Pancernik Potiomkin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: pancernik Potiomkin (okręt).
Pancernik Potiomkin
Броненосец «Потёмкин»
Pancernik Potiomkin
Gatunek dramat wojenny, historyczny
Rok produkcji 1925
Data premiery Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 21 grudnia 1925
Stany Zjednoczone 5 grudnia 1926 (Nowy Jork)
Kraj produkcji  ZSRR
Język niemy (rosyjskie plansze tekstowe)
Czas trwania 75 min
Reżyseria Siergiej Eisenstein
Scenariusz Nina Agadżanowa
Siergiej Eisenstein
Główne role Aleksandr Antonow
Władimir Barski
Grigorij Aleksandrow
Iwan Bobrow
Muzyka Nikołaj Kriukow (1950)
Władimir Chiejfietc
Edmund Meisel
Zdjęcia Eduard Tisse
Władimir Popow
Pancernik Potiomkin

Pancernik Potiomkin (ros. Броненосец «Потёмкин», Bronienosiec Potiomkin) – radziecki film niemy nakręcony w 1925 roku przez Siergieja Eisensteina. Jest drugą częścią trylogii filmowej: pierwszą jest film z 1924 roku Strajk, trzecią zaś Październik: 10 dni, które wstrząsnęły światem z 1928 roku.

Film oparty jest na autentycznym zdarzeniu, jakim było powstanie załogi rosyjskiego czarnomorskiego pancernika Potiomkin (Kniaź Potiomkin Tawriczeskij) przeciw carskiemu dowództwu w czasie rewolucji 1905 roku. Pancernik Potiomkin był w założeniu filmem propagandowym, gloryfikującym rewolucyjny zryw marynarzy, lecz dzięki użytym środkom wyrazu artystycznego, szczególnie nowatorskiemu montażowi, przez wielu uznawany jest za jeden z najbardziej znaczących filmów w historii kina. Podczas panelu krytyków filmowych i historyków kina przy okazji wystawy światowej w Brukseli w 1958, większość głosujących uznała go za największe arcydzieło sztuki filmowej do tamtej pory[1].

Film jest czarno-biały, jednakże na poszczególnych kopiach ręcznie koloryzowano czerwony sztandar.

Najsłynniejszą sceną, wielokrotnie cytowaną, jest wymyślona przez reżysera masakra ludności na odeskich schodach przez rytmicznie maszerującą kompanię żołnierzy carskich, a zwłaszcza zjeżdżający w dół schodów wózek z dzieckiem. Do owej sceny odwoływano się wielokrotnie w późniejszych filmach, m.in. w Déjà vu Juliusza Machulskiego (bezpośrednio), Steps Zbigniewa Rybczyńskiego (bezpośrednio) i Nietykalni Briana De Palmy (nawiązanie).

W międzynarodowej ankiecie brukselskiej z 1958 roku rozpisanej przez Bureau International de la Recherche Historique Cinématografique film Pancernik Potiomkin zajął pierwsze miejsce[2]. Uznano go najlepszym filmem wszech czasów. Film ten jako klasyczne dzieło sztuki filmowej, zapoczątkował "złoty okres" radzieckiego kina i odegrał kluczowe znaczenie w skali światowej[3].

Zdjęcia[edytuj]

Film kręcony był w Odessie i na hulku, byłym pancerniku Dwunastu Apostołów (Двенадцать Апостолов).

Obsada[edytuj]

Przypisy

  1. Władysław Jewsiewicki: Kronika kinematografii światowej 1895-1964, Warszawa 1967, bez ISBN, s. 129
  2. Kazimierz Nowacki (red.), Z filmem radzieckim na ty, Wojewódzki Zarząd Kin, Kraków 1972, s. 71.
  3. Kazimierz Nowacki (red.), Z filmem radzieckim na ty, Wojewódzki Zarząd Kin, Kraków 1972, s. 75.

Linki zewnętrzne[edytuj]