Stryszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stryszów
Stryszów
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Stryszów
Liczba ludności (31.12.2008) 2101
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-146
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0071052
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Stryszów
Stryszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stryszów
Stryszów
Ziemia 49°49′35″N 19°37′51″E/49,826389 19,630833
Strona internetowa miejscowości

Stryszówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Stryszów.

Integralne części wsi Stryszów[1][2]
a) części wsi

Dół, Działy, Góra, Kocioł, Ligoczyzna, Nad Dworem, Nad Kółkiem, Nad Sadzawką, Pawlikówna, Podchełm, Podgrobel, Potoczek, Rdzawi, Rzeczki, Wajdówka, Za Browarem, Zakarczmie, Zarębki

b) przysiółki wsi

Bugaj, Kamieniec, Sztuki, Wielkie Pole, Zalesie, Zalipie


W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Miejscowość położona u stóp góry Chełm w paśmie Beskidu Makowskiego.

Historia[edytuj]

  • 1326 – pierwsza wzmianka o miejscowości.
  • przełom XV i XVI w. – utworzono samodzielną parafię oraz wybudowano drewniany kościół św. Mikołaja.
  • 1739 – pożar we wsi, podczas którego spłonął kościół i częściowo dwór.

Zabytki[edytuj]

Kościół św. Jana Kantego
Kościół św. Jana Kantego z pobliskiej linii kolejowej
  • Dwór z XVI wieku, wzniesiony prawdopodobnie przez właścicieli dóbr – Suskich. Obecnie muzeum, oddział Zamku Królewskiego na Wawelu - Państwowych Zbiorów Sztuki.
  • Kościół parafialny św. Jana Kantego został wybudowany z fundacji właściciela wsi Kazimierza Wikońskiego w 1742 roku na miejscu starszej, drewnianej świątyni pw. św. Mikołaja, która spłonęła w wyniku wielkiego pożaru wsi z 1739 roku[3]. 26.08.1767 do niedawno wybudowanej świątyni przybyły z Krakowa relikwie św. Jana Kantego[4]. W tym samym roku zamieniono też patrona kościoła z św. Mikołaja na św. Jana. W 1840 roku kościół został powiększony o wieżę i przedłużone zostało jego prezbiterium. Budowla posiada cechy barokowe, klasycystyczne i neogotyckie. Wewnątrz znajdują się 3 ołtarze: główny z wymiennymi obrazami Serca Jezusa, Trójcy Świętej, Chrystusa Ukrzyżowanego i św. Jana Kantego w koronie i dwa boczne (lewy poświęcony MB Pocieszenia i prawy św. Mikołajowi.) Na uwagę zasługuje także płaskorzeźba ze szkoły Wita Stwosza z 1500 roku umieszczona we wnęce po prawej stronie i organy z 1911 roku powstałe staraniem proboszcza Jana Figwera. Na północnej ścianie kościoła znajduje się także XIX-wieczny fresk przedstawiający procesję błagalno-pokutną. Tematyka malowidła odwołuje się do epidemii cholery i tyfusu, które nawiedzały Stryszów i okoliczne wioski w latach 1846-1849. Wystrój świątyni dopełnia kamienna chrzcielnica pochodząca prawdopodobnie ze starego kościoła św. Mikołaja i ambona z figurą św. Stanisława[5].
  • Liczne przydrożne kapliczki stanowiące Szlak Przydrożnej Modlitwy. Do najstarszej z nich należy figura św. Wojciecha na postumencie z 1768 roku. Na uwagę zasługują także dwie kapliczki znajdujące się w centrum wsi: św Rozalii z 1836 i św. Jana Nepomucena z 1814 roku. [6]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  2. GUS. Rejestr TERYT
  3. JulianJ. Zinkow JulianJ., Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej i Lanckorony, 2000.
  4. Katarzyna Słabosz -K. S. - Palacz Katarzyna Słabosz -K. S. -, Kalendarz SGB 2016, 2016.
  5. MarcinM. Leśniakiewicz MarcinM., Babia Góra i okolice, 2015.
  6. JanJ. Wacławski JanJ., Encyklopedia Stryszowa i Okolic, 2015.