Tadeusz Bigo
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
30 marca 1894 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
1 września 1975 |
profesor nauk prawnych | |
Specjalność: prawo administracyjne | |
Alma Mater | |
Doktorat | |
Habilitacja | |
Profesura | |
Uczelnia | |
Okres zatrudn. |
1922-1964 |
Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Tadeusz Antoni Bigo (ur. 30 marca 1894 w Mielcu, zm. 1 września 1975 we Wrocławiu) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a po II wojnie światowej Uniwersytetu Wrocławskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem majstra murarskiego Franciszka (zm. 1905) i Katarzyny z Pazdrowskich. W 1913 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Mielcu. Podczas nauki w tej szkole był prezesem i sekretarzem czytelni uczniów, przewodniczącym kółka historycznego[1]. Jednocześnie kierował wtedy organizacją „Zet” i „Przebój”, podlegającą „Zarzewiu”.
Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Podczas studiów w Krakowie w 1913 został sekretarzem „Bratniej Pomocy”. Po wybuchu I wojny światowej trafił jako wychodźca do Wiednia, gdzie studiował na Uniwersytecie w Wiedniu. Po powrocie do Krakowa od 1918 kontynuował edukację na UJ. Od 1917 do 1919 był komisarycznym prezesem „Bratniaka”. Na UJ 5 kwietnia 1919 uzyskał doktorat praw.
Początkowo pracował w polskiej administracji samorządowej i państwowej. Pracował w Ministerstwie Rolnictwa i Dóbr Państwowych[2]. W 1920 został referentem w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. W 1922 rozpoczął pracę na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie był asystentem przy Katedrze Prawa Administracyjnego prof. Zbigniewa Pazdro. Tam uzyskał 15 czerwca 1928 habilitację z zakresu prawa administracyjnego. Studia uzupełniające odbył we Włoszech (1929) i Niemczech (1930)[2]. Od 1935 profesor tytularny. W 1936 zorganizował przy Wydziale Prawa Kurs Prawa Lotniczego UJK, którym kierował do wojny. Z dniem 1 września 1939 objął katedrę uniwersytecką jako profesor nadzwyczajny. W latach 1938–1939 oraz 1946-1947 pracował w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych[3]
Pełnił mandat radnego Rady Miasta Lwowa, był wybierany w wyborach samorządowych 1934 (z listy nr 1 prorządowej)[4], 1939 z Listy Chrześcijańsko-Narodowej jako kandydat Obozu Zjednoczenia Narodowego[5]. W radzie był członkiem Polskiego Koła Radzieckiego[6]. Po zaprzysiężeniu na urząd prezydenta Lwowa dr. Stanisława Ostrowskiego, został wybrany delegatem rady do komitetu nagrody historycznej im. Szajnochy[7]. W 1937 został wybrany członkiem zarządu Związku Miast Małopolskich[8] i pełnił tę funkcję do 1939[9].
3 stycznia 1940 został zwolniony wraz z innymi naukowcami z Uniwersytetu Jana Kazimierza.Po usunięciu z Uniwersytetu podjął się obowiązków rachmistrza we lwowskim Zarządzie Parków Miejskich. Pomiędzy 1942 a 1944 pracował w Biurze Kontroli Miejskiej w Warszawie. Brał udział w tajnym nauczaniu uniwersyteckim na Wydziale Prawa UJK kierowanym przez prof. Kazimierza Przybyłowskiego, wykładając prawo administracyjne i polityczne. Po upadku powstania warszawskiego trafił w 1944 do Krakowa. W 1945 był najpoważniejszym kandydatem do objęcia katedry prawa administracyjnego w Krakowie. Dnia 23 sierpnia 1946 Bolesław Bierut jako Prezydent Krajowej Rady Narodowej wydał dekret mianujący Tadeusza Bigę profesorem zwyczajnym na I katedrze prawa administracyjnego Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1947–1949 oraz 1951–1954 trzykrotnie był dziekanem Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii. Kierował również Zakładem Administracji Publicznej pracował na Uniwersytecie aż do przejścia na emeryturę 30 września 1964. Pochowany został 4 września 1975 na wrocławskim Cmentarzu Sępolno.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Gr%C3%B3b_prof._Tadeusza_Bigo.jpg/220px-Gr%C3%B3b_prof._Tadeusza_Bigo.jpg)
Specjalista w dziedzinie prawa administracyjnego, a zwłaszcza zagadnień związanych z teorią samorządu terytorialnego. Twórca klasycznej definicji samorządu terytorialnego.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Związki publiczno-prawne w świetle ustawodawstwa polskiego (1928),
- Z ustrojowych zagadnień samorządu (1933),
- Stosunki służbowe i organizacyjne asystentów państwowych szkół wyższych (1934),
- Prawo administracyjne: instytucje ogólne (1948),
- Prawo administracyjne (cz. 2–3, 1952)[10].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Niepodległości (28 grudnia 1933)[11]
- Złot Krzyż Zasługi (11 listopada 1937)[12]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Mielcu za rok szkolny 1912. Tarnów: 1913, s. 21, 39, 41.
- ↑ a b Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1939, s. 17. [dostęp 2021-06-30].
- ↑ Magdalena Kubista-Wróbel (red.), Księga jubileuszowa: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 75 lat, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, 2013, s. 30, ISBN 978-83-7875-083-3 .
- ↑ Oficjalne wyniki wyborów do Rady Miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 130 z 31 maja 1934.
- ↑ Wykaz mandatów w wyborach do Rady miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 123 z 3 czerwca 1939.
- ↑ Kronika miejska. Nowe prezydium Polskiego Koła Radzieckiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 52 z 4 marca 1936.
- ↑ Zaprzysiężenie prezydenta dr. Ostrowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 144 z 26 czerwca 1936.
- ↑ Nowe władze Związku miast małopolskich. „Wschód”. Nr 59, s. 11, 10 września 1937.
- ↑ Rocznik Polityczny i Gospodarczy 1939, Warszawa 1939, s. 305.
- ↑ Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 75.
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 23, poz. 35 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” – zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości 24 maja 1932. M.P. z 1932 r. nr 121, poz. 152.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 411 „za zasługi na polu pracy naukowej i społecznej”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918–1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 22, 35, 49, 53, 58, 79, 146, 174–175, 179, 212–214. ISBN 978-83-7188-964-6.
- Przemysław Żukowski: Tadeusz Antoni Bigo (1894–1975). Droga na katedrę uniwersytecką we Wrocławiu [w:] „Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis” tom 4 nr 1 wyd. 2015 s. 9–49.
- Adam Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1946, Lublin 2006.
- Adam Redzik, Kurs Prawa Lotniczego przy Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (1936–1939), „Rocznik Lwowski” 2006.
- Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Członkowie Bratniej Pomocy
- Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet”
- Ludzie urodzeni w Mielcu
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Pochowani na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu
- Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego
- Polscy administratywiści
- Radni Lwowa (II Rzeczpospolita)
- Urodzeni w 1894
- Wykładowcy Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
- Wykładowcy Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego
- Wykładowcy Uniwersytetu Śląskiego
- Zmarli w 1975
- Wykładowcy Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach