Demokratyczna Republika Konga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
République démocratique du Congo
Demokratyczna Republika Konga
Flaga Demokratycznej Republiki Konga
Godło Demokratycznej Republiki Konga
Flaga Demokratycznej Republiki Konga Godło Demokratycznej Republiki Konga
Dewiza: (fr.) Démocratie-Justice-Travail
(Demokracja-Sprawiedliwość-Praca)
Hymn: Debout Kongolaise
Położenie Demokratycznej Republiki Konga
Język urzędowy francuski
Stolica Kinszasa
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Joseph Kabila
Szef rządu premier Augustin Matata Ponyo
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
11. na świecie
2 344 858 km²
77 810 km² (3,32%)
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
18. na świecie
71 712 867[a]
31 osób/km²
PKB (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

17,7 mld[1] USD
236[1] USD
PKB (PSN) (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

27,5 mld[1] USD
369[1] USD
Jednostka monetarna frank kongijski (CDF)
Niepodległość od Belgii
30 czerwca 1960
Strefa czasowa UTC od +1 do +2
Kod ISO 3166 CD
Domena internetowa .cd
Kod samochodowy CGO
Kod samolotowy 9Q i 9T
Kod telefoniczny +243
Mapa Demokratycznej Republiki Konga

Demokratyczna Republika Konga (fr. République démocratique du Congo) – drugie[2] pod względem wielkości państwo Afryki, położone w jej środkowej części, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostępu do Oceanu Atlantyckiego. Nazwa, oznaczająca myśliwy, pochodzi od ludu Bakongo. W okresie kolonialnym DR Konga występowała jako Wolne Państwo Kongo (do 1908) i Kongo Belgijskie (do 1960), a po uzyskaniu niepodległości w latach 1971-1997 jako Zair. Dla odróżnienia od sąsiadującej Republiki Konga (Kongo-Brazzaville), DR Konga występowała również jako Kongo-Léopoldville, a obecnie po zmianie nazwy stolicy, jako Kongo-Kinszasa.

Największe miasta kraju: Kinszasa, Lubumbashi, Mbuji-Mayi, Kisangani, Kananga. Kraj zamieszkuje 250 grup etnicznych. Największe to Kongo, Luba i Mongo.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Dżungla pokrywa większość rozległej, nisko położonej kotliny, która obniża się w kierunku Atlantyku na zachodzie. Obszar ten otoczony płaskowyżami łączy się z sawannami na południu i południowym zachodzie, górami na zachodzie i stepami przekraczającymi na północy rzekę Kongo. Wysokie góry są na wschodnim krańcu kraju.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Kraj dzieli się na 11 prowincji:

Nowa konstytucja z lutego 2006 roku wprowadza podział kraju na 25 prowincji oraz rejon stołeczny. Zgodnie z konstytucją miał on zacząć obowiązywać w ciągu trzech lat, tj. od 2009 roku, jednak nie wszedł on w życie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Główne języki Bantu: Kongo, Lingala, Tshiluba i Suahili ( Swahili).
Kinszasa
Sztuka Konga - figurka kultyczna ludu Songye

Pierwsze ślady obecności człowieka na terenie DR Konga pochodzą z okresu paleolitu. W okresie przedkolonialnym powstały tu liczne państwa plemienne, częściowo zjednoczone w federacji Kuby. W XVI wieku na południu kraju powstało państwo Luba. Szczyt rozwoju obu państw przypadł na XVIII wiek. Pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Konga, był w 1482 portugalski żeglarz Diogo Cão. Portugalia nawiązała stosunki dyplomatyczne z królem Konga. Wpływy Europejczyków wzrosły w XIX wieku, gdy belgijski król Leopold II sfinansował wyprawę Henry'ego Mortona Stanleya wzdłuż rzeki Kongo, mającą na celu ustanowienie tam jego władzy. Podczas konferencji w Berlinie (1884-1885) uznano Leopolda suwerenem Wolnego Państwa Kongo. W 1908 Leopold scedował Kongo państwu belgijskiemu i od tego momentu stało się ono oficjalnie kolonią pod nazwą Kongo Belgijskie.

W 1958 utworzono niepodległościowy Kongijski Ruch Narodowy na czele którego stanął Patrice Lumumba. Celem organizacji było "zjednoczenie i zorganizowanie mas kongijskich w walce o poprawę ich losu, likwidację reżimu kolonialnego i wyzysku człowieka przez człowieka". Ruch nie miał charakteru rewolucyjnego, lecz pacyfistyczny i niepodległościowy, a swoje założenia opierał na Deklaracji Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych. Ruch Narodowy rywalizował z partią ABAKO reprezentującą interesy plemienia Bakongo (czyli Stowarzyszenia Bakongo dla zjednoczenia, ekspansji i obrony języka Kikongo) zorganizowaną przez niedoszłego duchownego Josepha Kasavubu. ABAKO postulowało utworzenie w Kongu federacji, z kolei Ruch Narodowy obawiając się rozpadu państwa postulował utworzenie centralistycznego rządu[3]. W styczniu 1959 w stolicy Konga, Leopoldville, odbyły się zamieszki z udziałem kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców żądających niepodległości i protestujących przeciw bezrobociu (wówczas połowa czarnych mieszkańców stolicy nie miała pracy). Belgijskie służby bezpieczeństwa rozbiły protesty i zabiły 200 uczestników protestów. Aresztowany został Kasavubu, Lumumbie udało się natomiast uciec do sąsiedniego Konga Brazzaville. Pod koniec października doszło do kolejnych zamieszek, tym razem w Stanleyville gdzie zginęło 30 osób. 18 stycznia 1960 był pierwszym dniem konferencji okrągłego stołu w Brukseli zmierzającej do ustabilizowania sytuacji w Kongu Belgijskim. Władze kolonialne zgodziły się na wybory w których zwyciężył Ruch Narodowy. 30 czerwca Belgia przyznała Kongu niepodległość a Ruch Narodowy i ABAKO podzieliły się władzą. Lumumba został premierem natomiast Kasavubu prezydentem. Zgodnie z konstytucją, 24 czerwca nowy rząd uchwalił wotum zaufania i został ratyfikowany przez kongijską Izbę i Senat. Dzień Niepodległości obchodzono w dniu 30 czerwca w ceremonii z udziałem wielu osobistości, w tym belgijskiego króla Baldwina I Koburga i zagranicznej prasy[4]. W swoim przemówieniu król pochwalił dokonany w okresie kolonializmu postęp społeczny i odniósł się do "geniuszu" jego pradziadka Leopolda II Koburga, odpowiedzialnego za dokonanie w Kongu (ówczesne Wolne Państwo Kongo) ludobójstwa[5]. Prezydent podziękował królowi. Lumumba w swoim przemówienie skrytykował jednak Belgię i kolonializm co było zwiastunem konfliktu kongijsko-belgijskiego[6].

Kryzys kongijski[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: kryzys kongijski 1960-1965.

Kilka dni po zdobyciu niepodległości przez Kongo, Lumumba podjął brzemienną w skutkach decyzję, aby podnieść płace wszystkich pracowników rządowych z wyjątkiem wojska. Wiele jednostek wojskowych dowodzonych przez białych dowódców (cała kadra oficerska pozostała biała) sprowokowanych przez Belgów, sprzeciwiło się tym planom. Bunty wojska szybko rozprzestrzeniły się w całym kraju, co doprowadziło do ogólnego załamania porządku a rozwój szabrownictwa doprowadził do wyjazdu z kraju wielu Europejczyków[7]. Wykorzystując zamieszanie najbogatsza prowincja kraju, Katanga ogłosiła 11 lipca 1960 niepodległość, a jej premierem został regionalny przywódca Moise Czombe. Separatyści uzyskali wsparcie ze strony rządu Belgii i firm górniczych[8]. Czombe już w okresie kolonialnym jako przywódca Stowarzyszenia Plemienia Lunda ściśle współpracowała z władzami belgijskimi i prowadził ostrą rywalizację z Lumumbą. Niepodległość Katangi uznana została przez Belgię która uznała że w ten sposób zachowa swoje wpływy w regionie, wkrótce była metropolia przeprowadziła interwencję zbrojną[9]. Interwencja Belgii spotkała się z ostrym sprzeciwem Lumumby który zwrócił się z prośbą o rozwiązanie kryzysu do ONZ. Pomimo przybycia wojsk ONZ konflikt nadal trwał. Lumumba zwrócił się do USA o przysłanie wojska w celu stłumienia rebelii. Kiedy otrzymał odmowę, skierował prośbę do ZSRR, który odpowiedział pozytywnie i przysłał samoloty transportowe, broń, żywność, materiały medyczne i ciężarówki mające przewozić kongijskich żołnierzy do Katangi. Zdecydowane działania Lumumby zaniepokoiły jego współpracownika i prezydenta Josepha Kasavubu, który był zwolennikiem bardziej umiarkowanego podejścia. Radziecka pomoc dla Konga zaniepokoiła Stany Zjednoczone obawiające się wpływów sowieckich w tej części Afryki. Prezydent Eisenhower polecił CIA wyeliminowanie kongijskiego premiera wszelkimi sposobami, włącznie z zabójstwem. Agenci CIA nawiązali kontakt z pułkownikiem Josephem Mobutu. We wrześniu 1960 Lumumba został pozbawiony stanowiska przez prezydenta Kasavubu. 14 września, wspierany przez Kasavubu, pułkownik Joseph Mobutu przejął władzę i aresztował Lumumbę. W styczniu 1961 Lumumba został stracony przez katangijskich żandarmów na rozkaz belgijskich oficerów służących w armii Katangi.

Przy interwencji ONZ została zażegnana secesja Katangi (1962) i Kasai (1963). Stojący na czele separatystów Moise Czombe został zmuszony do ucieczki za granicę. Czombe powrócił do Konga w lipcu 1964, kiedy prezydent Joseph Kasavubu powierzył mu urząd premiera w nowym rządzie koalicyjnym[10]. Dyktatorskie rządy doprowadził do wybuchu rebelii antyrządowej na czele której stanął rewolucjonista Laurent-Désiré Kabila. Czombe niebawem został odsunięty od władzy przez Kasavubu. Rządy Kasavubu nie trwały jednak długo gdyż już w 1965 roku doszło do wojskowego puczu wspartego przez USA i Belgię a pełnię dyktatorskiej władzy objął Mobutu. Walki z rządem prowadził marksistowski ruch Simba. W 1965 roku do Kongo przybył kubański rewolucjonista Ernesto Guevara który wraz ze swym stuosobowym kontyngentem wspierał rebeliantów z ruchu Simba a także przez pewien czas współpracował z Kabilą. Mobutu do walki z rebeliantami oprócz wojska użył białych najemników z RPA[11]. Rebelia nie powiodła się jednak Kabila utworzył własny niezależny od junty stan działający do lat 80.

Zair[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zair.

Od 1967 jedyną legalną partią był Ludowy Ruch Rewolucji głoszący ideologię "mobutyzmu" (czyli afrykanizacji, która wyrażała się m.in. poprzez zmiany europejskich nazw miejscowości i nazwisk na afrykańskie; np. stolicę – Léopoldville – przemianowano w 1966 na Kinszasę). 27 października 1971 Mobutu zmienił nazwę państwa na Zair oraz własne nazwisko na: „Mobutu Sese Seko Kuku Ngbendu wa za Banga” (tłumaczone mniej więcej jako Wszechpotężny wojownik, który nie zaznał porażki z powodu swej niezwykłej wytrzymałości i niezłomnej woli i który, krocząc od zwycięstwa do zwycięstwa, pozostawia za sobą zgliszcza)[12]. Mobutu bezskutecznie próbował ogłosić się dożywotnim prezydentem. Junta w polityce zagranicznej zbliżyła się do USA i występował przeciwko antykolonialnym organizacjom tj. MPLA w Angoli, ZANU w Zimbabwe oraz ANC w Południowej Afryce. Rząd przeprowadził nacjonalizację kopalni miedzi oraz wielkich plantacji; początkowo usunął europejskich inwestorów z kraju, potem starał się ich przyciągnąć z powrotem. W 1977 wprowadzono nową konstytucję. Mobutu wprowadził kult jednostki, prowadził politykę eliminacji przeciwników politycznych, w kolejnych wyborach prezydenckich (w 1977 i 1984) startował jako jedyny kandydat. Po przejęciu władzę w Angoli przez lewicowe MPLA, Mobutu wdał się w konflikt z tym krajem i wspierał tam antyrządową organizację rebeliancką, UNITA[13]. Na początku lat 70. w Angoli grupa katangańskich secesjonistów utworzyła Front Wyzwolenia Narodowego Katangi, w 1977 i 1978 secesjoniści podjęli się prób inwazji na Katangę, inwazje zostały jednak stłumione przez siły francuskie i marokańskie[14].

 Osobny artykuł: I wojna domowa w Kongu.

Na początku lat 90. przez Afrykę przeszła fala demokratyzacji. W maju 1990, w obliczu zapaści gospodarczej i niepokojów społecznych, Mobutu zdecydował się powołać w skład rządu działaczy opozycji. Mobutu obiecywał reformy m.in. zlikwidowanie jednopartyjnego systemu władzy, jednak w rzeczywistości nie podjął żadnych kroków w celu ich wprowadzenia. Tym samym utworzyła się grupa przeciwników prezydenta zarówno w kraju jak i poza jego granicami. Niedofinansowana zairska armia była w rzeczywistości zmuszona walczyć o przetrwanie występując przeciwko ludności cywilnej[15]. W tym samym czasie ludność z plemienia Tutsi, pozostająca od dłuższego czasu w opozycji wobec Mobutu z powodu jego zdecydowanego poparcia dla plemienia Hutu odpowiedzialnego za ludobójstwo w sąsiedniej Rwandzie, opanowała znaczną część wschodniego Zairu. Mobutu wydał polecenie usunięcia Tutsi poza granice Zairu, co wywołało otwartą wojnę, w którą wkrótce zaangażowali się inni opozycjoniści. Na czele wspólnego frontu opozycji stanął Laurent-Désiré Kabila który z radykalnego rewolucjonisty stał się przedstawicielem lewicy wzorującej się na Lumumbie[16]. Rebeliantów skupionych w Sojuszu Sił Demokratycznych na rzecz Wyzwolenia Konga wsparły zbrojnie Rwanda, Uganda, Burundi i Angola. 16 maja 1997 oddziały przeciwników Mobutu – występujące jako Zjednoczony Sojusz Sił Demokratycznych na Rzecz Wyzwolenia Kongo-Zairu – zdobyły Kinszasę. Nowym prezydentem został ogłoszony Laurent Kabila.

Mobutu Sese Seko

Współczesna DR Konga[edytuj | edytuj kod]

Mimo wygranej Kabila i przekształcenia Zairu w Demokratyczną Republikę Konga sytuacja w kraju pozostała nadal niestabilna. Kabila w celu stabilizacji rozpoczął proces odsuwania przedstawicieli Tutsi od władzy. Kumulacją tego procesu było zdymisjonowanie szefa sztabu armii kongijskiej Jamesa Kabarebe 14 lipca 1998 roku. Dwa tygodnie później 27 lipca, Kabila nakazuje wojskom Rwandy i Ugandy opuszczenie granic DRK. 2 sierpnia 1998 dochodzi do buntów w Gomie oraz Bukavu rozpoczętych przez Banyamulenge (członkowie plemienia Tutsi) oraz do utworzenia Kongijskiego Ruchu na rzecz Demokracji, który uzyskuje poparcie zbrojne od Rwandy, Ugandy i Burundi. Opozycja wkrótce ulega podziałowi. W listopadzie 1998 powstał Ruch Wyzwolenia Konga na którego czele stał Jean-Pierre Bemba Gombo, uzyskał on poparcie Ugandy i przejął kontrole nad północną częścią Konga. Rwanda kontynuowała poparcie dla Ruchu na rzecz Demokracji, kontrolującego wschód kraju. Partyzanci wzbogacili się na nielegalnym wydobyciu koltanu. Kabila uzyskał wsparcie Angoli, Zimbabwe, Czadu i Namibii oraz ludności Hutu z sąsiednich krajów. W styczniu 2001 został zastrzelony Laurent Kabila, a urząd prezydenta objął jego syn Joseph Kabila. Wojna skończyła się w 2003 roku zwycięstwem Kabili który pokonał rebeliantów Tutsi oraz siły Ugandy i Rwandy okupujące kraj[17]. Wojna domowa doprowadziła do bardzo złej sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. Mimo zwycięstwa Kabili w dalszym ciągu jego rządów Tutsi nie uznali jego rządów. W 2006 roku wybuchł konflikt w prowincji Kiwu zorganizowany przez ugrupowanie Tutsi pod nazwą Narodowy Kongres na rzecz Obrony Ludu. W 2009 roku Rwanda ponownie dokonała agresji przeciwko Kongo. Tym razem pod pretekstem likwidacji oddziałów Hutu w tym kraju. W 2012 roku wydarzyła się rebelia M23 w Demokratycznej Republice Konga. Partyzancki Ruch 23 Marca składał się z Tutsi którzy zdezerterowali z armii kongijskiej. Rebelia została stłamszona w 2013 roku. Rząd Kabily w procesie stabilizacyjnym wsparł ONZ który wysłał do kraju oddziały MONUSCO.

 Osobny artykuł: rebelia Armii Bożego Oporu.

Oprócz konfliktu z rebeliantami Tutsi, rząd w XXI wieku boryka się ze sfanatyzowaną Armią Bożego Oporu[18] która choć działa głównie w północnej Ugandzie, to czasami dokonuje ataków również na tereny kongijskie. Ruch ma na celu ustanowienie chrześcijańskiego teokratycznego państwa[19][20]. W latach 2008-2009 miała miejsce ofensywa w Garambie prowadzona przez Ugandę i DR Konga przeciwko sfanatyzowanym rebeliantom[21].

Sytuacja humanitarna[edytuj | edytuj kod]

Sytuacja ludności cywilnej jest bardzo dramatyczna. Według raportu organizacji Oxfam (grudzień 2000), która zajmuje się ochroną praw człowieka, są tam „ponad dwa miliony uchodźców, z czego 50% ze wschodu – około 37% ludności; około 18,5 mln ludzi nie ma dostępu do jakiejkolwiek pomocy lekarskiej. W 50-milionowym kraju jest 2056 lekarzy, z tego 930 w Kinszasie. (...) 2,5 mln ludzi żyje za mniej niż jednego dolara dziennie. W niektórych rejonach na wschodzie ludzie muszą żyć za 18 centów dziennie. 80% rodzin obu prowincji Kivu było w ciągu ostatnich pięciu lat wysiedlanych. Jest powyżej 117 tysięcy żołnierzy-dzieci, z ostatnio rekrutowanych żołnierzy ponad 15% to młodzież poniżej 18 lat, duża część nie ukończyła 12 lat. Oficjalnie 800-900 tys. dzieci jest zakażonych AIDS”.

Dwa lata później relacja Reutersa (8 sierpnia 2002) przedstawia jeszcze bardziej dramatyczną sytuację (za GW): „Kanibalizm, gwałty, tortury i porwania były stosowane jako broń w niedawnych walkach w Kongu – twierdzi ONZ. Organizacja przeprowadziła dochodzenie w sprawie wydarzeń, które miały miejsce w dżungli północno-wschodniego Konga. Jak ustalono, sprawcami tortur i gwałtów byli bojownicy popieranego między innymi przez Ugandę Ruchu Wyzwolenia Konga. Wycinali serca i inne narządy swoich ofiar i kazali rodzinom je zjeść. Jedną małą dziewczynkę zabito, pocięto na małe kawałki i zjedzono – mówiła rzeczniczka ONZ Patricia Tome. W wojnie, która wybuchła w 1996 r., gdy sąsiedzi Konga postanowili obalić dyktatora Mobutu Sese Seko, w ciągu ostatnich czterech lat zginęło około 2 mln osób.”

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Linia kolejowa MatadiKinszasa.

Obywatele DRK należą do najbiedniejszych na świecie z drugim najniższym PKB na osobę. W tym samym czasie kraj uważa się za najbogatszy, biorąc pod uwagę zasoby naturalne, oceniane na 24 biliony USD[22].

Gospodarka Demokratycznej Republiki Konga znacznie ucierpiała od połowy lat 80. XX wieku. W latach 60. DRK była drugim najbardziej uprzemysłowionym państwem afrykańskim po Republice Południowej Afryki, z dobrze prosperującym przemysłem górniczym oraz względnie wydajnym rolnictwem. Pierwsza oraz druga wojna domowa w Kongu doprowadziły do znacznego spadku produkcji oraz zysków państwa, spowodowały zwiększenie długu zewnętrznego, a przede wszystkim doprowadziły do śmierci 5 mln osób wskutek działań wojennych i ściśle związanych z nimi głodu oraz chorób.

Mapa lokalizacyjna Demokratycznej Republiki Konga
Bandundu
Bandundu
Bangoka
Bangoka
Kiri
Kiri
Basankusu
Basankusu
Beni
Beni
Boende
Boende
Boma
Boma
Bukavu
Bukavu
Bunia
Bunia
Gbadolite
Gbadolite
Gemena
Gemena
Goma
Goma
Ilebo
Ilebo
Kalemie
Kalemie
Kamina
Kamina
Kananga
Kananga
Kindu
Kindu
Kinszasa
Kinszasa
Kolwezi
Kolwezi
Lodja
Lodja
Lubumbashi
Lubumbashi
Mbandaka
Mbandaka
Mbuji-Mayi
Mbuji-Mayi
Nioki
Nioki
Tshikapa
Tshikapa
Tshimpi
Tshimpi
Geographylogo.svg
Porty lotnicze w Demokratycznej Republice Konga

Przemysł wydobywczy[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka DRK opiera się w większości na przemyśle wydobywczym. Największe kopalnie są zlokalizowane w Katandze na południu kraju. Kongo jest największym na świecie producentem kobaltu oraz znaczącym producentem miedzi i diamentów. Złoża diamentów są zlokalizowane w prowincji Kasai w zachodniej części kraju i stanowią 30% zasobów światowych. Państwo posiada również 70% światowych zasobów koltanu, który jest głównym źródłem tantalu, używanego powszechnie w elektronice dla potrzeb przemysłu komputerowego oraz telekomunikacyjnego. W 2002 we wschodniej części DRK odkryto złoża cyny, jak dotąd wydobywane jedynie na małą skalę. Przemyt oraz zyski z handlu minerałami przyczyniły się do podsycania i finansowania działań wojennych między plemionami i grupami etnicznymi. Przemysł wydobywczy jest w większości kontrolowany przez korporacje krajów zachodnich, które często oskarżane były o politykę sprzyjającą rozwojowi konfliktów etnicznych oraz o działalność rabunkową. Katanga Mining jest szwajcarską korporacją, która posiada na terenie DRK kombinat metalurgiczny Luilu, zdolny przerobić 176 tys. ton miedzi oraz 8 tys. ton kobaltu rocznie, czyniąc go największą tego typu instalacją na świecie[23].

Analiza sektora wydobywczego – połowa światowych zasobów kobaltu znajduje się w Demokratycznej Republice Konga[24]

Demokratyczna Republika Konga posiada około połowy światowych zasobów kobaltu (cena za 1 tonę kobaltu na giełdzie metali w Londynie wynosi w kwietniu 2015 roku 26 700 dolarów czyli około 100 000 złotych). Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych USA na świecie znajduje się około 25 000 000 ton kobaltu. W 2014 roku wydobycie na świecie kobaltu wyniosło 112 000 ton przy czym 56 000 ton pochodziło z Demokratycznej Republiki Konga, drugi kraj Chiny dostarczył 7 200 ton, trzecia Kanada wydobyła około 7 000 ton kobaltu. W 2014 roku, przyjmując cenę z giełdy w Londynie, Demokratyczna Republika Konga wydobyła kobalt za kwotę 1.5 miliarda dolarów (około 5.5 miliarda złotych).

Do czego służy kobalt?

Kobalt służy głównie przy wytopie innych stali, przy wyrobie trwałych magnesów oraz jako katalizator w procesach chemicznych. Jest odporny na wysokie temperatury, zaczyna topnieć w temperaturze 1495 stopni Celsjusza, zaś wrze po przekroczeniu 2927 stopni Celsjusza, przez co posiada szerokie zastosowanie w przemyśle.  W 2014 roku w USA, użyto kobaltu za kwotę 275 000 000 dolarów, z czego 47% znalazło zastosowanie w produkcji stopów z innymi metalami, następnie użyte głównie w turbinach samolotów oraz turbinach gazowych, 9% zostało użyte do produkcji noży tokarskich, wierteł, frezów oraz pił tarczowych ze względu na odporność na zużycie, 17% w innych zastosowaniach dla przemysłu, 27% zostało zastosowane w różnorodnych zastosowaniach dla przemysłu chemicznego.

Demokratyczna Republika Konga – eksport i import

Na podstawie danych Eximcon Group[25], głównymi produktami jakie Demokratyczna Republika Konga eksportowała w 2014 roku były zasoby naturalne: miedź (udział 62% w całym eksporcie), kobalt (19%), ropa (9%). Produktami, które były importowane w największej ilości to: maszyny (12% udziału w całym imporcie), pojazdy (6%), produkty ze stali lub żelaza (5%).

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Ważnym działem gospodarki jest rolnictwo, które w 1996 zatrudniało 66% siły roboczej państwa i w 1997 stanowiło 57,9% PKB. Najważniejszymi produktami przeznaczonymi na eksport są kawa, olej palmowy, guma, bawełna, cukier, herbata oraz kakao. Uprawia się także maniok, banany, kukurydzę, ryż z przeznaczeniem na rynek rodzimy.

Leśnictwo[edytuj | edytuj kod]

Lasy pokrywają 60% powierzchni kraju, stanowiąc ogromne bogactwo naturalne dla kraju. W 2003 przeznaczono na eksport drewno o wartości 25,7 mln USD. Intensywna gospodarka leśna stanowi zagrożenie dla ogromnej bioróżnorodności lasów równikowych oraz ludności zamieszkującej na terenach masowych wycinek leśnych[26].

Rybołówstwo[edytuj | edytuj kod]

Rozwinięty system hydrologiczny kraju pozwala na intensywne prowadzenie rybołówstwa. W 1997 łączna produkcja z wód morskich oraz rzek i jezior jest szacowana na 162 961 ton. Większość połowów pochodzi z jezior Wielkiego Rowu Afrykańskiego oraz rzek kotliny Kongo. Połowy morskie stanowią jedynie 2% łącznej produkcji[27].

Demokratyczna Republika Konga oczekuje na przyjęcie do Organizacji dla Harmonizacji Prawa Afrykańskiego. Jest członkiem Wspólnoty Rozwoju Afryki.

Rzeka Kongo i jej dopływy stanowią szkielet gospodarki, w tym transportu. Na rzece Kongo powstał zespół 2 hydroelektrowni Inga, która zasila południową, przemysłową, część kraju poprzez linię HVDC Inga-Shaba.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rodzina z plemienia Mongo w Demokratycznej Republice Konga

Ludność skupia się na płaskowyżach, na sawannie, przy rzekach i jeziorach, natomiast porośnięte tropikalną dżunglą północ i centrum kraju są prawie niezamieszkane. Exodus ludności wiejskiej zwiększył populację miast, a przede wszystkim stolicy.

Wielkie aglomeracje to Kinszasa (8 milionów mieszkańców), Lubumbashi, Kisangani, Mbuji-Mayi, Kananga, Mbandaka i Bukavu.

Struktura etniczna[28]: Luba (15,1%), Kongo (14,6%), Lingala (4,2%), Mongo (3,2%), Ekonda (3,1%), Songye (2,6%), Nande (2,3%), Azande (2,2%), Ngbaka (2,1%), Mangbetu (2%), Tetela (1,9%), Lendu (1,7%), Mashi (1,7%), Ngala (1,5%), Yaka (1,4%), Alur (1,4%), Lega (1,4%), Chokwe (1,3%), Yombe (1,3%), Tabwa (1,2%), pozostali: 33,8% (w tym: Hindusi (144.000), Euro-afrykanie (126.000), Pigmeje (101.000), Francuzi (66.000), Flamandowie (54.000), Grecy (44.000), Arabowie (20.000), Portugalczycy (4.400), Brytyjczycy (500)).

Religie[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja demograficzna pomiędzy 1961 i 2003 (dane FAO, 2005). Ludność w tysiącach osób.

Podział religijny Demokratycznej Republiki Konga[29]:

 Osobny artykuł: Kościół Chrystusowy w Kongo.
    • Kościoły niezależne – 21,3%
    • inni – 6,7%
 Osobny artykuł: Kimbangizm.

Kongo w literaturze[edytuj | edytuj kod]

Joseph Conrad był kapitanem parowca pływającego w służbie króla belgijskiego Leopolda II po rzece Kongo w roku 1890. Będąc pod wrażeniem zaobserwowanych tam okrucieństw napisał powieść Jądro ciemności, przeniesioną w 1979 r. na ekran przez Francisa Forda Coppolę w filmie Czas apokalipsy.

Siły zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Demokratyczna Republika Konga dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi[30]. Uzbrojenie sił lądowych Demokratycznej Republiki Konga składało się w 2014 roku z m.in.: 90 czołgów, 200 opancerzonych pojazdów bojowych, 100 zestawów artylerii holowanej oraz 30 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych[30]. Marynarka wojenna dysponowała w 2014 roku ośmioma okrętami obrony przybrzeża[30]. Siły powietrzne z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci m.in. dwóch myśliwców, 18 samolotów transportowych, 13 samolotów szkolno-bojowych, 27 śmigłowców oraz sześciu śmigłowców szturmowych[30].

Wojska Demokratycznej Republiki Konga w 2014 roku liczyły 152 tys. żołnierzy zawodowych oraz 1,5 tys. rezerwistów. Według rankingu Global Firepower (2014) siły zbrojne Demokratycznej Republiki Konga stanowią 87. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 162 mln dolarów (USD)[30].

Uwagi

  1. Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)
  2. Udział procentowy poszczególnych wyznań chrześcijaństwa obliczono jako iloczyn udziału chrześcijaństwa w społeczeństwie i procentowych udziałów tych wyznań w ogólnej liczbie chrześcijan.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2012: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2013 (ang.). [dostęp 24-04-2013].
  2. Od 9 lipca 2011 roku.
  3. Kanyarwunga, Jean I N (2006). République démocratique du Congo : Les générations condamnées : Déliquescence d'une société précapitaliste. Paris: Publibook. s. 76. ISBN 9782748333435.
  4. "Independence Day Speech". Africa Within.
  5. Adam Hochschild, King Leopold's Ghost: A Story of Greed, Terror, and Heroism in Colonial Africa, 1999, Mariner Books, ISBN 0-618-00190-5, ISBN 978-0-618-00190-3.
  6. Kamalu, Chukwunyere. The Little African History Book – Black Africa from the Origins of Humanity. s. 115.
  7. Larry Devlin, Chief of Station Congo, 2007, Public Affairs, ISBN 1-58648-405-2
  8. Longman History of Africa, Snellgrove L. and Greenberg K., Longman, London (1973)
  9. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy • Leksykon, Politeja, Warszawa 2000, s. 132
  10. Rafał Gan-Ganowicz: Konotierzy. Wyd. VI. Warszawa: Prohibita, 2013, s. 126-131.
  11. Bamford, James (2002): Body of Secrets: Anatomy of the Ultra-Secret National Security Agency (Reprint edition). New York: Anchor Books, ISBN 0-385-49908-6. s. 181
  12. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy Leksykon, Politeja, Warszawa 2000, s. 133
  13. Reyntjens, Filip. The Great African War: Congo and Regional Geopolitics, 1996-2006. Cambridge: Cambridge UP, 2009. s. 62
  14. Chris Cook and John Stevenson. The Routledge Companion to World History Since 1914, 2005. s.321-322.
  15. Congo's Curse (ang.). IRIN, 2010-10-05. [dostęp 2012-11-24].
  16. Gribbin, Robert E. In the Aftermath of Genocide: the U.S. Role in Rwanda. New York: IUniverse, 2005. s. 190
  17. Kongo - Konflikt [dostęp 26 grudnia 2009]
  18. JAMES C. McKINLEY Jr.: Uganda's Christian Rebels Revive War in North (ang.). New York Times, 1996-04-01. [dostęp 2009-09-06].
  19. In-Depth: Living with the LRA: The Juba Peace Initiative (ang.). Irin. [dostęp 2009-09-06].
  20. In-Depth: Living with the LRA: The Juba Peace Initiative (ang.). Irin. [dostęp 2009-07-08].
  21. Sudan says Uganda rebels kill troops, start "war", Reuters, 7 czerwca 2008
  22. DR Congo's $24 trillion fortune.. [dostęp 14-09-2012].
  23. Katanga Project Update and 2Q 2008 Financials. [dostęp 14-09-2012].
  24. Analiza systemu finansowego i wydobywczego w DRK. www.goafrica.gov.pl. [dostęp 2015-06-23].
  25. Analiza systemu finansowego i wydobywczego w DRK. www.goafrica.gov.pl. [dostęp 2015-06-23].
  26. Protecting Forests and Community Rights in the DRC. [dostęp 14-09-2012].
  27. INFORMATION ON FISHERIES MANAGEMENT IN THE DEMOCRATIC REPUBLIC OF THE CONGO. [dostęp 14-09-2012].
  28. Joshua Project. "Congo, Democratic Republic of – People Groups"
  29. Ethnic People Groups of Congo, Democratic Republic of (ang.). Joshua Project. [dostęp 2013-06-06].
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 Democratic Republic of the Congo (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-09-05].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]