Architekt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Architekt przy pracy (1893)

Architekt (lat. architectus, gr. arkhitekton – mistrz budowlany, kierownik prac[1]) – osoba, która osiągnęła profesjonalizm w dziedzinie projektowania formy i funkcji obiektów budowlanych zwanych architekturą. Podstawowa umiejętność architekta to przelanie swoich pomysłów na papier lub inne medium w celu ukazania go potencjalnemu inwestorowi. Ta umiejętność (ang. skill) to wykonanie przekonywującej (architektonicznej) koncepcji[2].

Współcześnie od architekta nie wymaga się umiejętności opracowania projektu technicznego obiektu który w większości krajów jest wymagany w celu uzyskania pozwolenia na jego budowę. Architekt jako autor pomysłu na obiekt może go sprzedać inwestorowi lub sam dobrać odpowiedni zespół projektantów w szczególności projektantów konstrukcji[3] i innych inżynierów budownictwa, a także geodetów.

Architekt do klienta przemawia obrazem. Obrazem rozumianym jako "zdarzenie wizualne płaskie lub przestrzenne, najczęściej kojarzone z działaniem artystycznym". Architekt więc to nie zawsze projektant architektury czyli autor rysunku technicznego w jej zakresie ( w zakresie architektury ). Dobrze jest aby architekt był lub miał możliwość wykonywać zawód projektanta architektury. Nie zawsze jest to możliwe. Niektóre społeczeństwa wolą aby tylko projektanci architektury byli architektami.

Często za architekta uważa się osoby posiadające prawo sprawdzania projektów obiektów budowlanych oraz pełnienia nadzoru nad prawidłowym uzgodnionym z nim wykonaniem obiektu (Francja).

Wykonywanie zawodu architekta nie zawsze jest związane z posiadaniem tytułu zawodowego architekt lub architekt z innymi tytułami (Wielka Brytania, Polska, Niemcy).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Termin architekt (gr. αρχιτέκτων architecton) pojawił się po raz pierwszy w V w. p.n.e. u Herodota, który w ten sposób identyfikował konstruktora Akweduktu w Samos, Eupalinosa z Megary[4].

Zawodowi architektci w wybranych krajach, uniach Świata[edytuj | edytuj kod]

Biuro architektoniczne Lyons, Melbourne

Architekt w Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

W większości krajów Unii Europejskiej krajowe regulacje w dziedzinie architektury oraz podejmowania i wykonywania działalności zawodowej przez architektów mają bardzo zróżnicowany zakres. W większości Państw Członkowskich działalność w dziedzinie architektury prowadzona jest de iure bądź de facto przez osoby posiadające wyłącznie tytuł architekta lub dodatkowo także inny tytuł, przy czym osoby te nie mają wyłączności na prowadzenie takiej działalności, chyba że wynika to z przepisów ustawowych. Działalność ta, bądź tylko niektóre jej rodzaje, może być wykonywana także przez przedstawicieli innych zawodów, w szczególności przez inżynierów, którzy uzyskali specjalistyczne wykształcenie w dziedzinie budownictwa lub sztuki budowania. W celu uproszczenia niniejszej dyrektywy należy odnieść się do pojęcia architekt, aby wyznaczyć zakres stosowania przepisów dotyczących automatycznego uznawania kwalifikacji w dziedzinie architektury, bez uszczerbku dla odrębności występujących w przepisach krajowych regulujących tą działalność[5].

Architekt w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce tytuł architekta jest wydawany w połączeniu z tytułem inżynier lub tytułami magister inżynier i przyznają go polskie uczelnie zawodowe osobom, które ukończyły odpowiedni kierunek studiów wyższych i jest to tytuł inżynier architekt po uzyskaniu dyplomu I stopnia lub magister inżynier architekt po uzyskaniu dyplomu II stopnia[6].

Architekt, w rozumieniu prawa polskiego, to osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej będąca członkiem jednej z 16 okręgowych izb architektów, którą na podstawie rozporządzenia odpowiedniego ministra w porozumieniu z ministrem odpowiedzialnym za edukację, mogą zostać osoby posiadające tytuł zawodowy magister inżynier architekt, magister inżynier kierunku budownictwo, a także inżynier architekt[7].

Projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych oraz pełnienie nadzorów autorskich nad realizacją zaprojektowanego obiektu budowlanego jest w Polsce uznawane za pełnienie samodzielnej funkcji technicznej projektanta uczestnika procesu budowlanego. Tak stanowi ustawa Prawo Budowlane[8].

Architekt w Niemczech[edytuj | edytuj kod]

Niemieckie prawo ustawowo reguluje prawo tytułowania się architektem lub uprawnionym inżynierem. W Bawarii jest to Gesetz über die Bayerische Architektenkammer und die Bayerische Ingenieurekammer-Bau[9].

Każdy Kraj tej Federacji posiada swoją krajową izbę architektów[10].

Na podstawie §66 ustawy Bauordnung für Berlin (BauO Bln)[11] zawód projektanta potocznie nazywany zawodem architekta mogą wykonywać w szczególności:

  • osoby wpisane na listę izby architektów pod tytułem zawodowym architekt lub architektka,
  • uprawniony inżynier wpisany na listę Berlińskiej Izby Inżynierów Budowlanych (lub innych krajów związkowych) jako osoba posiadająca pełne uprawnienia architektoniczne (Bauvorlageberechtigten),
  • inne grupy osób wymienione w §66.

Nawet tak proste budynki jak wymienione wyżej nie zwalniają ich projektantów z obowiązku spełnienia innych wymaganych prawem wymogów. Jeśli projektantem danego budynku jest mistrz murarski to jest on autorem planów budynku i zagospodarowania terenu. Jeśli nie posiada uprawnień Trakwerkplannera (uprawniony inżynier, który poświadcza stateczność obiektu lub tworzy plany konstrukcji) to musi stateczność budynku poświadczyć u osoby takie uprawnienia posiadającej[12].

Architekt we Francji[edytuj | edytuj kod]

We Francji mianem architekta można nazwać jedynie osobę, która jest ujęta w liście architektów Le Tableau des architectes[13]. Osoba, posiadająca prawo tytułowania się architektem na terenie innego państwa, musi uzyskać potwierdzone przez to państwo nabycie ww. uprawnień. Jeżeli posiadacz dyplomu upoważniającego do używania tytułu architekt na terenie innego państwa, posiada go krócej niż przez okres trzech lat, musi ubiegać się o potwierdzenie swoich uprawnień u Ministra Kultury Republiki Francuskiej. Po zbadaniu całej wiedzy i umiejętności, wnioskodawca otrzyma dyplom, poświadczający nadanie uprawnień do używania tytułu zawodowego i może zostać wpisany na listę architektów[14].

Każdy kto we Francji chce uzyskać pozwolenie na budowę obiektu budowlanego zobowiązany jest powiadomić o tym architekta oraz uzgodnić z nim projekt architektury obiektu budowlanego, który jest częścią wniosku o pozwolenie na konstruowanie(budowę) obiektu i inwestycji. Projekt architektury zawiera zestaw planów ukazujących układ i organizację budynku, powierzchnie oraz dobór materiałów i kolorów. Odbywa się to bez uszczerbku dla praw projektanta lub zespołu projektowego. Wymóg ten nie wyklucza wykorzystania architekta jako autora projektu lub w jeszcze szerszym zakresie[15].

Niezależnie od powyższych wymogów nie ma obowiązku uzgadniania z architektem projektów budynków indywidualnych oraz innych o określonej maksymalnie powierzchni w dekrecie Rady Państwa[16].

Przypisy

  1. Online Etymology of the term "architect" (ang.). [dostęp 2014-05-02].
  2. Zaha Hadid ARCHITEKCI - FILM (ang.). [dostęp 2015-07-17].
  3. What is Structural engieneering - FILM (ang.). [dostęp 2015-07-17].
  4. {{Cytuj pismo | nazwisko = Callebat | imię = Louis | tytuł = <<Architecte>>: Historie d'un mot | czasopismo = Voces | wydawca = Universidad de Salamanca | wydanie = 1999/2000 | wolumin = 10/11 | strony = 47 | issn = 1130-3336 | język = fr | url = http://campus.usal.es/~revistas_trabajo/index.php/1130-3336/article/viewFile/5436/5474}
  5. Dokument 32005L0036. [dostęp 2015-07-16].
  6. Dz. U. z 2011 r. Nr 196, poz. 1167
  7. Dz. U. z 2014 r. poz. 1278
  8. Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414
  9. Gesetze und Verordnunge (niem.). [dostęp 2014-05-06].
  10. Architektenkammern in Deutschland (niem.). [dostęp 2014-05-06].
  11. Bauordnung für Berlin (BauO Bln) (niem.). [dostęp 2015-02-09].
  12. Klasyfikacja projektów budowlanych oraz jurysdykcje w Niemczech (niem.). [dostęp 2014-05-06].
  13. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 9)
  14. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 10)
  15. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 3)
  16. Loi n° 77-2 du 3 janvier 1977 sur l'architecture: Version consolidée au 24 mars 2012 (Article 4)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]