Telchinowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Telchinowie (gr. Τελχῖνες Telchines) – w mitologii greckiej pierwsi mieszkańcy wyspy Rodos, potomkowie Pontosa, opisywani jako istoty ludzkie z rybimi ogonami lub płetwami zamiast stóp.

Przypisywano im niezwykłe umiejętności, np. znajomość obróbki metali oraz czynienie sztuk czarodziejskich. To oni wykonać mieli sierp Kronosa czy trójząb Posejdona[1]. Uchodzili za pomocników Hefajstosa działających na korzyść albo na szkodę ludzi, a ich rola w wierzeniach Greków odpowiadała przypisywanej w europejskich baśniach krasnoludkom[2] i złośliwym karłom.

Mimo swych cennych umiejętności byli bowiem z natury źli i np. niszczyli Rodos, m.in. polewając wyspę wodą ze Styksu, aby jej ziemia jałowiała. Zostali za to ukarani przez bogów – w zależności od wersji mitu Zeus wrzucił ich do morza i pozamieniał w skały, bądź zostali pozabijani przez Apollina[3].

Pod ich wymowną dla współczesnych postacią Kallimach przedstawia swych zawistnych literackich przeciwników (Odpowiedź dla telchinów lub Elegia telchinów), kąśliwie polemizując z nimi[4] w prologu do poematu Aitia (Przyczyny)[5].

Przypisy

  1. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 731. ISBN 83-01-03529-3.
  2. Według Wiktora Steffena (Antologia liryki aleksandryjskiej, Wrocław: Ossolineum, 1951, s. 34, przypis).
  3. Joël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1996, s. 289. ISBN 83-7132-266-6.
  4. Słownik pisarzy antycznych. Anna Świderkówna (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001, s. 285. ISBN 83-214-1199-1.; szerzej: Antologia liryki aleksandryjskiej. Wiktor Steffen (tłum. i opr.). Wrocław: Ossolineum, 1951, s. XXXVII-XXXIX.
  5. Pełny tekst przekładu w: Antologia liryki aleksandryjskiej. Wiktor Steffen (tłum. i opr.). Wrocław: Ossolineum, 1951, s. 34-37.