Sylabizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sylabizm – najstarszy system numeryczny wiersza, wywodzący się ze średniowiecznego wiersza intonacyjno-zdaniowego.

Konstanty wersyfikacyjne:

Tendencja wersyfikacyjna:

  • paroksytoniczna średniówka - akcent pada na przedostatnią zgłoskę w wyrazie przedśredniówkowym.

W poezji polskiej sylabizm to drugi chronologicznie system wersyfikacyjny po średniowiecznym wierszu intonacyjno-zdaniowym. Bliska izosylabizmu jest poezja Biernata z Lublina, reprezentując sylabizm względny. Dojrzałą postać wiersza sylabicznego ukształtował Jan Kochanowski, u którego występuje średniówka w środku wersu oraz rym żeński w klauzuli wersu. Od renesansu po oświecenie sylabizm jest głównym systemem wiersza polskiego. W okresie romantyzmu na materiale sylabizmu ukształtuje się sylabotonizm jako trzeci chronologicznie system wiersza polskiego.

Najpopularniejsze rozmiary wersu w wierszach sylabicznych to: trzynastozgłoskowiec (częsty w epice), jedenastozgłoskowiec i ośmiozgłoskowiec[1].

Sylabizm jako podstawowy system wersyfikacyjny występuje na przykład w literaturze francuskiej i serbskiej. W poezji francuskiej najważniejszym wzorcem jest aleksandryn, czyli dwunastozgłoskowiec ze średniówką pośrodku (6+6)[2]. Natomiast w poezji serbskiej podstawowym formatem jest dziesięciozgłoskowiec ze średniówką po sylabie czwartej[3].

Przypisy

  1. Wiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003, s.75-85.
  2. Roy Lewis, On reading French verse. A study of poetic form, Oxford 1982, s. 43-69.
  3. Przykładem może być linijka z cyklu o bitwie na Kosowym Polu: Slavu slavi srpski knez Lazare.

Bibliografia[edytuj]

  • Sylabizm: praca zbiorowa pod red. Zdzisławy Kopczyńskiej i Marii Renaty Mayenowej. Wrocław: 1978.
  • Maria Dłuska: Studia z teorii i historii wersyfikacji polskiej. T. I. Warszawa: 1978.
  • Adam Kulawik: Poetyka. Warszawa: 1990.
  • Stanisław Furmanik: Mechanizm wierszy sylabicznych i ich modyfikacje. W: Stanisław Furmanik: Podstawy wersyfikacji polskiej. Warszawa: 1947.