Terekia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Terekia
Xenus cinereus[1]
(Güldenstädt, 1775)
Terekia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd bekasowce
Parvordo Scolopacida
Nadrodzina Scolopacoidea
Rodzina bekasowate
Podrodzina brodźce
Plemię Tringini
Rodzaj Xenus[2]
Kaup, 1829
Gatunek terekia
Synonimy
  • Tringa terek
  • Tringa cinerea
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Terekia[4] (Xenus cinereus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Xenus[4].

Cechy gatunku 
W upierzeniu brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W okresie godowym wierzch ciała szarobrązowy, z dwiema ciemniejszymi podłużnymi smugami na grzbiecie. Spód ciała biały z bokami głowy, szyją i bokami piersi pokrytymi ciemnym kreskowaniem. Dziób łukowato wygięty ku górze, czarny o żółtej nasadzie. Nogi również żółte. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała jednolicie szary, a spód biały. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak wierzch ciała z rdzawym nalotem.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 22-25 cm[5]
rozpiętość skrzydeł ok. 57–59 cm[5]
masa ciała: przeciętnie 95 g[6]
Wymiary szczegółowe: długość skrzydła 126-142 mm, dzioba – 39-52 mm; skoku 26-32 mm, a ogona – 47-57 mm[7].
Występowanie 
Zamieszkuje południową Finlandii, północno-zachodnią Rosji, na Ukrainie na wschód po środkową Syberię, głównie w strefie tajgi. Zimuje w południowej i wschodniej Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej oraz Indonezji i Australii[5]. Do Polski zalatuje sporadycznie[8].
Biotop 
Brzegi słodkich zbiorników wodnych i rzek. Poza obszarem lęgowym na wybrzeżach tropikalnych mórz, często w bagnistych zatokach, estuariach, również na rafach, słonawych lagunach i łachach piasku w ujściach rzek[7].
Gniazdo 
Okres lęgowy trwa od maja do czerwca[7]. Gniazdo na ziemi, w płytkim zagłębieniu obramowanym kamieniami pod osłoną trawy.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składa przeważnie 4 jaja (ogółem od 2 do 5)[6].
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 23-24 dni przez samicę. Po około 15 dniach młode są w pełni opierzone[6].
Pożywienie 
Zjada głównie bezkręgowceskorupiaki (np. obunogi), owady (w tym muchówki i chrząszcze), mięczaki, pajęczaki, ale i nasiona[6]. Niekiedy przed zjedzeniem zdobyczy udaje się do pobliskiego strumienia, by ją umyć. Przeważnie żeruje w stadach razem z innymi ptakami (według innego źródła na obrzeżu tych stad[6]), takimi jak biegusy: rdzawoszyi (Calidris ruficollis), malutki (C. minuta), krzywodzioby (C. ferruginea)[7], biegus rdzawy (C. canutus)[6], krwawodziób (Tringa totanus)[7], szlamnik zwyczajny (Limosa lapponica), kamusznik zwyczajny (Arenaria interpres), brodziec szary (Tringa brevipes), skrętodziób (Anarhynchus frontalis), sieweczki: ozdobna (Charadrius bicinctus) i rdzawogłowa (C. ruficapillus) i szczudłak zwyczajny (Himantopus himantopus)[6].
Długość życia
Najstarsza znana terekia przeżyła przynajmniej 17 lat. Została złapana 13 maja 2016 roku w stacji ornitologicznej w okolicach Turowa na Białorusi. Poprzedni rekord wynosił 16 lat (dla ptaka z Finlandii)[9].
Ochrona 
W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[10].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Xenus cinereus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Xenus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 22 stycznia 2011]
  3. BirdLife International 2012. Xenus cinereus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-10-14]
  4. a b Systematyka za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Tringini Rafinesque, 1815 (Wersja: 2016-08-06). W: Kompletna lista ptaków świat a [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-14].
  5. a b c Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Terek Sandpiper (Xenus cinereus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 27 marca 2016].
  6. a b c d e f g Xenus cinereus' — Terek Sandpiper. W: Biodiversity » Threatened species & ecological communities » SPRAT [on-line]. Australian Government. Department of the Environment. [dostęp 28 marca 2016].
  7. a b c d e Marchant, Tony Prater & Peter Hayman: Shorebirds. Christopher Helm, 1986, s. 322. ISBN 978-1-4081-3515-0.
  8. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2015. Komisja Faunistyczna. [dostęp 28 marca 2016].
  9. Sanya Khetani-Shah: World's oldest tagged Terek Sandpiper discovered in Belarus. 24 czerwca 2016. [dostęp 7 lipca 2016].
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1348)