Rzyki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzyki
Kościół w Rzykach
Kościół w Rzykach
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Andrychów
Liczba ludności (2017) 3180[1]
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-125-Sułkowice
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0045333
Położenie na mapie gminy Andrychów
Mapa lokalizacyjna gminy Andrychów
Rzyki
Rzyki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rzyki
Rzyki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Rzyki
Rzyki
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Rzyki
Rzyki
Ziemia49°48′23″N 19°23′57″E/49,806389 19,399167
Strona internetowa miejscowości

Rzykiwieś w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pola i zabudowania miejscowości Rzyki znajdują się w dolinie potoku Rzyczanka, oraz na stokach wznoszących się nad nią gór Beskidu Małego. Od południa jest to północno-wschodni grzbiet Potrójnej (Czarnego Gronia) i Pasmo Łamanej Skały, od wschodu odchodzący od Gronia Jana Pawła II jego boczny, północno-zachodni grzbiet[2]. Komunikację zapewnia MZK, PKS oraz busy.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi od licznie spływających potoków. Pierwotnie Rzyki określano jako Nową Wieś. Później pojawiły się: Rzeczki, Rzyczki. Po osadnikach wołoskich pozostały ślady w postaci nazw przysiółków np. Praciaki (od słowa proc – człowiek zajmujący się hodowlą świń[3]).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzyki powstały mniej więcej w latach 1558-1560[4]. Po raz pierwszy wzmiankowane zostały w 1564 jako Nowa Wieś, w 1569 jako Nowa Wieś Zagorniki a w 1580 jako Rzeczki[5]. Zostały zasiedlone ludnością wołoską na prawie wołoskim. Były siedzibą wojdy dla okolic Beskidu Małego.

Słynęły z wyrobu gontów zwanych regionalnie pascekami. Mieszkańcy zajmowali się również tkactwem i wyrobem szkła. W XVIII w. na stokach Turonia (863 m) funkcjonowała niewielka huta szkła. W 1789 r. powołano tutaj sąd kupiecki, który rozpatrywał sprawy osadników klucza zatorskiego.

Według danych z 31 grudnia 2014 roku miejscowość miała 3171 mieszkańców. Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia św. Jakuba).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Remiza OSP
Kuźnia i tablica upamiętniająca Jana Pawła II

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Rzyki leżą u podnóża Leskowca. Przez wieś przebiegają szlaki turystyczne:

szlak turystyczny czarny – z Rzyk na przełęcz pomiędzy Leskowcem a Groniem Jana Pawła II.
szlak turystyczny czarny – z Inwałdu do Rzyk.

We wsi znajduje się Całoroczny Ośrodek Wypoczynkowy "Czarny Groń" (z rozbudowaną bazą noclegową i wypoczynkową), SKI-Centrum Pracica (stoki narciarskie z niezbędną infrastrukturą) oraz kilka gospodarstw agroturystycznych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Coraz mniej mieszkańców w gminie Andrychów. Mamy dokładne dane - mamNewsa.pl, www.mamnewsa.pl [dostęp 2018-03-29].
  2. Radosław Truś: Beskid Mały. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008. ISBN 978-83-89188-77-9.
  3. Jan Zieliński: Do źródeł Wieprzówki. Andrychów: Polska Fundacja Ochrony Przyrody "PRONATURA" w Krakowie, 2003
  4. Artur Oboza. 450 lecie lokacji Rzyk na prawie wołoskim. „Wadoviana: przegląd historyczno-kulturalny”. 12, s. 79, 2009. 
  5. A. Oboza, 450 lecie..., 2009, s. 78

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mapa Beskidu Małego. Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1993.
  • Andrzej Matuszczyk: Beskid Mały. Wadowice: Grafikon, 2004. ISBN 83-88744-18-6.
  • Jan Zieliński: Do źródeł Wieprzówki. Andrychów: Polska Fundacja Ochrony Przyrody "PRONATURA" w Krakowie, 2003. ISBN 83-917420-1-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]