Starorypin Prywatny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Starorypin Prywatny
Zabudowania rządcówki
Zabudowania rządcówki
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat rypiński
Gmina Rypin
Liczba ludności (III 2011) 417[1]
Strefa numeracyjna (+48) 54
Kod pocztowy 87-500
Tablice rejestracyjne CRY
SIMC 0869169
Położenie na mapie gminy Rypin
Mapa lokalizacyjna gminy Rypin
Starorypin Prywatny
Starorypin Prywatny
Położenie na mapie powiatu rypińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu rypińskiego
Starorypin Prywatny
Starorypin Prywatny
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Starorypin Prywatny
Starorypin Prywatny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Starorypin Prywatny
Starorypin Prywatny
Ziemia53°05′17″N 19°26′03″E/53,088056 19,434167

Starorypin Prywatnywieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin, przy trasie linii kolejowej SierpcRypinBrodnica.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 417 mieszkańców[1]. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Rypin.

Historia[edytuj]

Starorypin Prywatny od Rządowego oddziela jeden strumień okresowy i jeden stały. Obydwa mają doliny o bardzo stromych zboczach. Pomiędzy nimi znajduje się wąski fragment wysoczyzny, a na nim grodzisko i plac po dawnym klasztorze bożogrobców, będące pozostałościami po dawnym Rypinie. Przed 1323 rokiem bożogrobcy wznieśli tu murowany wczesnogotycki kościół św. Piotra i Pawła oraz Najświętszej Marii Panny. Kościół w XVI wieku był remontowany. Od XVII wieku następowała powolna dewastacja obiektu. W 1777 roku kościół posiadał jeszcze dach. Prawdopodobnie został poważnie uszkodzony podczas wojen napoleońskich. W 1813 roku był już kompletną ruiną. W 1868 roku pozostałości kościoła rozebrano. W 2014 r. na jednym z pól odkryto jego fundamenty[2]. Ośrodek starorypiński w 1. połowie XIV wieku posiadał ponadto jeszcze łaźnie i kaplicę św. Marii Magdaleny. Zagadkowa pozostaje kwestia wspominanego przez niektórych badaczy kościoła św. Wojciecha.

Pierwsza osada (zarówno gród, jak i klasztor) została zniszczona całkowicie, prawdopodobnie podczas najazdu Krzyżaków w 1329 roku. Osada przygrodowa musiała mieć spore znaczenie, skoro w dokumentach z 1326 roku, występuje jako civitas czyli miasto. Miasto założono od nowa w innym miejscu (dzisiejszy Rypin), a po starej osadzie pozostała nazwa: Starorypin (pochodzi od stary Rypin). Dziś cały kompleks pokryty zaroślami (drzewa i krzewy). Na szczycie grodziska znajduje się obelisk[3].

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Skarb Starorypina! Archeolodzy odkryli ruiny kościoła
  3. Zarys historii miasta Rypin. W: Leszek Grubalski: Z dziejów ziemi Dobrzyńskiej (zeszyt 7).

Zobacz też[edytuj]