Rodzina Karnowskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rodzina Karnowskich
די משפחה קאַרנאָװסקי - Di miszpoche Karnowski
Autor Israel Joszua Singer
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Język jidysz
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1992
Przekład Maria Krych

Rodzina Karnowskich (jidisz די משפחה קאַרנאָװסקי; trans. Di miszpoche Karnowski) – powieść napisana przez Israela Joszuę Singera w jidysz z 1943 roku po jego wyjeździe z Polski do Stanów Zjednoczonych. Została przetłumaczona na polski przez Marię Krych. Po raz ostatni w Polsce została wydana w 1992 roku. Książka jest rozrachunkiem z Haskalą.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Opowiada historię trzech pokoleń żydowskiej rodziny Karnowskich. Dziadek Dawid Karnowski, którego ojczystem językiem jest jidysz, wywodzi z małej miejscowości. Po wyjeździe do miasta przywozi do swojego rodzinnego miasteczka modlitewnik reformowany autorstwa Mojżesza Mendelssohna, co wywołuje oburzenie u chasydów. Ostatecznie wyjeżdża do Berlina, żeby zostać "Niemcem wyznania mojżeszowego". Zostaje członkiem gminy reformowanej. Jest wielkim miłośnikiem nauki, chociaż nowocześnie stara się łączyć naukę Tory z nauką przedmiotów świeckich. Ponieważ posiada talent do języków, mówi bardziej poprawną niemczyzną literacką niż wielu berlińczyków, gdyż wtedy w Berlinie mówiono dialektem. Jego syn Georg, wychowany w dobrobycie, nie garnie się do żadnej nauki. Za żonę bierze sobie nie-Żydówkę, czego jego ojciec nie chce zaakceptować, twierdząc, że pewnego dnia po prostu przejdzie na chrześcijaństwo. Syn Georga, Jegor, z mieszanej rodziny nie uważa się już w ogóle za Żyda, tylko za Niemca, a Żydami gardzi. Po dojściu Hitlera do władzy cała rodzina opuszcza Niemcy i udaje się do Ameryki, gdzie Georg nie może znaleźć pracy, ponieważ jego niemiecki dyplom nie pozwola na wykonywanie zawodu lekarza w Stanach. Wnuk Jegor ucieka z domu i zostaje niemieckim szpiegiem, ponieważ nie chce mieć nic wspólnego z Żydami. Ostatecznie jednak obrażony przez Niemca zabija go i wraca schorowany do domu. Powieść w tym momencie się urywa i pozostaje niedokończona.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eugenia Prokop-Janiec, Rodzina Karnowskich - żydowska saga rodzinna, s. 7-18, w: Israel Joszua Singer, Rodzina Karnowskich, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1992, przeł. Maria Krych.