Architekt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Architekt przy pracy (1893)

Architekt (łac. architectus, gr. arkhitekton – mistrz budowlany, kierownik prac[1]) – specjalista w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli lub inicjator i organizator czegoś[2][3][4].

Historia

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Termin architekt (gr. αρχιτέκτων architecton) pojawił się po raz pierwszy w V w. p.n.e. u Herodota, który w ten sposób identyfikował konstruktora Akweduktu w Samos, Eupalinosa z Megary[5].

Do czasu rewolucji przemysłowej architekci byli finansowani przez swoich mecenasów. W XIX wieku zaś zaczęli działać niezależnie od nich[6].

Zawodowi architekci w różnych krajach

Biuro architektoniczne Lyons, Melbourne

Architekt w Unii Europejskiej

W większości krajów Unii Europejskiej krajowe regulacje w dziedzinie architektury oraz podejmowania i wykonywania działalności zawodowej przez architektów mają bardzo zróżnicowany zakres.

Według Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej: ...w większości Państw Członkowskich działalność w dziedzinie architektury prowadzona jest de iure bądź de facto przez osoby posiadające wyłącznie tytuł architekta lub dodatkowo także inny tytuł, przy czym osoby te nie mają wyłączności na prowadzenie takiej działalności, chyba że wynika to z przepisów ustawowych. Działalność ta, bądź tylko niektóre jej rodzaje, może być wykonywana także przez przedstawicieli innych zawodów, w szczególności przez inżynierów, którzy uzyskali specjalistyczne wykształcenie w dziedzinie budownictwa lub sztuki budowania[7]....

Architekt w Polsce

Architekt jako tytuł zawodowy

W Polsce tytuł architekta jest wydawany wyłącznie w połączeniu z tytułem inżynier lub tytułami magister inżynier i przyznają go polskie uczelnie zawodowe osobom, które ukończyły odpowiedni kierunek studiów wyższych i jest to tytuł inżynier architekt po uzyskaniu dyplomu I stopnia lub magister inżynier architekt po uzyskaniu dyplomu II stopnia[8].

Architekt jako specjalność w zawodzie autora projektu architektoniczno-budowlanego

Architekt, w rozumieniu prawa polskiego, to osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej będąca członkiem jednej z 16 okręgowych izb architektów, którą na podstawie rozporządzenia odpowiedniego ministra w porozumieniu z ministrem odpowiedzialnym za edukację, mogą zostać przede wszystkim osoby posiadające tytuł zawodowy magister inżynier architekt, magister inżynier kierunku budownictwo, a także inżynier architekt[9].

Projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych oraz pełnienie nadzorów autorskich nad realizacją zaprojektowanego obiektu budowlanego jest w Polsce uznawane za pełnienie samodzielnej funkcji technicznej projektanta uczestnika procesu budowlanego. Tak stanowi ustawa Prawo Budowlane[10].

Architekt w Niemczech

Architekt jako tytuł zawodowy

Niemieckie prawo ustawowo reguluje prawo tytułowania się architektem lub uprawnionym inżynierem. W Bawarii jest to Gesetz über die Bayerische Architektenkammer und die Bayerische Ingenieurekammer-Bau[11] (ustawa o Bawarskiej Izbie Architektów oraz Bawarskiej Izbie Inżynierów-Bau).

Każdy Kraj tej Federacji posiada swoją krajową izbę architektów[12].

Architekt jako autor projektu architektoniczno-budowlanego

Na podstawie §66 ustawy Bauordnung für Berlin (BauO Bln)[13] architektem mogą zostać:

  • osoby wpisane na listę izby architektów pod tytułem zawodowym architekt lub architektka,
  • uprawniony inżynier wpisany na listę Berlińskiej Izby Inżynierów Budowlanych (lub innych krajów związkowych) jako (Bauvorlageberechtigten) uprawniony do tworzenia planów budowlanych,
  • inne grupy osób wymienione w §66.

Architekt we Francji

Architekt jako tytuł zawodowy

We Francji mianem architekta można nazwać jedynie osobę, która jest ujęta w liście architektów Le Tableau des architectes[14]. Osoba, posiadająca prawo tytułowania się architektem na terenie innego państwa, musi uzyskać potwierdzone przez to państwo nabycie ww. uprawnień. Jeżeli posiadacz dyplomu upoważniającego do używania tytułu architekt na terenie innego państwa, posiada go krócej niż przez okres trzech lat, musi ubiegać się o potwierdzenie swoich uprawnień u Ministra Kultury Republiki Francuskiej. Po zbadaniu całej wiedzy i umiejętności, wnioskodawca otrzyma dyplom, poświadczający nadanie uprawnień do używania tytułu zawodowego i może zostać wpisany na listę architektów[15].

Niezależnie od powyższych wymogów nie ma obowiązku uzgadniania z architektem projektów budynków indywidualnych oraz innych o określonej maksymalnie powierzchni w dekrecie Rady Państwa[16].

Architekt jako autor koncepcji architektonicznej

Uprawnienia do sprawdzania nie wykluczają zatrudnienia architekta jako autora projektu lub w jeszcze szerszym zakresie[17].

Architekci w kulturze

Architekt i laureat Nagrody Pritzkera, Frank Gehry, dubbinguje samego siebie w serialu Simpsonowie

Zawód architekta jest często wykorzystywany w filmach i serialach, jak np.[18]:

Przypisy

  1. Online Etymology of the term "architect" (ang.). [dostęp 2014-05-02].
  2. Polski-starogrecki słownik (pol.). [dostęp 2014-05-06].
  3. Architekt wg SJP PWN (pol.). [dostęp 2015-02-09].
  4. Budowla wg SJP PWN (pol.). [dostęp 2015-07-02].
  5. Louis Callebat. <<Architecte>>: Historie d'un mot. „Voces”. 10/11 (1999/2000), s. 47. Universidad de Salamanca. ISSN 1130-3336 (fr.). 
  6. Artur Jasiński: SARP – historia, tradycja i dzień dzisiejszy (pol.). SARP. [dostęp 2015-08-03].
  7. Dokument 32005L0036. [dostęp 2015-07-16].
  8. Dz. U. z 2011 r. Nr 196, poz. 1167
  9. Dz. U. z 2014 r. poz. 1278
  10. Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414
  11. Gesetze und Verordnunge (niem.). [dostęp 2014-05-06].
  12. Architektenkammern in Deutschland (niem.). [dostęp 2014-05-06].
  13. Bauordnung für Berlin (BauO Bln) (niem.). [dostęp 2015-02-09].
  14. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 9)
  15. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 10)
  16. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 4)
  17. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 3)
  18. Sebastian Jordana: Fictional Architects in Movies (ang.). ArchDaily. [dostęp 2015-07-16].
  19. Caroline Massie: A Look Back at Ted Mosby's Architectural Career on How I Met Your Mother (ang.). Architect Magazine, 31.03.2014. [dostęp 2015-07-16].

Linki zewnętrzne