Słoń leśny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Słoń afrykański leśny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słoń leśny
Loxodonta cyclotis[1]
(Matschie, 1900)
Słoń leśny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd trąbowce
Rodzina słoniowate
Rodzaj Loxodonta
Gatunek słoń leśny
Zasięg występowania
Mapa występowania

Słoń leśny[2] (Loxodonta cyclotis) – gatunek ssaka z rodziny słoniowatych, mniejszy z dwóch gatunków słoni występujących w Afryce. Wcześniej był uznawany za podgatunek słonia afrykańskiego (Loxodonta africana), od którego różni się m.in. wielkością (samce rzadko mierzą powyżej 2,5 m w kłębie). Inne widoczne różnice między oboma gatunkami to zaokrąglone uszy oraz mniejsze, prostsze i skierowane lekko ku dołowi ciosy u słonia leśnego. Gatunek ten ma po 5 palców u przednich i po 4 u tylnych nóg, podczas gdy słonie afrykańskie mają odpowiednio po 4 i 3.

Przebywa zawsze w sąsiedztwie zbiorników wodnych, wypija dziennie do 200 litrów wody. Tworzy matriarchalne grupy rodzinne, chociaż znacznie mniejsze niż słonie afrykańskie; samce prowadzą życie samotne.

Podstawowe dane[edytuj]

Wielkość[edytuj]

  • Wysokość: samiec – od 1,7 do 2,8 m, samica – 1,6 do 2,4 m
  • Długość: samiec – od 4 do 6 m
  • Waga: samiec – od 1200 do 3500 kg, samica – od 900 do 3000 kg
  • Długość ciosów: 0,5 – 1,2 m

Rozmnażanie[edytuj]

  • Dojrzałość płciowa w wieku: 14-15 lat?
  • Okres godowy: cały rok
  • Długość ciąży: około 22 miesięcy
  • Liczba młodych: 1

Status jako gatunku[edytuj]

Nie wszyscy uczeni zgadzają się, że słonie leśne powinny być klasyfikowane jako oddzielny gatunek. Na ich odrębność od większych kuzynów z buszu i sawann wskazują jednak badania genetyczne[3]. Badania te pierwotnie prowadzono w celu wskazania źródeł pochodzenia kości słoniowej w nielegalnym obrocie.

Badania DNA mitochondrialnego słoniowatych przeprowadzone przez Rohland i współpracowników zasugerowały, że Loxodonta cyclotis oddzielił się od L. africana około 6,6–8,6 mln lat temu[4], jednak mtDNA reprezentuje tylko jedno locus genomu, dlatego nie zawsze daje ono prawdziwy obraz filogenezy. Hipotezę tę wsparła jednak analiza 375 loci DNA jądrowego. Sugeruje ona, że dwa gatunki słoni afrykańskich oddzieliły się od siebie mniej więcej w tym samym czasie, co słoń indyjski i mamut włochaty – klasyfikowane w odrębnych rodzajach – co potwierdza zasadność klasyfikowania L. cyclotis i L. africana jako osobnych gatunków[5].

Uznanie słoni leśnych za odrębny gatunek sprawiło, że automatycznie znalazł się on na liście gatunków zagrożonych. Kłusownictwo jest dla tych zwierząt wielkim zagrożeniem, zwłaszcza że duża część areału ich występowania przypada na kraje niestabilne politycznie (jak Demokratyczna Republika Konga), w których ograniczenie procederu jest praktycznie niemożliwe.

Wykorzystanie militarne[edytuj]

 Zobacz też: słoń bojowy.

W czasach historycznych prawdopodobnie ten gatunek słonia był wykorzystywany przez starożytne afrykańskie cywilizacje jako jednostka wojskowa. Służyły w szeregach takich państw jak Kartagina, Numidia, Egipt. Były to słonie mniejsze niż ich kuzyni z sawann, ale łatwiejsze do wyszkolenia i oswojenia.

Przypisy[edytuj]

  1. Loxodonta cyclotis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 24. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. Alfred L. Roca, Nicholas Georgiadis, Jill Pecon-Slattery, Stephen J. O'Brien. Genetic evidence for two species of elephant in Africa. „Science”. 293 (5534), s. 1473–1477, 2001. DOI: 10.1126/science.1059936 (ang.). 
  4. Nadin Rohland, Anna-Sapfo Malaspinas, Joshua L. Pollack, Montgomery Slatkin, Paul Matheus, Michael Hofreiter. Proboscidean mitogenomics: chronology and mode of elephant evolution using mastodon as outgroup. „PLoS Biology”. 5(8): e207, 2007. DOI: 10.1371/journal.pbio.0050207 (ang.). 
  5. Nadin Rohland, David Reich, Swapan Mallick, Matthias Meyer, Richard E. Green, Nicholas J. Georgiadis, Alfred L. Roca, Michael Hofreiter. Genomic DNA sequences from mastodon and woolly mammoth reveal deep speciation of forest and savanna elephants. „PLoS Biology”. 8(12): e1000564, 2010. DOI: 10.1371/journal.pbio.1000564 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Loxodonta cyclotis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 7 lipca 2009]