Trądzik różowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trądzik różowaty
Rosacea, Accne rossacea
[[Plik:
Trądzik różowaty
|240x240px|Trądzik różowaty]]
ICD-10 L71

Trądzik różowaty (łac. rosacea, accne rossacea) – przewlekłe i zapalne schorzenie skóry (dermatoza) dotyczące osób w wieku dojrzałym, które polega na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych. Rozwijają się one głównie na podłożu łojotoku oraz zaburzeń naczyniowych[1]. Trądzik różowaty jest chorobą skóry przebiegającą z naprzemiennymi okresami zaostrzenia i wyciszenia się objawów[2].

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Trądzik różowaty diagnozuje się u osób dorosłych – głównie u kobiet po 40 roku życia[3]. Chociaż schorzenie częściej występuje u kobiet, to ciężkie postacie, z przerostem o charakterze rinophyma, dotyczą głównie mężczyzn. U kobiet postać przerostową opisuje się tylko kazuistycznie. W populacji kobiet zmiany rumieniowo-grudkowo-krostkowe w przebiegu accne rossacea ujawniają się często na tle hormonalnym. Stąd wzmożona zapadalność na trądzik różowaty u kobiet przypada na okres ciąży, przekwitania, a także w trakcie owulacji i menstruacji[4]. Szczyt zachorowań to na 30-60 rok życia. Pierwsze symptomy choroby mogą pojawić się przed 25. rokiem życia, ale sam trądzik dopiero po pokwitaniu[5]. Ryzyko zachorowania podnosi zdiagnozowane łojotokowe zapalenie skóry oraz przebyty ostry trądzik młodzieńczy. Zapadalność na trądzik różowaty ocenia się na 1-10% populacji; jest ona zwiększona u osób z I i II fototypem skóry. Skandynawia i Irlandia są obszarami zwiększonej zapadalności.

Etiopatogeneza[edytuj | edytuj kod]

Etiopatogeneza jest wieloczynnikowa i nadal jest nie w pełni wyjaśniona. Składają się na nią czynniki genetyczne (z kodu genetycznego wynika budowa naczyń, uwarunkowania odpornościowe czy hormonalne)i środowiskowe (maści i kremy steroidowe, gwałtowne zmiany temperatur, uszkodzenia mechaniczne, alkohol, niezdrowa dieta, stres). W powstawaniu zmian największą rolę przypisuje się zjawiskom immunologicznym (autoimmunologiczny charakter choroby) i zaburzeniom naczynioruchowym (trądzik różowaty określa się jako „nerwicę małych naczyń skóry”). Przyczyną accne rossacea mogą być być również zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (głównie niedokwasota soku żołądkowego i nieżyt żołądka) oraz zaburzenia wewnątrzwydalnicze[6]. Wykazano również związek między wystąpieniem schorzenia a zakażeniami skórnymi (Demodex foliculorum wywołującym stan zapalny wokół mieszka włosowego oraz Helicobacter pylori nasilającym wykwity skórne)[7].

Obraz kliniczny[edytuj | edytuj kod]

W przebiegu trądziku różowatego wyróżnia się zmiany:

  • rumieniowe - początkowy etap choroby charakteryzujący się występowaniem przemijającego zaczerwienienia twarzy;
  • grudkowe i krostkowe - najbardziej zróżnicowany morfologicznie okres choroby, w którym występuje przetrwały rumień, okresowo pojawiają się zmiany grudkowe i krostkowe i mogą powstawać teleangiektazje;
  • przerostowe - zaawansowane stadium schorzenia, gdzie w obrazie klinicznym dominują zmiany w postaci przerosłych gruczołów łojowych – zapalne guzy i nacieki[8].

Objawom głównym może towarzyszyć świąd i pieczenie skóry. Trądzik różowaty najczęściej zajmuje centralne części twarzy – czoło, nos, policzki i brodę. W niektórych przypadkach zmiany umiejscawiają się na dekolcie i plecach, skórze głowy oraz w okolicach zausznych, powikłaniem jest często zapalenie spojówek.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

Standardowa klasyfikacja przyjęta przez National Rosacea Society wyróżnia pięć postaci trądziku różowatego:[9]

  • rumieniowa z teleangiektazjami;
  • grudkowo-krostkowa;
  • przerostowo-naciekowa;
  • oczna;
  • ziarniniakowa.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

W terapii trądziku różowatego dąży się do indywidualizacji leczenia i dostosowaniu go do rodzaju i zaawansowania zmian. W zależności od potrzeb stosuje się:

Prewencja[edytuj | edytuj kod]

Skóra trądzikowa wymaga:

  • stosowania kosmetyków dostosowanych do skóry z tym problemem;
  • używania kremów z wysokim filtrem UV;
  • wyłączenia kosmetyków z alkoholem oraz substancjami potencjalnie drażniącymi;
  • niestosowania zabiegów, które powodują złuszczanie naskórka;
  • unikania nadmiernej ekspozycji na słońce i wiatr;
  • przebywania w zbyt niskich temperaturach;
  • unikania chlorowanej wody;
  • niekorzystania z sauny i solarium, intensywnego masażu;
  • wykluczenia z diety alkoholu, ostrych przypraw i gorących napojów, mocnej kawy i herbaty;
  • rezygnacji z palenia nikotyny;
  • ograniczenia nadmiernego wysiłku fizycznego;
  • unikania stresu[15].;

Stosowanie się do tych zaleceń może złagodzić, spowolnić, a z czasem nawet wyeliminować rozwój trądziku różowatego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Trądzik różowaty. [w:] A. Zalewska-Janowska, H. Błaszczyk, Choroby skóry, Warszawa 2009, s. 113.
  2. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie dermatolog.pl [dostęp 2015-03-12].
  3. V.S. Tisma, A. Basta-Juzbasic, I. Dobric i wsp. Etiopathogenesis, classification and in treatment of rosacea. Acta Dermatologica Croatica 2003, n. 11, p. 236–246.
  4. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie dermatolog.pl [dostęp 2015-03-12].
  5. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie skory.choroby.biz [dostęp 2015-03-02].
  6. L. Marek, Trądzik różowaty. Artykuł dostępny w serwisie dermatologia.mp.pl [dostęp 2015-03-02].
  7. C. Vincent. Trądzik różowaty – aktualne poglądy na etiopatogenezę. Dermatologia Estetyczna 2009, nr 6, s. 476.
  8. A. Czarnecka, J. Tymicka, Trądzik różowaty — postacie kliniczne i leczenie. Postępy Dermatologii i Allergologii 2005, nr 3, s. 156–160.
  9. G. F. Webster. Rosacea. Medical Clinics of North America 2009, n. 93, p. 1183–1194.
  10. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie cosmetologia.pl [dostęp 2015-03-01].
  11. Trądzik różowaty. [w:] A. Zalewska-Janowska, H. Błaszczyk, Choroby skóry, Warszawa 2009, s. 114.
  12. L. Marek, Trądzik różowaty. Artykuł dostępny w serwisie dermatologia.mp.pl [dostęp 2015-03-02].
  13. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie cosmetologia.pl [dostęp 2015-03-01].
  14. L. Marek, Trądzik różowaty. Artykuł dostępny w serwisie dermatologia.mp.pl [dostęp 2015-03-02].
  15. Trądzik różowaty. Informacje zawarte w serwisie cosmetologia.pl [dostęp 2015-03-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Czarnecka, J. Tymicka, Trądzik różowaty – postacie kliniczne i leczenie. Postępy Dermatologii i Alergologii 2005, nr 3, s. 156–160.
  • M. Sokołowska-Wojdyło. Rumień w trądziku różowatym – patogeneza, pielęgnacja i leczenie. CX News 2007, nr 3(22).
  • E. Robak, L. Kulczycka, Trądzik różowaty – współczesne poglądy na patomechanizm i terapię. Postępy higieny i medycyny doświadczalnej 2010, nr 64, s.439-450.
  • V.S. Tisma, A. Basta-Juzbasic, I. Dobric i wsp. Etiopathogenesis, classification and in treatment of rosacea. Acta Dermatologica Croatica 2003, n. 11, p. 236–246.
  • Trądzik różowaty. [w:] A. Zalewska-Janowska, H. Błaszczyk, Choroby skóry, Warszawa 2009, s. 113-114.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.