Steponas Kairys

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Steponas Kairys
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 3 stycznia 1879
Užunvėžiai
Data i miejsce śmierci 16 grudnia 1964
Brooklyn
Wiceprzewodniczący Sejmu
Okres od maj 1926
do grudzień 1926
Przynależność polityczna Litewska Partia Socjaldemokratyczna
Odznaczenia
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Steponas Kairys (ur. 3 stycznia 1879 w Užunevėžiai koło Wiłkomierza, zm. 16 grudnia 1964 w Brooklynie) – litewski inżynier, polityk socjaldemokratyczny, jeden z sygnatariuszy Aktu Niepodległości Litwy z 1918 roku, wicemarszałek Sejmu Republiki Litewskiej (1926).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Instytut Technologiczny w Petersburgu, po czym pracował na robotach kolejowych w rejonie Samary i Kurska. Po powrocie na Litwę w 1912 zajmował się pracą w wodociągach i kanalizacji miejskiej w Wilnie. Od 1923 nauczał na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie – w 1940 otrzymał tytuł doktora inżynierii.

Od młodości angażował się politycznie: w 1900 przystąpił do Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej, został wybrany w skład jej Komitetu Centralnego. W 1905 wziął udział w obradach sejmu wileńskiego jako członek jego prezydium.

W 1917 zasiadł w tzw. konferencji wileńskiej, która wybrała go do Taryby. 16 lutego 1918 wraz z dziewiętnastoma innymi członkami rady sygnował Akt Niepodległości Litwy. Po wyborze Mendoga II na króla Litwy jako zwolennik republiki zrezygnował z zasiadania w tym gremium w proteście wobec nowego ustroju państwa.

W 1920 został wybrany do Sejmu Ustawodawczego Litwy, później posłował do sejmów I, II i III kadencji (1922–1923; 1923–1926; 1926–1927). Na skutek wygranej lewicy w wyborach w maju 1926 został wybrany wicemarszałkiem Sejmu z ramienia LSDP. Po zamachu stanu z 17 grudnia 1926 znalazł się w opozycji wobec reżimu Antanasa Smetony.

W 1942 roku wraz z żoną ukrywał i otaczał opieką jedenastoletnią dziewczynkę pochodzenia żydowskiego, za co małżeństwo uhonorowano w 2005 r. tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[1].

W 1943 został przewodniczącym Najwyższego Komitetu Wyzwolenia Litwy (Vyriausiasis Lietuvos išlaisvinimo komitetas, VLIK). W 1945 udał się na emigrację najpierw do Niemiec, następnie do USA.

Po uzyskaniu niepodległości przez Litwę w 1991 został pochowany na cmentarzu Pietraszuńskim w Kownie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Righteous Among The Nations, db.yadvashem.org [dostęp 2017-02-14] (ang.).