Stepan Smal-Stocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stepan Smal-Stocki
Степан Смаль-Стоцький
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 stycznia 1859
Niemiłów, Cesarstwo Austrii
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1938
Praga, Czechosłowacja
Zawód, zajęcie językoznawca
Narodowość ukraińska
Tytuł naukowy profesor
Małżeństwo Emilia z Zarewyczów
Dzieci Roman Smal-Stocki
Odznaczenia
Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
Grób Stepana Smal-Stockiego na Cmentarzu Rakowickim

Stepan Smal-Stocki (ukr. Степан Смаль-Стоцький, ur. 8 stycznia 1859 w Niemiłowie (Galicja), zm. 17 sierpnia 1938 w Pradze) – ukraiński slawista, historyk literatury i polityk, ojciec Romana Smal-Stockiego. Członek rzeczywisty Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki.

Pochodził z chłopskiej rodziny. Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie. Po maturze 1878 studiował na Uniwersytecie w Czerniowcach filologię słowiańską pod kierunkiem Ignacego Onyszkiewicza, od 1883 na Uniwersytecie Wiedeńskim, w roku 1884 uzyskał doktorat i habilitację z porównawczej filologii słowiańskiej. W roku 1885 został powołany na profesora nadzwyczajnego, od 1893 zwyczajnego języka ukraińskiego (rusińskiego) i literatury ukraińskiej na Uniwersytecie w Czerniowcach.

W roku 1892 został wybrany na posła do parlamentu krajowego Bukowiny, gdzie przewodził grupie „młodych Rusinów”, w roku 1904 został zastępcą naczelnika kraju, w latach 1911-1918 posłem do parlamentu Austrii.

W 1908 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Franciszka Józefa[1]

Wraz z Teodorem Gartnerem napisał w roku 1913 "Grammatik der ruthenischen (ukrainischen) Sprache" (Gramatyka języka rusińskiego (ukraińskiego).

Po przyłączeniu Bukowiny do Rumunii 1918 i likwidacji jego katedry na uniwersytecie przeniósł się do Pragi, gdzie został 1919 przedstawicielem powstałej w roku 1918 Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. W roku 1921 został powołany na profesora Ukraińskiego Wolnego Uniwersytetu w Pradze.

Stepan Smal-Stocki jako pierwszy zastąpił przymiotnik “rusiński” przymiotnikiem “ukraiński”. Stworzył fonetyczną pisownię języka ukraińskiego, obowiązującą w szkołach monarchii austro-węgierskiej. Był działaczem społecznym, popierał ruch spółdzielczy, wydawał czasopismo „Ruska szkoła”.

Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie obok żony Emilii.

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Смаль-Стоцький Степан w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2
  • Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 t. 12, str. 363

Przypisy[edytuj | edytuj kod]