Szczawikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczawikowate
Ilustracja
Kwiat szczawika zajęczego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd szczawikowce
Rodzina szczawikowate
Nazwa systematyczna
Oxalidaceae R. Br. in Tuckey
Narr. Exped. Zaire: 433. 5 Mar 1818

Szczawikowate (Oxalidaceae) – rodzina roślin klasyfikowana dawniej do rzędu bodziszkowców (Geraniales) (np. System Cronquista z 1981, Reveala z 1999). W systemach APG z XXI wieku rodzina włączana do odrębnego rzędu szczawikowców Oxalidales. Obejmuje pięć rodzajów z około 570 gatunkami, z czego ok. pół tysiąca należy do rodzaju szczawik Oxalis[2] i do niego też należą jedyni przedstawiciele rodziny występujący w Polsce[3]. Rodzina jest niemal kosmopolityczna, brak jej przedstawicieli tylko na dalekiej północy i na wielkich obszarach pustynnych. Największe zróżnicowanie osiąga we wschodniej Azji, Ameryce Południowej i południowej Afryce[2]. Kilka gatunków z rodziny ma znaczenie użytkowe jako rośliny jadalne. Bulwy szczawika bulwiastego stanowią lokalnie istotną alternatywę dla ziemniaków. Popularnych owoców, zwłaszcza w tropikach dostarcza oskomian pospolity (karambola), spożywane lokalnie lub przerabiane na soki są także owoce Averrhoa bilimbi i różnych przedstawicieli rodzaju Sarcotheca[2]. Kilka gatunków z rodzaju szczawik uprawianych jest też jako rośliny ozdobne[4]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana dla bobniowatych Connaraceae w obrębie rzędu szczawikowców Oxalidales, należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].


Huaceae





bobniowate Connaraceae



szczawikowate Oxalidaceae





radziliszkowate Cunoniaceae




eleokarpowate Elaeocarpaceae




Brunelliaceae



cefalotowate Cephalotaceae







Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Geranianae Thorne ex Reveal, rząd bodziszkowce (Geraniales Dumort.), podrząd Geraniineae Bessey in C.K. Adams, rodzina szczawikowate (Oxalidaceae R. Br. in Tuckey[5].

Wykaz rodzajów[6]:

Zaliczany tu dawniej (system Cronquista z 1981) rodzaj Hypseocharis umieszczany jest obecnie w bodziszkowatych (Geraniaceae), jako odrębne rodziny wyłączane są także Lepidobotryaceae (w obrębie dławiszowców Celastrales) i Dirachmaceae (w obrębie różowców Rosales)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-06-17].
  2. a b c Maarten J. M. Christenhusz,‎ Michael F. Fay,‎ Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 297. ISBN 978-1-84246-634-6.
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 122. ISBN 0-333-74890-5.
  5. Crescent Bloom: Oxalidaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-12-22].
  6. List of Genera in OXALIDACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2018-06-17].