Schody Potiomkinowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schody Potiomkinowskie w Odessie

Schody Potiomkinowskie w Odessie (ukr. Потьомкінські сходи, Potiomkinśki schody, ros. Потёмкинская лестница, Potiomkinskaja lestnica) – monumentalne schody będące symbolicznym wejściem do miasta, najbardziej rozpoznawalny w świecie symbol Odessy. Schody mają 192 stopnie, 136 metrów długości, a różnica poziomów wynosi 27 metrów[1]. Schody rozszerzają się ku dołowi, powodując złudzenie optyczne. Patrząc na nie z ich szczytu wyglądają jakby na całej długości miały taką samą szerokość[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Schody, ok. 1900

Początkowo znane były pod nazwą Gigantycznych schodów (ros. Гигантская лестница), później Schodów przymorskich (Приморская лестница) i Ryszeliowskich (Ришельевская лестница), a w czasach radzieckich do 1955 roku Bulwarowych (Бульварная лестница), gdy postanowiono zmienić ich nazwę na dzisiejszą, w związku z 50. rocznicą buntu na pancerniku Potiomkin.

Pomnik Armanda-Emmanuela du Plessis, ks. Richelieu

Zostały zbudowane ze względu na wysokie położenie Odessy względem morskiego portu, z którym miasto łączyły wcześniej jedynie drewniane schody. Oryginalne schody zaprojektował w 1825 roku włoski architekt Franciszek Boffo, przy pomocy Awrama Mielnikowa z Petersburga. W 1837 roku zapadła decyzja o powiększeniu schodów do gigantycznych rozmiarów według planów konstrukcyjnych brytyjskiego inżyniera Uptona. Prace przy rozbudowie trwały do 1841 roku.

Z roku na rok zbudowane z piaskowca schody były niszczone przez erozję, aż w 1933 roku materiał zastąpiono różowo-szarym granitem z Podola – równocześnie zmniejszono ogólną liczbę stopni z 200 do 192.

W 1925 roku Siergiej Eisenstein rozsławił schody na cały świat swoim filmem „Pancernik Potiomkin”, sceną wymyślonej przez niego masakry ludności dokonanej przez rytmicznie maszerujące wojsko carskie.

Po lewej stronie schodów zbudowano w 1906 roku kolej linową, która funkcjonowała do 1956 roku, później została zastąpiona schodami ruchomymi. W 2004 roku znów uruchomiono kolejkę linowo-terenową.

Pomnik ks. Richelieu[edytuj | edytuj kod]

Na szczycie schodów znajduje się pomnik z brązu upamiętniający Francuza, pierwszego gubernatora Odessy Armanda-Emmanuela du Plessis, ks. Richelieu, zaprojektowany przez rosyjskiego rzeźbiarza Iwana Piotrowicza Martosa (zm. 1835) i odsłonięty w 1826 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odessa deja vu. poznaj-swiat.pl, wrzesień 2015. [dostęp 25 maja 2019].
  2. Szyk czarnomorski. rp.pl, 11.10.2012. [dostęp 25 maja 2019].