Przejdź do zawartości

Towarzystwo funduszy inwestycyjnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI) – instytucja finansowa będąca spółką akcyjną, stanowiąca organ funduszu inwestycyjnego, zarządzający nim i reprezentujący go w stosunkach z osobami trzecimi. Tylko podmioty działające na podstawie ustawy mają prawo do używania oznaczenia „towarzystwo funduszy inwestycyjnych” lub jego skrótu[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze towarzystwo funduszy powierniczych w Polsce powstało w 1992 r[2]. Był to należący do amerykańskiej grupy finansowej Pioneer, który utworzył tylko jeden fundusz zrównoważony[3]. Obecnie działa pod nazwą ‘Pekao TFI SA’ i zarządza wieloma różnorodnymi funduszami inwestycyjnymi otwartymi. Następne fundusze powstały dopiero w 1995[4].

Towarzystwa funduszy inwestycyjnych w Polsce

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Polskie fundusze inwestycyjne.

Status TFI może uzyskać wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyska zgodę Komisji Nadzoru Finansowego[5]. Przedmiot działalności towarzystwa jest w ograniczony wyłącznie do tworzenia i zarządzania funduszami inwestycyjnymi, reprezentowania ich wobec osób trzecich oraz zarządzania zbiorczym portfelem papierów wartościowych; działalność może zostać rozszerzona m.in. o zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie i doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi.

Minimalny poziom kapitału początkowego towarzystwa to równowartość 125 000 – 730 000 euro, w zależności od zakresu prowadzonej działalności. Pochodzenie kapitału zakładowego musi być udokumentowane; środki na jego pokrycie nie mogą pochodzić z kredytu ani pożyczki. Akcje TFI mogą być wyłącznie imienne, chyba że są zdematerializowane.

Fundusze inwestycyjne zarządzane przez towarzystwo posiadają odrębną osobowość prawną. Towarzystwo jest obowiązane zatrudniać co najmniej dwóch doradców inwestycyjnych do wykonywania czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi, zarządzania zbiorczym portfelem papierów wartościowych oraz zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych oraz jednego maklera papierów wartościowych do wykonywania czynności przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych[6].

Towarzystwo wykonuje szereg zadań związanych z zarządzanymi funduszami:

  • reprezentowanie zarządzanych funduszy
  • obsługa uczestników (zwykle za pośrednictwem odrębnej spółki wyspecjalizowanej: agenta transferowego)
  • obsługa księgowa funduszy (prowadzenie ksiąg, wycena, sporządzanie sprawozdań)
  • nadzór nad zarządzaniem portfela funduszu (często towarzystwo wynajmuje do zarządzania wyspecjalizowaną spółkę typu ‘asset management’)
  • organizacja i nadzór nad siecią sprzedaży (marketing, dystrybucja)

W najważniejszych sprawach towarzystwo, jako organ funduszu, wykonuje takie zadania w imieniu i na rzecz funduszu (wobec uczestników, prowadzi współpracę z organami państwowymi, w tym komisją nadzorującą rynek, organizuje współpracę z bankami prowadzącymi dystrybucję tytułów uczestnictwa) oraz tworzy dokumenty funduszu (statut, prospekt informacyjny, dokumenty informacyjne i ofertowe, księgi funduszu, sprawozdania finansowe).

Największe TFI w Polsce, w październiku 2025 (z aktywami powyżej miliarda zł)[7]
TFI Aktywa netto [mln zł] Rok otrzymania licencji Bank depozytariusz
PKO TFI 59 772 1997 Bank Handlowy w Warszawie[8]
Goldman Sachs TFI (obecnie ING TFI)[9] 37 348 1997 ING Bank Śląski[10]
Pekao TFI 34 788 1992 Bank Polska Kasa Opieki[11]
Santander TFI (obecnie Erste TFI, a w przeszłości również BZ WBK TFI; prowadzi także fundusze Credit Agricole)[12] 27 850 1998 Bank Handlowy w Warszawie
TFI PZU 25 146 1999 Deutsche Bank Polska (przed 9 grudnia 2025 r.)[13], Bank Polska Kasa Opieki[14]
Generali Investments TFI 13 473 1995 Deutsche Bank Polska[15]
TFI Allianz Polska 9 882 2003 Bank Handlowy w Warszawie
Millennium TFI 9 707 2001 Bank Millennium[16]
Investors TFI 9 518 2005 Deutsche Bank Polska[17]
BNP Paribas TFI 9 116 2010 Deutsche Bank Polska[18]
QUERCUS TFI 8 042 2008 Deutsche Bank Polska[19]
MTFI 4 610 2022 Bank Handlowy w Warszawie
Alior TFI 4 400 2015 MBank[20]
Esaliens TFI 4 308 1998 Bank Handlowy w Warszawie
Skarbiec TFI 3 627 1997 Bank Handlowy w Warszawie
Ipopema TFI 2 924 2007 Investment Funds Depositary Services S.A. (przed 2025 r. BNP Paribas Bank Polska)[21][22]
Amundi Polska TFI(inne języki) 2 887 2014 Deutsche Bank Polska[23]
UNIQA TFI 2 182 2010 MBank[24]
Rockbridge TFI 2 152 1998 MBank[25]
AgioFunds TFI 1 773 2009 MBank, BNP Paribas Bank Polska[26]
VeloFunds TFI 1 759 2006 Bank Polska Kasa Opieki[27]
Eques Investment TFI 1 195 2007 Bank Polska Kasa Opieki[28]

Zlikwidowane TFI (lub w trakcie likwidacji)

[edytuj | edytuj kod]
  • Inventum TFI, w roku 2014[29]. Uzyskał licencję w roku 1999 jako Górnośląskie TFI. Oferował jedynie FIZ (fundusze inwestycyjne zamknięte). Aktywa sięgały 4,4 mld zł w 2011[30].
  • FinCrea TFI, w roku 2017[31].
  • Saturn TFI, w roku 2019[32]. Oferował jedynie FIZ. Inwestorzy stracili ponad 260 mln zł[33].
  • Lartiq TFI, w roku 2019. Wcześniej działał jako Trigon TFI[34]. Oferował jedynie FIZ. Poza jednym funduszem, który przeszedł w stan likwidacji, fundusze zostały przejęte przez Ipopema TFI, Skarbiec TFI, Rockbridge TFI oraz AgioFunds TFI[35]. Współpracował z GetBack, co (właściwie brak podania informacji o ryzyku) przyczyniło się do kary finansowej w wysokości ponad 7,2 mln zł nałożonej przez prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego[36].
  • GO TFI, w roku 2019.
  • Copernicus TFI, w roku 2020[37]. Uzyskał licencję w roku 2004. Aktywa sięgały prawie 10 mld zł w 2016, zaś niecałe 5 mld zł w 2020[38].
  • Altus TFI, w roku 2020[39]. Uzyskał licencję w roku 2008[40]. Aktywa sięgały 15 mld zł w 2017[41]. Współpracował z GetBack. W 2015 przejął TFI SKOK, które to powstało w 2004 (Komisja Papierów Wartościowych i Giełd, czyli obecnie Komisja Nadzoru Finansowego, w roku 2004 zezwoliła na utworzenie „SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Rynku Pieniężnego”)[42][43].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 681 (ISAP)).
  2. Wcześniejsze określenie tfi.
  3. Maciej Samcik: Fundusze inwestycyjne w Polsce: od zera do miliardów. [w:] Gazeta.pl. Pieniądze [on-line]. Agora SA, 2006-05-17. [dostęp 2007-07-25].
  4. Katarzyna Kochan: Fundusze inwestycyjne cz. 5. Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska. [dostęp 2007-07-25].
  5. Do 19 września 2006 nadzór nad tfi sprawowała Komisja Papierów Wartościowych i Giełd.
  6. 45 ust. 4 Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 (ISAP).
  7. Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych z Największymi Aktywami – TFI [online], Bankier.pl [dostęp 2025-10-19].
  8. Wayback Machine [online], www.citibank.pl [dostęp 2025-10-31] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-03].
  9. Goldman Sachs TFI wraca do nazwy ING TFI [online], ANALIZY.PL [dostęp 2026-06-30].
  10. Informacje ogólne dotyczące Goldman Sachs Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych S.A. [online], www.ing.pl [dostęp 2025-10-31].
  11. DOKUMENT ZAWIERAJĄCY KLUCZOWE INFORMACJE [online].
  12. Erste TFI - Analizy.pl [online], www.analizy.pl [dostęp 2026-06-04].
  13. Zmiana depozytariusza PZU FIO Parasolowy od 9 grudnia 2025 r. [online], IN PZU, 12 kwietnia 2025 [dostęp 2025-12-11].
  14. Podmioty współpracujące z TFI PZU SA [online], PZU [dostęp 2025-10-31].
  15. GENERALI DOLAR [online].
  16. STATUT MILLENNIUM PPK SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO [online].
  17. Często zadawane pytania [online], Investors TFI [dostęp 2025-11-06].
  18. STATUT BNP Paribas Fundusz Inwestycyjny Otwarty [online].
  19. INFORMACJA DLA KLIENTA ALTERNATYWNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO [online].
  20. Dokument zawierający kluczowe informacje [online].
  21. IPOPEMA TFI SA (76/2024) | Biznes PAP [online], biznes.pap.pl [dostęp 2025-11-07].
  22. Suplement nr 6 zatwierdzony przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzją o sygnaturze DSP-DSPZE.411.46.2025 z dnia 29 lipca 2025 r. [online]
  23. OŚWIADCZENIE DEPOZYTARIUSZA [online].
  24. Dokument zawierający kluczowe informacje UNIQA Akcji [online].
  25. Rockbridge TFI – fundusze inwestycyjne [online], www.rockbridge.pl [dostęp 2025-11-15].
  26. Depozytariusz [online], AgioFunds [dostęp 2025-11-15].
  27. Fundusz Długu Korporacyjnego Rentier Fundusz Inwestycyjny Zamknięty [online].
  28. Zmiana depozytariusza EQUES Aktywnego Inwestowania FIZ, EQUES Akumulacji Majątku FIZ, EQUES Akcji Sektora Prywatnego FIZ [online].
  29. Fundusze Inventum TFI – BNP Paribas Bank Polska S.A. [online], BNP [dostęp 2025-10-24].
  30. Inventum TFI – Analizy.pl [online], www.analizy.pl [dostęp 2025-10-24].
  31. Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych [online].
  32. Bank reprezentant i likwidator – fundusze SATURN TFI – BNP Paribas Bank Polska S.A. [online], BNP [dostęp 2025-10-22].
  33. Ireneusz Sudak, Fundusz TFI Saturn utopił pieniądze klientów, czy bank im je odda? Pozew [online], Subiektywnie o finansach – Maciej Samcik, 11 lutego 2021 [dostęp 2025-10-23].
  34. Trigon TFI zmienia nazwę [online], ANALIZY.PL [dostęp 2025-10-28].
  35. LARTIQ, LARTIQ S.A. [online], www.lartiq.pl [dostęp 2025-10-28] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-10].
  36. Prezes UOKiK nałożył na Lartiq ponad 7,2 mln zł kary – finanse.uokik.gov.pl [online], finanse.uokik.gov.pl [dostęp 2025-10-28].
  37. BANK REPREZENTANT I LIKWIDATOR- FUNDUSZE COPERNICUS TFI – BNP Paribas Bank Polska S.A. [online], BNP [dostęp 2025-10-22].
  38. Nadzór ubiegł Copernicusa. TFI traci licencję [online], ANALIZY.PL [dostęp 2025-10-23].
  39. Bank reprezentant i likwidator – FUNDUSZE ALTUS TFI S.A. – BNP Paribas Bank Polska S.A. [online], BNP [dostęp 2025-10-22].
  40. Historia | Altus Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. [online], altustfi.pl [dostęp 2025-10-23].
  41. Maciej Samcik, Czy zanosi się na największy dramat w historii funduszy inwestycyjnych? Zablokowany dostęp klientów do 1,2 mld zł. Upadek zaufania [online], Subiektywnie o finansach – Maciej Samcik, 10 października 2018 [dostęp 2025-10-23].
  42. Altus TFI przejął zarządzanie portfelami inwestycyjnymi TFI SKOK [online], ANALIZY.PL [dostęp 2025-12-25].
  43. Prospekt informacyjny SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Rynku Pieniężnego (skrót - SKOK FIO Rynku Pieniężnego) [online].