Sadiq al-Mahdi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sadiq al-Mahdi
Sadiq al-Mahdi 1987b.jpg
Sadiq al-Mahdi (1987)
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1935
Omdurman
Sudan Premier Sudanu
Okres od 6 maja 1986
do 30 czerwca 1989
Przynależność polityczna Partia Umma
Poprzednik Al-Dżazuli Dafalla
Następca Bakri Hasan Salih[1]
Sudan Premier Sudanu
Okres od 27 lipca 1966
do 18 maja 1967
Przynależność polityczna Partia Umma
Poprzednik Muhammad Ahmad Mahgoub
Następca Muhammad Ahmad Mahgoub
Sadiq al-Mahdi (2015)

Sadiq al-Mahdi (ur. 25 grudnia 1935 w Omdurmanie) – sudański polityk, premier Sudanu w latach 1966–1967 oraz 1986–1989, przewodniczący Partii Umma.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Sadiq al-Mahdi urodził się w 1935 w Omdurmanie. Ukończył szkołę średnią Comboni College w Chartumie. Studiował ekonomię na Uniwersytecie w Chartumie. Następnie wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie w 1957 ukończył ekonomię na University of Oxford[2][3].

W 1957 powrócił do Sudanu, pracując przez rok w Ministerstwie Finansów. W 1958 zrezygnował z pracy w urzędzie, by skupić się na wzmocnieniu Partii Umma, której został członkiem. Po przywróceniu demokracji w kraju w 1964, został jej przewodniczącym. W 1966 dostał się do parlamentu i 27 lipca, w wieku 31 lat, został najmłodszym w historii premierem Sudanu. Jego rząd przetrwał jednak tylko 9 miesięcy i w maju 1967 został obalony w wyniku uchwalenia przeciw niemu wotum nieufności w następstwie wewnątrzpartyjnego konfliktu[3].

W latach 70. XX w., w czasie dyktatury prezydenta Numajriego, był przez kilka lat więziony i zmuszony na udanie się na uchodźstwo. Sprzeciwiał się bowiem polityce prezydenta, w tym wprowadzeniu w całym kraju szariatu[3][4].

W 1985, po obaleniu prezydenta Numajriego, powrócił do ojczyzny. 6 maja 1986, po przeprowadzeniu demokratycznych wyborów, został mianowany po raz drugi premierem. W czerwcu 1986 uformował rząd, w skład którego weszło 7 partii z północy i południa kraju. Jego gabinet był jednak niestabilny i skłócony wewnętrznie. Po niecałym roku premier rozwiązał rząd, gdyż nie był w stanie uchwalić nowego prawa karnego w miejsce szariatu, osiągnąć porozumienia z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz zakończyć wojnę domową. Drugi gabinet przetrwał jednak również tylko rok i został rozwiązany w sierpniu 1987 z powodu koalicyjnego sporu o obsadę stanowisk. Tworzenie nowej koalicji zajęło premierowi 9 miesięcy. Trzeci gabinet al-Mahdiego został powołany dopiero w maju 1988. Rozpadł się on w marcu 1989 z powodu różnicy zdań wokół porozumienia z Addis Abeby z listopada 1988 wprowadzającego zawieszenie broni w wojnie domowej północy kraju z południem. Rządy al-Mahdiego zakończyły się 30 czerwca 1989, kiedy to porucznik Omar al-Baszir dokonał wojskowego zamachu stanu, przejmując pełnię władzy. Był ostatnim premierem Sudanu aż do roku 2017, bowiem w 1989 stanowisko to zostało zniesione[3][5].

Zaraz po zamachu stanu został umieszczony w areszcie domowym, w którym przebywał do czasu dramatycznej ucieczki do Erytrei w 1996. Przebywając za granicą przewodniczył opozycji wobec rządów prezydenta Baszira. Do kraju powrócił w listopadzie 2000[3][4].

W styczniu 2010 al-Mahdi ogłosił swój udział w wyborach prezydenckich w kwietniu 2010[6]. Po przegranych wyborach 2010 przebywał w Sudanie aż do 2014 r. gdy rząd oskarżył go, że współpracował z rebeliantami. Uciekł wtedy do Egiptu. W styczniu 2017 roku pojawił się i przemawiał do tłumu w Chartumie. Oświadczył, że wrócił aby "zatrzymać wojnę, osiągnąć pokój i ustanowić demokrację oraz przywrócić prawo".

W styczniu 2018, podczas ulicznych demonstracji przeciwko zmniejszeniu racji chleba, zaapelował do sił sudańskich by nie atakowały demonstrantów. Wezwał także mieszkańców Sudanu, aby wyszli i demonstrowali, aż do obalenia reżimu. Al-Mahdi mocno skrytykował rząd z powodu stosowania represji wobec uczestników pokojowej demonstracji na placu al-Ahliya Midan[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 30 czerwca 1989 do 2 marca 2017 urząd nie istniał
  2. Sadig Al-Mahdi: The comeback king (ang.). Al-Ahram Weekly, 15 lipca 2004. [dostęp 2010-03-25].
  3. a b c d e Sadiq Al-Mahdi (ang.). sudan.net. [dostęp 2010-03-25].
  4. a b Mahdi, Sadiq al- (ang.). rulers.org. [dostęp 2010-03-25].
  5. SADIQ AL MAHDI (ang.). countrystudies.us. [dostęp 2010-03-25].
  6. Sudan's ousted Sadiq al-Mahdi enters election race (ang.). BBC News, 26 stycznia 2010. [dostęp 2010-03-25].
  7. Mahmoud A. Suleiman: Crackdown on Peaceful Protests against bread subsidy cuts by the security force in Sudan is deplora (ang.). Sudanese Online, 2018-01-18. [dostęp 2018-01-25].