu. W 1828 lub 1829 roku w Kalkucie, Mohan Roy założył – opierając się na wspomnianych ideach – stowarzyszenie Brahma Samadź, które do dzisiaj odgrywa ważną rolę w życiu społecznym i religijnym Indii.

W swoich pismach przeciwstawiał się małżeństwom dzieci, sati, bałwochwalstwu^[2]. Krytykował również system kastowy, opowiadając się jednocześnie za edukacją kobiet.

Był pierwszym Indusem, który opublikował (w języku angielskim) swoje refleksje na temat Brytyjczyków i ich miejsca w indyjskim społeczeństwie, a także najprawdopodobniej pierwszym hindusem, który na określenie swojej religii użył angielskiego słowa hinduism^[3].

Jest również uznawany za założyciela prasy w języku bengalskim (Samćar Darpan)^[4].

Jego osiągnięcia zostały docenione w Europie. W 1824 otrzymał honorowe członkostwo Francuskiego Towarzystwa Azjatyckiego^[5].

Twórczość

Abridgement of the Vedanta (1816)
A Defence of Hindoo Theism: In Reply to the Attack of an Advocate for Idolatry (1817)^[6]
A Second Conferences (1820)
The Precepts of Jesus: The Guide to Peace and Happiness (1820)^[7]
Appeals to the Christian Public (1820 – 1823)
Brief Remarks Regarding Modern Encroachments on the Ancient Rights of Females: According to the Hindoo Law of Inheritance (1822)^[8]
subkomentarze do Upaniszadów Kena i Mundaka

Bibliografia

Kim Knott: Hinduizm. Joanna Jurewicz (red.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000, seria: Bardzo Krótkie Wprowadzenie. ISBN 83-7255-083-2..
Andrzej Tokarczyk: Hinduizm. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, seria: Religie świata. ISBN 83-03-01610-5..

Przypisy

↑ Bruce Carlise Robertson: 1.Twórczość w języku angielskim Radźy Rammohana Raya. W: Historia anglojęzycznej literatury indyjskiej. Arvind Krishna Mehrotra(red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2007, s. 55, seria: Literatury orientalne. ISBN 978-83-89899-72-9.
↑ Rodzinapolska.pl: Utopijny raj - New Age. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).
↑ Kulturalnysklep.pl: Hinduizm. [dostęp 2010-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 maja 2015)]. (pol.).
↑ XX Konsolidacja władzy brytyjskiej 1848-1858. W: Jan Kieniewicz: Historia Indii. Wyd. 2. Wrocław: Ossolineum, 1985, s. 599. ISBN 83-04-01896-9.
↑ Books.google.pl: A history of Indian literature in English. [dostęp 2010-01-12]. (ang.).
↑ Openlibrary.org: [http://openlibrary.org/b/OL18684211M/defence_of_Hindoo_theism A defence of Hindoo theism in reply to the attack of an advocate for idolatry, at Madras]. [dostęp 2010-01-13]. (ang.).
↑ Opoka.org.pl: Krzyż i tęcza. Aspekty chrystologii w horyzoncie hinduizmu. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).
↑ Ceeby.com: Raja Ram Mohan Roy. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).

[1] Bruce Carlise Robertson: 1.Twórczość w języku angielskim Radźy Rammohana Raya. W: Historia anglojęzycznej literatury indyjskiej. Arvind Krishna Mehrotra(red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2007, s. 55, seria: Literatury orientalne. ISBN 978-83-89899-72-9.

[2] Rodzinapolska.pl: Utopijny raj - New Age. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).

[3] Kulturalnysklep.pl: Hinduizm. [dostęp 2010-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 maja 2015)]. (pol.).

[4] XX Konsolidacja władzy brytyjskiej 1848-1858. W: Jan Kieniewicz: Historia Indii. Wyd. 2. Wrocław: Ossolineum, 1985, s. 599. ISBN 83-04-01896-9.

[5] Books.google.pl: A history of Indian literature in English. [dostęp 2010-01-12]. (ang.).

[6] Openlibrary.org: [http://openlibrary.org/b/OL18684211M/defence_of_Hindoo_theism A defence of Hindoo theism in reply to the attack of an advocate for idolatry, at Madras]. [dostęp 2010-01-13]. (ang.).

[7] Opoka.org.pl: Krzyż i tęcza. Aspekty chrystologii w horyzoncie hinduizmu. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).

[8] Ceeby.com: Raja Ram Mohan Roy. [dostęp 2010-01-12]. (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]