Regionalizacja fizycznogeograficzna Czech

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Uniwersalna dziesiętna regionalizacja fizycznogeograficzna Czech[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z uniwersalną dziesiętną regionalizacją fizycznogeograficzną Europy według FID terytorium dzisiejszej Czech należy do Europy Zachodniej i leży na pograniczu megaregionów Pozaalpejskiej Europy Środkowej i regionu karpackiego.

31 Niż Środkowoeuropejski (Středoevropská nížina)[edytuj | edytuj kod]

318 Niziny Środkowopolskie (Středopolské nížiny)[edytuj | edytuj kod]

318.5 Nizina Śląska (Slezská nížina)
318.59 Płaskowyż Głubczycki (Opavská pahorkatina)

33 Masyw Czeski (Česká vysočina, Český masiv)[edytuj | edytuj kod]

331 Kraina Rudaw (Krušnohorská subprovincie)[edytuj | edytuj kod]

331.1 Rudawy (Krušnohorská hornatina)
331.2 Podgórze Rudawskie (Podkrušnohorská oblasť)
331.3 Wyżyna Karlowarska (Karlovarská vrchovina)

332 Sudety (Krkonošsko-jesenická subprovincie)[edytuj | edytuj kod]

332.1 Przedgórze Sudeckie (Krkonošsko-jesenické podhůří, Sudetské podhůří)
332.2 Pogórze Zachodniosudeckie (Lausitzer Bergland)
332.3 Sudety Zachodnie (Krkonošská oblast, Západní Sudety)
332.4-5 Sudety Środkowe (Orlická oblast, Střední Sudety)
332.6 Sudety Wschodnie (Jesenická oblast, Východní Sudety)

333 Płyta Czeska (Česká tabule)[edytuj | edytuj kod]

333.1 Płyta Północnoczeska (Severočeská tabule)
333.2 Płyta Środkowoczeska (Středočeská tabule)
333.3 Płyta Wschodnioczeska (Vychodočeská tabule)

334 Kraina Szumawska (Šumavská subprovincie)[edytuj | edytuj kod]

334.1 Las Czeski (Českoleská oblasť)
334.2 Szumawa (Šumavská hornatina)
334.3 Las Górnopalatynacki (Oberpfälzer Wald)
334.4 Las Bawarski (Bayrischer Wald)

335 Wyżyna Berounki (Poberounská subprovincie)[edytuj | edytuj kod]

335.1 Region Brdy (Brdská oblasť)
335.2 Wzgórza Pilzneńskie (Plzneňská pahorkatina)

336 Wyżyna Czesko-Morawska (Českomoravská subprovincie)[edytuj | edytuj kod]

336.1 Wyżyna Środkowoczeska (Středočeská pahorkatina)
336.2 Kotliny Południowoczeskie (Jihočeské pánvě)
336.3 Masyw Czesko-Morawski (Českomoravská vrchovina)
336.4 Wyżyna Brneńska (Brněnská vrchovina)

51 Karpaty Zachodnie (Západní Karpaty)[edytuj | edytuj kod]

511 Podkarpacie Zachodnie[edytuj | edytuj kod]

511.* Pogórze Weinviertel (niem. Weinviertler Hügelland, Weinviertelská pahorkatina)
511.1 Obniżenie Dyjsko-Swrateckie (Dyjsko-svratecký úval)
511.2 Brama Wyszkowska (Vyškovská brána)
511.3 Obniżenie Górnomorawskie (Hornomoravský úval)
511.4 Brama Morawska (Moravská brána)

512 Podkarpacie Północne[edytuj | edytuj kod]

512.1 Kotlina Ostrawska (Ostravská pánev)

513 Zewnętrzne Karpaty Zachodnie[edytuj | edytuj kod]

513.1 Karpaty Austriacko-Morawskie (Jihomoravské Karpaty)
513.1* Wzgórza Mikulowskie (Mikulovská vrchovina)
513.1** Wzgórza Pawłowskie (Pavlovské vrchy)
513.1** Pogórze Milowickie (Milovická pahorkatina)
513.2 Karpaty Środkowomorawskie (Středomoravské Karpaty)
513.2* Las Żdanicki (Ždánický Les)
513.2* Pogórze Litenczyckie (Litenčická pahorkatina)
513.2* Chrziby (Chřiby)
513.2* Pogórze Kyjowskie (Kyjovská pahorkatina)
513.3 Pogórze Zachodniobeskidzkie, (Podbeskydská pahorkatina)
513.31 Pogórze Morawsko-Śląskie (Podbeskydská pahorkatina)
513.31* Pogórze Podhostyńskie
513.31* Pogórze Podradhoskie
513.31* Pogórze Podłysogórskie
513.4 Karpaty Słowacko-Morawskie (Slovensko-moravské Karpaty)
513.4* Pogórze Myjawskie (Myjavská pahorkatina)
513.411 Białe Karpaty (Biele Karpaty)
513.412 Jaworniki (Javorníký)
513.44 Beskid Morawsko-Śląski (Moravskoslezské Beskydy)
513.45 Beskid Śląski (Slezské Beskydy)

55 Kotlina Panońska (Panonská pánev)[edytuj | edytuj kod]

551 Kotlina Zachodniopanońska (Západopanonská pánev)[edytuj | edytuj kod]

551.1 Kotlina Wiedeńska (Vídeňská pánev)
551.1* Obniżenie Dolnomorawskie (Dolnomoravský úval)

Regionalizacja fizycznogeograficzna Czech według geografii czeskiej[edytuj | edytuj kod]

Prowincje
Podprowincje
Jednostki

Czeska regionalizacja fizycznogeograficzna jest znacznie słabiej związana z regionalizacją fizycznogeograficzną świata i Europy oraz krajów sąsiednich, niż regionalizacja według UKD. Mimo tego zarówno nazwy, jak i obszary wielu jednostek pokrywają się z przyjętymi w regionalizacji dziesiętnej.

Geografia czeska również sytuuje Czechy (na które składają się Czechy właściwe, Morawy i Śląsk) na pograniczu dwóch wielkich jednostek: systemu hercyńskiego (Hercynský systém) i systemu alpejsko-himalajskiego (Alpsko-himálajský systém). Podział na jednostki niższego rzędu również jest podobny, ale występują różnice.

Używane w geografii czeskiej pojęcie systemu stoi na poziomie megaregionu, ale jest oparte przede wszystkim na uwarunkowaniach tektonicznych, więc się z nim nie pokrywa. Systemy (systém) dzielą się na podsystemy (subsystém), dalej prowincje (provincie), podprowincje (subprovincie[1] lub soustava[2]), regiony (oblast[1] lub podsoustava[2]) i jednostki (celek). Oznaczenia cyfrowe ani literowe nie są używane, na poniższej liście liczby oznaczają jednostki na mapie powyżej.

  • Hercynský systémsystem hercyński
    • Hercynská pohoří – góry hercyńskie
      • Česká vysočina – Masyw Czeski
          • Šumavská subprovincie
            • Českoleská oblast
              • Český les – Las Czeski (1)
              • Podčeskoleská pahorkatina (2)
              • Všerubská vrchovina (3)
            • Šumavská hornatina
              • Šumava (4)
              • Šumavské podhůří (5)
              • Novohradské hory (6)
              • Novohradské podhůří (7)
          • Česko-moravská subprovincie
            • Středočeská pahorkatina
              • Benešovská pahorkatina (8)
              • Vlašimská pahorkatina (9)
              • Táborská pahorkatina (10)
              • Blatenská pahorkatina (11)
            • Jihočeské pánve
              • Českobudějovická pánev (12)
              • Třeboňská pánev (13)
            • Českomoravská vrchovina
              • Křemešnická vrchovina (14)
              • Hornosázavská pahorkatina (15)
              • Železné hory (16)
              • Hornosvratecká vrchovina (17)
              • Křižanovská vrchovina (18)
              • Javořická vrchovina (19)
              • Jevišovická pahorkatina (20)
            • Brněnská vrchovina
              • Boskovická brázda (21)
              • Bobravská vrchovina (22)
              • Drahanská vrchovina (23)
          • Krušnohorská subprovincie
            • Krušnohorská hornatina
              • Smrčiny (24)
              • Krušné hory (25)
              • Děčínská vrchovina (26)
            • Podkrušnohorská oblast
              • Chebská pánev (27)
              • Sokolovská pánev (28)
              • Mostecká pánev (29)
              • Doupovské hory (30)
              • České středohoří (31)
            • Karlovarská vrchovina
              • Slavkovský les (32)
              • Tepelská vrchovina (33)
          • Krkonošsko-jesenická subprovincie (Sudetská subprovincie)
            • Krkonošská oblast (Západní Sudety)
              • Šluknovská pahorkatina (34)
              • Lužické hory (35)
              • Ještědsko-kozákovský hřbet (36)
              • Žitavská pánev (37)
              • Frýdlantská pahorkatina (38)
              • Jizerské hory (39)
              • Krkonoše (40)
              • Krkonošské podhůří (41)
            • Orlická oblast (Střední Sudety)
              • Broumovská vrchovina (42)
              • Orlické hory (43)
              • Podorlická pahorkatina (44)
              • Kladská kotlina (45)
            • Jesenická oblast (Východní Sudety)
              • Zábřežská vrchovina (46)
              • Mohelnická brázda (47)
              • Hanušovická vrchovina (48)
              • Králický Sněžník (49)
              • Rychlebské hory (50)
              • Zlatohorská vrchovina (51)
              • Hrubý Jeseník (52)
              • Nízký Jeseník (53)
            • Krkonošsko-jesenické podhůří (Sudetské podhůří)
              • Vidnavská nížina (54)
              • Žulovská pahorkatina (55)
            • Poberounská subprovincie
            • Brdská oblast
              • Džbán (56)
              • Pražská plošina (57)
              • Křivoklátská vrchovina (58)
              • Hořovická pahorkatina (59)
              • Brdská vrchovina (60)
            • Plzeňská pahorkatina
              • Rakovnická pahorkatina (61)
              • Plaská pahorkatina (62)
              • Švihovská vrchovina (63)
          • Česká tabule – Płyta Czeska
            • Severočeská tabule
              • Ralská pahorkatina (64)
              • Jičínská pahorkatina (65)
            • Středočeská tabule
              • Dolnooharská tabule (66)
              • Jizerská tabule (67)
              • Středolabská tabule (68)
            • Východočeská tabule
              • Východolabská tabule (69)
              • Orlická tabule (70)
              • Svitavská pahorkatina (71)
    • Epihercynské nížiny – niziny epihercyńskie
      • Středoevropská nížina – Niż Środkowoeuropejski
        • Středopolské nížiny – Niziny Środkowopolskie
          • Slezská nížina – Nizina Śląska
            • Opavská pahorkatina (72)
  • Alpsko-himálajský systém – system alpejsko-himalajski
    • Karpaty
      • Západní Karpaty – Karpaty Zachodnie
        • Vněkarpatské sníženiny
          • Západní Vněkarpatské sníženiny
            • Weinviertelská pahorkatina
            • Dyjsko-svratecký úval (73)
            • Hornomoravský úval (75)
            • Vyškovská brána (74)
            • Moravská brána (76)
          • Severní Vněkarpatské sníženiny
            • Ostravská pánev (77)
        • Vnější Západní Karpaty
          • Jihomoravské Karpaty
            • Mikulovská vrchovina (78)
          • Středomoravské Karpaty
            • Ždánický les (79)
            • Litenčická pahorkatina (80)
            • Chřiby (81)
            • Kyjovská pahorkatina (82)
          • Slovensko-moravské Karpaty
            • Vizovická vrchovina (83)
            • Bílé Karpaty (84)
            • Javorníky (85)
          • Západobeskydské podhůří
            • Podbeskydská pahorkatina (86)
          • Západní Beskydy
            • Hostýnsko-vsetínská hornatina (87)
            • Rožnovská brázda (88)
            • Moravskoslezské Beskydy (89)
            • Jablunkovská brázda (90)
            • Slezské Beskydy (91)
            • Jablunkovské mezihoří (92)
    • Panonská pánev – Kotlina Panońska
      • Západopanonská pánev Kotlina Zachodniopanońska
        • Vídeňská pánev – Kotlina Wiedeńska
          • Jihomoravská pánev
            • Dolnomoravský úval – Obniżenie Dolnomorawskie (93)
          • Záhorská nížina – Nizina Zahorska
            • Chvojnická pahorkatina – Pogórze Chwojnickie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Emil Mazúr, Michal Lukniš, B. Balatka, J. Loučková, J. Sládek Geomorfologické členenie SSR a ČSSR. Mapa mierky 1:500 000, Slovenská kartografia, SUGK, Bratislava 1986
  • Jaromír Demek, Peter Mackovčin Zeměpisný lexikon ČR: Hory a nížiny, Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, Brno 2006, ​ISBN 80-86064-99-9
  • Břetislav Balatka, Jan Kalvoda, Geomorfologické členění reliéfu Čech, Kartografie Praha, Praha 2006, ​ISBN 80-7011-913-6
  • Jaromír Demek i in. Zeměpisný lexikon ČSR. Hory a nížiny, Academia, Brno 1987
  • Jaromír Demek, Obecná geomorfologie, ČSAV, Praha 1988
  • Geografický místopisný slovník, Academia, Praha, 1993, ​ISBN 80-200-0445-9
  • Antoni Wrzosek Czechosłowacja. Zarys ogólnej geografii kraju, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1960
  • Antoni Wrzosek Czechosłowacja, w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia Powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
  • Jerzy Kondracki W sprawie fizycznogeograficznego podziału Europy w klasyfikacji dziesiętnej, "Przegląd Geograficzny" tom XXXVII, z.3, 1965, str. 539-547
  • Václav Král Stan aktualny fizycznogeograficznej regionalizacji Czechosłowacji, w: Jerzy Kondracki (red.) Problemy regionalizacji fizycznogeograficznej. Materiały z sympozjum zorganizowanego przez Polskie Towarzystwo Geograficzne w dniach 16-24 września 1966 r., Instytut Geografii Polskiej akademii Nauk, Prace Geograficzne nr 69, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968
  • Jerzy Kondracki Podstawy regionalizacji fizycznogeograficznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969
  • Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ​ISBN 83-02-04067-3
  • Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, "Przegląd Geograficzny", tom LXVIII, z 3-4, 1996, str. 457-466
  • Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Czechosłowacja. Skala 1:1000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Břetislav Balatka, Jan Kalvoda (2006): Geomorfologické členění reliéfu Čech = Geomorphological regionalization of the relief of Bohemia. Kartografie Praha, Praha, 2006, 79 s.
  2. a b Jaromír Demek et al. (2006): Zeměpisný lexikon ČR. Hory a nížiny. AOPK ČR, Brno, 2006, 580 s.