Suplement diety

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwasy tłuszczowe omega-3 w kapsułkach produkcji amerykańskiej jako suplement diety

Suplement diety - uzupełnienie diety, dodatek zawierający niezbędne dla zdrowia składniki (zwłaszcza witaminy lub inne substancje egzogenne), których może brakować w codziennej diecie. Suplement oferowany jest najczęściej w postaci skoncentrowanej - jako tabletki, kapsułki, proszek lub płyn[1].

Definicja[edytuj]

Suplement diety to, zgodnie z ustawą o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia , środki spożywcze, które mają uzupełniać normalną dietę, są skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych i innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Są wprowadzane do obrotu w opakowaniach jednostkowych w formie umożliwiającej dawkowanie, a więc w postaci tabletek, drażetek, syropów itp. Suplementy diety jako środki spożywcze muszą mieć cechy i spełniać kryteria, za pomocą których charakteryzuje się żywność pod względem jakości sensorycznej, wartości odżywczej i bezpieczeństwa dla zdrowia konsumenta[2][3].

Suplementy zazwyczaj są produkowane i wprowadzane do obrotu w formie umożliwiającej ich precyzyjne i łatwe dawkowanie, co w połączeniu z często spotykaną sprzedażą w aptekach może sugerować ich związek z lekami. Jednak w Unii Europejskiej suplementy diety nie były i nie są traktowane jak leki. W Polsce suplementy diety dopuszcza do obrotu Główny Inspektor Sanitarny i podległe mu urzędy (a nie Główny Inspektor Farmaceutyczny lub Urząd Rejestracji Leków i Produktów Biobójczych).

Istnieje bliski związek pomiędzy zdrowiem człowieka, długością i jakością jego życia, a charakterystyką jego odżywiania się. Do normalnego funkcjonowania komórek organizmu niezbędnych jest wiele mikroskładników, których część może być dostarczana w postaci suplementów diety.

Badania nad spożywaniem suplementów w Polsce[edytuj]

Przeprowadzone przez OBOP (obecnie TNS Polska) badania z 2006 roku wykazują że w ciągu roku 22% Polaków zażyło co najmniej jeden suplement diety. Wśród tej grupy większość stanowią kobiety, oraz zaobserwowano, iż wyższy poziom wykształcenia wpływa na częstsze sięganie po suplementy diety. Wśród osób spożywających takie preparaty 29% stosowało je codziennie lub niemal codziennie przez cały rok. Z badań wynika, że co piąty Polak w wieku powyżej 15 lat sięgał w ciągu roku po suplement diety. Respondenci stwierdzili, że stosowali suplementy najczęściej z powodu zmęczenia, osłabienia, choroby, wspomagania organizmu przy zwiększonym wysiłku fizycznym lub psychicznym oraz odchudzaniu. Młodsi deklarowali, że suplementowali w celu wspomagania organizmu przy zwiększonym wysiłku oraz z powodów związanych z poprawieniem urody, natomiast starsi aby wzmocnij serce, kości oraz stawy[4].

Regulacje prawne[edytuj]

Przepisy różnych państw i organizacji w rozmaity sposób traktują suplementy diety, uznając je bądź za żywność, bądź za leki. Zbiór międzynarodowych norm żywnościowych Codex Alimentarius uznaje suplementy diety zawierające witaminy i mikroelementy za żywność[5].

Od 31 lipca 2003 państwa Unii Europejskiej zobowiązane są do dostosowania ustawodawstwa krajowego do prawa unijnego, które określa, które witaminy i składniki mineralne mogą być stosowane do produkcji suplementów, a także w jakiej postaci i formie można te suplementy wytwarzać. Komisja Europejska normuje liczbę dozwolonych w produkcji suplementów witamin i składników mineralnych, co ma służyć unifikacji norm dotyczących znakowania suplementów w poszczególnych krajach[1]. Jednak wciąż otwarty pozostaje problem tzw. produktów pogranicza, które częściowo spełniają zarówno definicję produktu leczniczego, jak i suplementu diety - czyli żywności.

Podział suplementów ze względu na skład[edytuj]

  • Suplementy zawierające witaminy i składniki mineralne
  • Suplementy zawierające składniki roślinne i różne ekstrakty roślinne
  • Suplementy zawierające niezbędne kwasy tłuszczowe
  • Suplementy zawierające w składzie błonnik pokarmowy
  • Suplementy diety zawierające w swoim składzie probiotyki i prebiotyki
  • Suplementy zawierające aminokwasy

Podział suplementów ze względu na przeznaczenie[edytuj]

  • Suplementy wspomagające odchudzanie
  • Suplementy wspomagające układ odpornościowy
  • Suplementy wpływające na narządy ruchu
  • Suplementy wpływające na opóźnienie procesów starzenia
  • Suplementy wpływające na układ nerwowy, koncentrację, a także wzmacniające witalność
  • Suplementy wpływające na układ sercowo-naczyniowy
  • Suplementy wspomagające układ pokarmowy
  • Suplementy wspomagające prawidłowy proces widzenia
  • Suplementy wpływające na stan skóry, włosów i paznokci
  • Suplementy dla sportowców
  • Suplementy stosowane w celu zmniejszenia ryzyka osteoporozy[6]

Przypisy

  1. a b Biotern - kompendium; Co to sÄ… suplementy diety?
  2. Witaminy i składniki mineralne jako suplementy diety, [w:] Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, A.A. Brzozowska, W.W. Roszkowski, B.B. Pietruszka, J.J. Kałuża i inni, s. 6.
  3. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Dz.U. 2005, nr 31, poz. 265.
  4. Jak wygląda spożycie suplementów w Polsce i na świecie, sanitera.pl, 21 listopada 2016.
  5. Codex Alimentarius
  6. Mirosław Jarosz: „Suplementy diety a zdrowie”. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015, s. 184. ISBN 978-83-200-3701-2.