Roman Smal-Stocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Smal-Stocki
Роман Смаль-Стоцький
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 stycznia 1893
Czerniowce, Księstwo Bukowiny, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 27 kwietnia 1969
Waszyngton, USA
Zawód, zajęcie językoznawca
Narodowość ukraińska
Tytuł naukowy profesor
Rodzice Stepan Smal-Stocki, Emilia z Zarewyczów

Roman Smal-Stocki, ukr. Роман Смаль-Стоцький (ur. 8 stycznia 1893 w Czerniowcach zm. 27 kwietnia 1969 w Waszyngtonie) – ukraiński językoznawca, dyplomata, polityk, działacz ruchu prometejskiego.

Syn Stepana Smal-Stockiego. Studiował w Wiedniu, Lipsku i Monachium i tam uzyskał stopień doktora w roku 1915. W czasie I wojny światowej służył w 41 pułku piechoty Armii Austro-Węgier, później aktywny działacz Związku Wyzwolenia Ukrainy. Od 1917 pracował w Wyższej Szkole Służby Dyplomatycznej w Berlinie. W 1918 został docentem seminarium orientalistycznego w Berlinie. Od 1919 przedstawiciel dyplomatyczny Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i Ukraińskiej Republiki Ludowej w Berlinie, w latach 1921-1923 radca poselstwa i poseł URL w Berlinie (reprezentował rząd URL na uchodźstwie).

W latach 1923-24 profesor filologii słowiańskiej Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego w Pradze. W latach 1926-1939 profesor na Wydziale Slawistyki Uniwersytetu Warszawskiego, jednocześnie minister spraw zagranicznych i wicepremier rządu Ukraińskiej Republiki Ludowej na emigracji w Warszawie. W latach 1930-1939 sekretarz Ukraińskiego Instytutu Naukowego w Warszawie. W roku 1934 wydał nakładem Ukraińskiego Instytutu Naukowego tłumaczenie "Pana Tadeusza" Mickiewicza na język ukraiński opracowane przez Maksyma Rylskiego.

W latach 1939-1945 profesor Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego w Pradze, w czasie pobytu w Pradze co tydzień musiał meldować się na Gestapo. Wobec niemożności prowadzenia działalności politycznej skupił energię na pomocy kolegom z Uniwersytetu Warszawskiego, niezależnie od narodowości. Z pomocą czeskich, szwajcarskich i szwedzkich organizacji charytatywnych wysyłał masowo paczki żywnościowe do okupowanej Polski i do niemieckich obozów koncentracyjnych[1]. Od maja 1945 w amerykańskiej strefie okupacyjnej Niemiec, od roku 1947 na emigracji w Stanach Zjednoczonych, był w latach 1947–1965 profesorem Marquette University w Milwaukee.

Prezes oddziału Towarzystwa Naukowego im. Tarasa Szewczenki w Stanach Zjednoczonych. Członek honorowy Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (od 1961).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Nakaszydze Profesor dr Roman Smal-Stocki (1893-1969). In memoriam w: Zeszyty Historyczne z. 17. Paris 1970 wyd. Instytut Literacki s. 193-197.

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Смаль-Стоцький Роман w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2​ s.667.