Similikaudipteryks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Similikaudipteryks
Similicaudipteryx
He, Wang i Zhou, 2008
Okres istnienia: 120 mln lat temu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Infrarząd tetanury
(bez rangi) owiraptorozaury
Rodzina Caudipteridae
Rodzaj similikaudipteryks
Gatunki
  • S. yixianensis He et al., 2008

Similikaudipteryks (Similicaudipteryx) – rodzaj teropoda z rodziny Caudipteridae żyjącego we wczesnej kredzie na obecnych terenach Azji. Jego szczątki odnaleziono w datowanych na około 120 mln lat osadach formacji Jiufotang w północno-wschodnich Chinach. Rodzaj obejmuje jeden gatunek – opisany w 2008 przez He, Wanga i Zhou Similicaudipteryx yixianensis. Nazwa rodzajowa Similicaudipteryx oznacza „podobny do kaudipteryksa”, zaś gatunkowa yixianensis odnosi się do Yixian w prowincji Liaoning, gdzie odnaleziono skamieniałości[1].

He i współpracownicy przypisali similikaudipteryska do grupy Caudipteridae wskazując na podobieństwa w budowie szkieletu między nim a kaudipteryksem (z nieco starszych geologicznie osadów formacji Yixian, sprzed około 125 mln lat), zwłaszcza kształcie kości miednicznej. Miednice kaudipteryksa i similikaudipteryksa różnią się jednak proporcjami. Innymi cechami odróżniającymi przedstawicieli tych rodzajów są obecność pygostyla u similikaudipteryksa oraz budowa kręgów. Jedynymi oprócz similikaudipteryksa znanymi owiraptorozaurami, które również miały pygostyl, są Nomingia, Citipati i Conchoraptor. Kość ta występuje powszechnie u bardziej zaawansowanych ptaków i prawdopodobnie wyewoluowała co najmniej dwukrotnie[1][2]. W 2010 roku Xu Xing i współpracownicy opisali skamieniałości dwóch juwenilnych osobników z bardzo dobrze zachowanymi piórami. U młodszego z nich proksymalne części sterówek i lotek przypominały wstążkę, podczas gdy u osobnika starszego, bliskiego osiągnięcia dorosłości, były już piórami ostatecznymi. Znaczące zmiany morfologiczne piór podczas ontogenezy powszechnie występują u współczesnych ptaków, jednak schemat obecny u similikaudipteryksa nie jest u nich znany[3]. Richard Prum nie zgodził się z interpretacją Xu i in. i zasugerował, że pióra obu osobników są w rzeczywistości niemal identyczne, lecz u młodszego zwierzęcia zachowały się w przejściowym stadium rozwoju, podczas wyłaniania się dystalnej części chorągiewki z pochwy pióra[4]. Xu et al. ponownie wsparli swoją teorię, przyznając jednak, że odnalezienie skamieniałości kolejnych młodych similikaudipteryksów z normalnymi piórami lotnymi wesprze teorię Pruma[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 He Tao, Wang Xiaolin, Zhou Zhonghe. A new genus and species of caudipterid dinosaur from the Lower Cretaceous Jiufotang Formation of western Liaoning, China. „Vertebrata PalAsiatica”. 46 (3), s. 178–189, 2008 (ang.). 
  2. W. Scott Persons, IV, Philip J. Currie i Mark A. Norell. Oviraptorosaur tail forms and functions. „Acta Palaeontologica Polonica”, 2013. doi:10.4202/app.2012.0093 (ang.). 
  3. Xu Xing, Zheng Xiaoting, You Hailu. Exceptional dinosaur fossils show ontogenetic development of early feathers. „Nature”. 464, s. 1338–1341, 2010. doi:10.1038/nature08965 (ang.). 
  4. Richard O. Prum. Moulting tail feathers in a juvenile oviraptorisaur. „Nature”. 468, s. E1, 2010. doi:10.1038/nature09480 (ang.). 
  5. Xu Xing, Zheng Xiaoting, You Hailu. Xu et al. reply. „Nature”. 468, s. E2, 2010. doi:10.1038/nature09481 (ang.).