Szamozyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szamozyt[1]
Chamosite-Klementite.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy Chamozyt
Skład chemiczny (Fe2+,Mg,Fe3+)5Al[(OH,O)8|AlSi3O10] zmienny
Twardość w skali Mohsa od 2 do 3
Przełam nierówny
Łupliwość według (001)
Pokrój kryształu bardzo drobne
Układ krystalograficzny jednoskośny
Gęstość minerału 3,0-3,4 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa szara,zielonoszara lub brunatna, a niekiedy zielonoczarna
Rysa szarozielona
Połysk szklisty lub matowy
Współczynnik załamania nα = α=1,600 ; β=1,600 ; γ=1,670
Inne nieprzeźroczysty
Dodatkowe dane
Szczególne własności słabo magnetyczny, rozpuszczalny w HCl

Szamozyt lub chamozyt – złożony minerał z gromady krzemianów żelaza i glinu, z grupy chlorytów (żelazowych).

Nazwa minerału pochodzi od szwajcarskiej miejscowości Chamoson[2], gdzie w 1820 minerał został odkryty i opisany przez Pierre'a Berthiera.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Występuje wyłącznie w postaci skupień oolitowych. Rzadko spotykany jako składnik skupień zbitych oraz jako pojedynczy minerał. Pojawia się jako produkt hydrotermalny skrystalizowany w szczelinach i druzach pegmatytowych. Współwystępuje najczęściej z syderytem, kaolinitem, kwarcem, magnetytem, pirokseny, plagioklazem, oliwinem, kalcytem. Minerał w utleniającym płomieniu czerwienieje w płomieniu redukującym czernieje, rozpuszczalny w HCl. Minerały podobne: delessyt, turyngit [1].

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Produkt przeobrażeń hydrotermalnych w skałach osadowych pochodzenia morskiego.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W dużych ilościach występuje wśród skał osadowych pochodzenia morskiego, zwłaszcza wśród osadów jury środkowej (jury brunatnej). Tworzy hydrotermalne złoża rud żelaza.

W Polsce: Miedzianka koło Jeleniej Góry, Częstochowa (składnik rud żelaza[3][4]).

W świecie: Szwajcaria – Chamoson, Valais; Maderantal, Uri; Czechy – Hermanovice; Kladno; Niemcy – Schmiedefeld koło Suhl; Scheiz, Turyngia; Anglia – Frodingham, Lincolnshire; Wickwar, Gloucestershire, Penzance, Cornwall; Irlandia – Knowehead, Co. Antrim; Japonia – kopalnia Arakawa w prefekturze Akita; Shogase, prefektura Tokushima; USA – Creede, Mineral Co., Colorado; koło Hot Springs, Garland Co., Arkansas; Beacon Hill mine, Champion, Marquette Co., Michigan; Kanada – Wabana, Newfoundland

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Rudolf Ďuďa, Rejl Luboš: Wielka Encyklopedia minerałów. ISBN 83-86013-00-1.
  2. szamozyt. Słownik wyrazów obcych PWN. [dostęp 2013-11-20].
  3. szamozyt. Encyklopedia PWN. [dostęp 2013-11-20].
  4. Szamozyt. Encyklopedia WIEM, Onet.pl. [dostęp 2013-11-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J.Parafiniuk, Minerały systematyczny katalog 2004 – TG ”Spirifer” W-wa 2005
  • A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993 ​ISBN 83-85636-03-X
  • A. Bolewski, Mineralogia szczegółowa – Wyd. Geologiczne W-wa 1965
  • A. Adamski, Górnictwo rud żelaza w regionie częstochowskim, Wyd. SITG, Częstochowa, 1994, ​ISBN 83-902609-6-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Chamosite. webmineral.com. [dostęp 2013-11-20].