Skunksowiec andyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Surillo andyjski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skunksowiec andyjski
Conepatus chinga[1]
(Molina, 1782)
Skunksowiec andyjski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina skunksowate
Rodzaj skunksowiec
Gatunek skunksowiec andyjski
Podgatunki
  • C. c. budini Thomas, 1919
  • C. c. chinga Molina, 1782
  • C. c. gibsoni Thomas, 1910
  • C. c. inca Thomas, 1900
  • C. c. mendosus Thomas, 1921
  • C. c. rex Thomas, 1898
  • C. c. suffocans Illiger, 1811
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Skunksowiec andyjski[3], surillo andyjski (Conepatus chinga) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny skunksowatych.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Skunksowiec andyjski występuje w środkowo-południowej Ameryce Południowej od południowego Peru, poprzez Boliwię, Urugwaj, Paragwaj, Chile do południowej Argentyny. Obserwowany również w południowej Brazylii[2][4][5]. Zamieszkuje otwarte kaniony i stepy bogate w roślinność[6][4]. Odpoczywa pośród krzewów w lasach i na skalistych zboczach gór[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane
Długość ciała 300-490 mm
Długość ogona 20 cm
Masa ciała 2,3-4,5 kg
Dojrzałość płciowa około roku
Ciąża około 2 miesięcy
Liczba młodych
w miocie
2-5
Długość życia 4-6 lat

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Średniej wielkości ssak o krępym ciele i krótkich, grubych nogach. Ubarwienie ciała charakterystyczne dla skunksowatych. Sieść koloru czarnego. Od głowy, poprzez boki ciała ciągną się dwa białe paski. Gruby, puszysty ogon przeważnie koloru białego. Stożkowata głowa o szerokim nagim nosie i z krótkimi zaokrąglonymi uszami. Łapy wyposażone w potężne pazury służące do kopania w ziemi[4][6]. Posiada gruczoł zapachowy, wydzielający cuchnącą ciecz.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi samotniczy i głownie nocny tryb życia. W ciągu dnia można go spotkać na skalistych zboczach gdzie wypoczywa. Swoje terytorium opuszczają tylko podczas pory godowej. Podczas zimy zapada w lekki sen, przerywany jednak w cieplejsze dni[4][6].

Pora godowa przypada na koniec zimy i początek wiosny. Po ciąży trwającej 2 miesiące, samica rodzi 2-5 młodych. Samiec nie uczestniczy w wychowaniu młodych. Okres laktacji trwa około 8-10 tygodni. W sierpniu młode same już zdobywają pożywienie i wkrótce opuszczają matkę. Dojrzałość płciową uzyskują około 10-12 miesiąca życia. Na wolności żyją średnio 4-6 lat[4].

Dieta skunksowca andyjskiego różni się w zależności od pory roku. Na wiosnę i lato poluje głównie na chrząszcze i pająki, które wykopuje z ziemi za pomocą długich pazurów, natomiast zimą z powodów braku owadów zjada również małe ssaki, młode ptaki, jaja, węże oraz owoce[6]. Jest dość odporny na jad grzechotników[7].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilka podgatuków[5][1]:

  • C. chinga budini
  • C. chinga chinga
  • C. chinga gibsoni
  • C. chinga inca
  • C. chinga mendosus
  • C. chinga rex
  • C. chinga suffocans

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na wydzielanie cuchnących cieczy, ssak ma ten niewielu wrogów. Na skunksowca polują niektóre węże, ptaki drapieżne i lisy z rodzaju Pseudalopex[4]. Jest naturalnym nosicielem tasiemca z gatunku Spirometra erinacei[8]. Jest roznosicielem wścieklizny i świdrowca amerykańskiego[4]. W latach 70 i 80 w Argentynie był silnie poławiany dla futer[2].

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka)[2]. Głównym zagrożeniem dla tego ssaka jest działalność człowieka, niszczenie naturalnych siedlisk przez erozję gleby i wypas zwierząt gospodarskich.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Conepatus chinga, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Emmons, L. & Helgen, K. 2008. Conepatus chinga. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-08-14]
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 162. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Kevin Afflerbaugh: Conepatus chinga (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 13 czerwca 2009].
  5. 5,0 5,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Conepatus chinga. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 13 czerwca 2009]
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Molina's Hog-nosed Skunk (Conepatus chinga) (ang.). Lioncrusher's Domain. [dostęp 13 czerwca 2009].
  7. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  8. Luis A. Gómez-Puerta, Daniel S. Ticona, Maria T. López-Urbina, Armando E. González. The Andean hog-nosed skunk Conepatus chinga Molina, 1782 as a new definitive host for Spirometra erinacei Faust, Campbell & Kellog, 1929. „Veterinary Parasitology”. 160 (3-4), s. 334-336, Marzec 2009. Elsevier B.V. DOI: 10.1016/j.vetpar.2008.11.030.