Czarny Staw Gąsienicowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarny Staw Gąsienicowy
Widok z Dolinki Koziej
Widok z Dolinki Koziej
Położenie
Państwo  Polska
Wysokość lustra 1624 m n.p.m.
Wyspy 1 wyspa (310 m²)
Morfometria
Powierzchnia 17,94 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

665 m
425 m
Głębokość
• maksymalna

51 m
Objętość 3 798 000 m³
Hydrologia
Rzeki wypływające Czarny Potok Gąsienicowy
Rodzaj jeziora polodowcowe
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Czarny Staw Gąsienicowy
Czarny Staw Gąsienicowy
Ziemia49°13′52″N 20°01′05″E/49,231111 20,018056

Czarny Staw Gąsienicowyjezioro polodowcowe z grupy Gąsienicowych Stawów w Tatrach Wysokich. Położone jest na wysokości 1624 m w Kotle Czarnego Stawu i jest czwartym co do głębokości jeziorem tatrzańskim. Nad jego zachodnim brzegiem wznoszą się ściany Kościelca. Czarny Staw jest największym jeziorem Doliny Gąsienicowej i jednym z dwóch położonych w części wschodniej, nazywanej czasem Doliną Czarną Gąsienicową (drugim jest Zmarzły Staw Gąsienicowy).

Jezioro ma kształt owalny, woda jest przezroczysta, o zabarwieniu szafirowym. Na jeziorze, w pobliżu północno-wschodniego brzegu, znajduje się niewielka wysepka (310 m²) porośnięta kosodrzewiną, powstała na dawnym mutonie. Na wysepce tej planowano w 1909 r. zbudowanie mauzoleum Juliusza Słowackiego, pomysłu zaniechano w wyniku protestów działaczy ochrony przyrody. Od północy jezioro zamyka skalny próg, z którego wypływa Czarny Potok Gąsienicowy. Czarny Staw został sztucznie zarybiony w 1881 r. (wpuszczono do niego pstrągi potokowe i źródlane).

Nazwa wywodzi się z ciemnogranatowego, a nawet czarnego odcienia wody, związanego z ocienieniem wód pobliskim szczytem i sinicami (Pleurocapsa polonica) pokrywającymi głazy znajdujące się na brzegach jeziora. Przezroczystość wody wynosi 12 m. Staw pokrywa się lodem przeważnie w październiku – listopadzie, topnieje zaś w miesiącach maj – lipiec.

Jeziorem od początków XIX wieku zachwycali się tatrzańscy turyści. Było tematem obrazów Alfreda Schouppégo, Wojciecha Gersona, Leona Wyczółkowskiego i wielu innych. Pomiarów jego wysokości dokonał już w 1852 r. Stefan Ludwik Kuczyński. Pełniejsze pomiary wykonał Eugeniusz Klemens Dziewulski w 1881 r., a dokładniejsze Ludomir Sawicki w 1909 r.

W latach 1884–1920 działał nad brzegiem stawu bufet, będący własnością Józefa Sieczki z Zakopanego. Spalił się w roku 1920.

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny niebieski – szlak z Hali Gąsienicowej na Zawrat, przebiega wzdłuż wschodniego brzegu.
  • Czas przejścia z „Murowańca” nad Czarny Staw: 30 min, ↓ 20 min
  • Czas przejścia znad Czarnego Stawu na Zawrat: 1:50 h, ↓ 1:20 h
szlak turystyczny żółty – na Skrajny Granat, odchodzi od niebieskiego szlaku na wschodnim brzegu jeziora. Czas przejścia: 1:45 h, ↓ 1:20 h
szlak turystyczny czarny – odchodzi przy północnym brzegu na Mały Kościelec i dalej na przełęcz Karb oraz Kościelec (trasa poprowadzona w 1961 – wcześniejsza, wytyczona przez Towarzystwo Tatrzańskie, prowadziła żlebem bezpośrednio na przełęcz). Czas przejścia na Karb: 40 min, ↓ 30 min[1]


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia[edytuj]


Panorama znad Czarnego Stawu Gąsienicowego
Panorama znad Czarnego Stawu Gąsienicowego