Rusko (powiat świdnicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rusko
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat świdnicki
Gmina Strzegom
Liczba ludności (2011[1]) 380
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 58-120
SIMC 0855820
Położenie na mapie gminy Strzegom
Mapa lokalizacyjna gminy Strzegom
Rusko
Rusko
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu świdnickiego
Rusko
Rusko
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Rusko
Rusko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rusko
Rusko
Ziemia50°59′28″N 16°27′38″E/50,991111 16,460556
krzyż pokutny na wschodzie wsi

Rusko (niem. Rauske) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Strzegom.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W 1193 roku nazywana Ruschi, potem zwana też Rawske. Miejscowość została wymieniona w zlatynizowanej formie Ruzke w łacińskim dokumencie wydanym w 1201 roku[2]. Kolejna wzmianka o miejscowości znajduje się w łacińskim dokumencie z 1250 roku wydanym przez papieża Innocentego IV w Lyonie gdzie wieś zanotowana została w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Ruske”[3]. W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Rusk[4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Istniał tu najstarszy na Dolnym Śląsku wiatrak z 1580 r. Istniejący kościół wzmiankowany w 1239 roku. Zrekatolicyzowany po Wojnie Trzydziestoletniej w 1653 roku. Od 1756roku istniała we wsi ewangelicka szkoła powszechna z dwoma nauczycielami. W 1895 roku wieś miała 53 domy mieszkalne i liczyła 587 mieszkańców. W 1933 roku wieś miała 71 domów mieszkalnych i liczyła 701 mieszkańców, w tym 511 ewangelików oraz 189 katolików. W latach 50. i 60. XX wieku we wsi zlokalizowany był obóz pracy przymusowej[6], w którym przetrzymywani byli więźniowie (m.in. polityczni) wykorzystywani do pracy przy wydobyciu gliny niezbędnej do produkcji materiałów ogniotrwałych w pobliskich zakładach ceramicznych w Jaroszowie; glinę lepszej jakości, białą, dostarczano stąd do Fabryki Porcelany "Krzysztof" w Wałbrzychu. W latach 60. XX wieku na terenie wsi odnaleziono ślady osadnictwa ludzkiego sprzed ok. 440-370 tys. lat[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[8]:

  • kościół filialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, według tradycji wybudowany ok. 1190r., wzmiankowany po raz pierwszy w 1239r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.
  • Marek Czapiński, Elżbieta Kaszuba, Gabriela Wąs, Rościsław Zerelik-Historia Śląska, Wrocław 2002, str.19

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 58.
  3. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 281.
  4. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  5. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  6. "Gułag Rusko", Wratislaviae Amici
  7. Prehistoria ziem polskich
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10.10.2012]. s. 163.