Stanisław Hynek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Hynek
POL COA Topór.svg
Topór
Data urodzenia ok. 1475
Data śmierci 1533
Ród Hynkowie z Unienia
Rodzice Jan
Małżeństwo Zofia z Lasek
Dzieci Kazimierz, Stanisław
Wojny i bitwy Wojna litewsko-moskiewska 1507-1508, Bitwa pod Chocimiem (1509), Bitwa pod Łopusznem, Bitwa pod Orszą (1514).
Administracja podkomorzy łęczycki

Stanisław Hynek herbu Topór (ok. 1475–1533) – żołnierz nadworny, rotmistrz obrony potocznej, podkomorzy łęczycki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej Hynków herbu Topór, wywodzącej się z Unienia w powiecie łęczyckim. Był synem Jana, podkomorzego łęczyckiego i rotmistrza obrony potocznej. Od młodości poświęcił się karierze żołnierskiej, od 1499 wzmiankowany jako rycerz nadworny (curienses) Jana Olbrachta. W 1502 podjął służbę w obronie potocznej, został skierowany razem z Januszem Świerczowskim na Podole do granicznych posterunków z zadaniem obserwowania poczynań Tatarów. Od 1506 po reorganizacji obrony potocznej stał na czele 60 konnego oddziału straży oraz kierował najdalej wysuniętymi na wschód posterunkami granicznymi korony, zakres jego obowiązków był taki sam jak strażnika polnego, jednak Hynek nie używał tego tytułu, który oficjalnie powstał w okresie nieco późniejszym.

W 1508 podczas wojny moskiewskiej dowodził chorągwią jazdy. W roku następnym wziął udział w wyprawie przeciw Mołdawii, walczył w zwycięskiej bitwie pod Chocimiem. 28 kwietnia 1512 brał udział w rozgromieniu tatarskich wojsk chana Mengli I Gireja w bitwie pod Łopusznem. W wojnie litewsko-moskiewskiej 1512–1522 był wśród żołnierzy nadwornych w korpusie jazdy Janusza Świerczowskiego, wyróżnił się w bitwie pod Orszą. W 1515 znajdował się w świcie Zygmunta Starego, podczas podróży króla do Wiednia. W latach 1516–1517 jako rotmistrz chorągwi jazdy przebywa z królem na Litwie.

Rodzina i majątek[edytuj | edytuj kod]

Ożenił się w 1494 z Zofią z Lasek, która wniosła mu jako wiano m.in. część młyna w Zimnej Wodzie koło Lwowa. 7 maja 1503 otrzymał od króla Aleksandra miasteczko Smotrycz w powiecie kamienieckim. Od 2 lutego 1511 przejął po ojcu urząd podkomorzego łęczyckiego. 19 grudnia 1511 na mocy przywileju królewskiego wykupił Lelów i trzy okoliczne wsie. 22 grudnia 1514 za męstwo w bitwie pod Orszą Zygmunt Stary przyznał mu dożywotnio 50 florenów rocznie z dochodów królewskich od Żydów ze Lwowa. Zmarł w 1533, pozostawił dwóch synów: Kazimierza (dworzanina królewskiego) i Stanisława.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Spieralski, Hynek Stanisław [w] Polski Słownik Biograficzny, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, tom X, reprint Kraków 1990, s. 134.