Przejdź do zawartości

Stanisław Barabasz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Stanisław Barabasz
Data i miejsce urodzenia

7 maja 1857
Bochnia

Data i miejsce śmierci

23 października 1949
Zakopane

Miejsce spoczynku

Nowy Cmentarz w Zakopanem

Zawód, zajęcie

architekt
narciarz

Alma Mater

Politechnika Wiedeńska

Stanisław Barabasz (ur. 7 maja 1857 w Bochni, zm. 23 października 1949 w Zakopanem) – malarz, architekt, pionier polskiego narciarstwa[1], pedagog i myśliwy – autor wielu artykułów o tematyce łowieckiej. Był młodszym bratem pianisty Wiktora Barabasza.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Instytut Techniczny w Krakowie, następnie architekturę na Politechnice Wiedeńskiej. Studiował też w Szkole Przemysłu Artystycznego przy Austriackim Muzeum Sztuki w Wiedniu[2][3]. W grudniu 1888 zaczął używać nart w Cieklinie koło Jasła podczas polowań. Jazdę na nartach ćwiczył na krakowskich Błoniach. Narty wzorował na norweskich „ski”. W 1894 pojawił się w Zakopanem z nartami, dając początek zakopiańskiemu narciarstwu. Do historii przeszła jego wyprawa narciarska z 1894 wraz z Janem Fischerem do Czarnego Stawu Gąsienicowego. Do Zakopanego przeprowadził się w 1901. W latach 1901–1922 był kierownikiem Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem[4], gdzie wprowadzał podhalańskie motywy zdobnicze w meblarstwie. Dnia 28 lutego 1907 wraz z Mieczysławem Karłowiczem i Mariuszem Zaruskim założył drugi w Polsce klub narciarski – Zakopiański Oddział Narciarzy Towarzystwa Tatrzańskiego, którego był pierwszym prezesem do 1910. Barabasz przyczynił się do powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w 1909[1].

Został pochowany na Nowym Cmentarzu przy ul. Nowotarskiej w Zakopanem (kw. P1-A-6)[5].

Grób Stanisława Barabasza na Nowym Cmentarzu w Zakopanem

Główne prace

[edytuj | edytuj kod]
  • Wspomnienia narciarza, Zakopane 1914,
  • Sztuka ludowa na Podhalu, Lwów 1928, Lwów 1930, Lwów 1932,
  • Z przeżyć myśliwskich, Lwów 1929,
  • Niedźwiedź w Tatrach, Kraków 1929,
  • Dwie wycieczki, artykuł w czasopiśmie „Zakopane”,
  • Początki mojego narciarstwa.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Stanisław Barabasz – pierwszy zakopiański narciarz
  2. Marta Dvořák: Stanisław Barabasz. [dostęp 2021-11-27].
  3. Encyklopedia Tatrzańska. [dostęp 2021-11-27].
  4. Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 24.
  5. śp. Stanisław Barabasz

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Legendy polskiego sportu, cz. 1: Białe szaleństwo, Aniela Tajner, fundacja „Gloria Victoribus”, 1991, str. 5–7.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]