Teodor Bałłaban

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teodor Karol Bałłaban
Tytularny generał brygady Tytularny generał brygady
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1866
Lwów
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 1946
Proszowice
Przebieg służby
Lata służby 1887 - 1923
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Teodor Karol Bałłaban (ur. 1 kwietnia 1866 we Lwowie, zm. 16 sierpnia 1946 w Proszowicach) – polski doktor medycyny, okulista, tytularny generał brygady Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość, życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Syn Karola i Anny z Pachów. W 1884 ukończył C. K. IV Gimnazjum we Lwowie[1]. Ukończył Wydział Lekarski Uniwersytetu w Grazu. 11 października 1890 roku poślubił Augustę Ehrbar. Miał dzieci: synów Karola (urodzony w 1891, kapitan lekarz WP został zamordowany w Katyniu), Gustawa (oficer WP), Mariana, Adama i córkę Annę. W 1902 roku mieszkał we Lwowie przy ul. Zimorowicza 3. W latach 1908-1910 na zamówienie dr. Teodora Bałłabana we Lwowie na rogu ul. Halickiej 21 i Wałowej 7 powstała kamienica według projektu Alfreda Zachariewicza i Józefa Sosnowskiego przy współpracy rzeźbiarza Zygmunta Kurczyńskiego. Była ona własnością generała do 1931 roku. W latach 1908–1937 był prezesem oddziału Sokoła konnego we Lwowie, był też m.in. członkiem komitetu budowy boiska i ujeżdżalni Sokoła przy ul. Łyczakowskiej. W lipcu 1934 roku na letnisku w Klęczanach w wyniku powodzi zginęło 10 osób z rodziny generała.

Służba w armii austriackiej[edytuj | edytuj kod]

Do austriackiego wojska wstępuje 1 października 1887 jako elew. Służbę rozpoczął w Szpitalu Garnizonowym nr 7 w Grazu. W 1914 roku pracuje w Szpitalu Garnizonowym nr 14 we Lwowie, następnie został szefem Szpitala Rezerwowego nr 3 w Pradze i Szpitala Garnizonowego nr 3 we Lwowie.

Służba w WP, późniejsze losy[edytuj | edytuj kod]

W WP od 1 grudnia 1918 roku w Szpitalu Okręgowym we Lwowie. W 1919 roku awansowany do stopnia majora, w 1920 roku do stopnia pułkownika. 12 sierpnia 1923 roku przeniesiony w stan spoczynku w stopniu tytularnego generała brygady. Po przejściu w stan spoczynku prowadził gabinet okulistyczny, był też przez pewien czas radnym miasta Lwowa. W czasie okupacji radzieckiej Lwowa w 1939 roku aresztowany i osadzony w więzieniu na Brygidkach. Przebywał w celi więziennej m.in. z generałem Władysławem Andersem. Zwolniony z więzienia w 1941 roku (miały na to wpływ m.in. petycje i wstawiennictwa ludzi ubogich, których jako okulista leczył za darmo). Przez pewien czas ukrywał się, po śmierci żony wyjeżdża ze Lwowa. Osiadł w Proszowicach, udzielał pomocy lekarskiej żołnierzom AK. Zmarł 16 sierpnia 1946 w Proszowicach i tam został pochowany[2].

Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Kucharski: Przegląd historyczny 50-lecia Gimnazjum IV im. Jana Długosza we Lwowie. Ósmacy i abiturienci. W: Władysław Kucharski (red.): Księga pamiątkowa 50-lecia Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie. Lwów: 1928, s. 87.
  2. a b Z kroniki żałobnej. „Dziennik Polski”, s. 6, Nr 236 z 29 sierpnia 1946. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kryska-Karski Tadeusz, Żurakowski Stanisław, Generałowie Polski niepodległej, Figaro Press, Londyn 1976
  • Łoza Stanisław, Czy wiesz kto to jest?, tom 2, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1984
  • Stawecki Piotr, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994
  • Cmentarz w Proszowicach