Tuligłowy (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podkarpackim w Polsce. Zobacz też: Tuligłowy – inne miejscowości o tej nazwie.
Tuligłowy
Tuligłowy
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat jarosławski
Gmina Rokietnica
Liczba ludności (2011) 714[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-562
Tablice rejestracyjne RJA
SIMC 0610320
Położenie na mapie gminy Rokietnica
Mapa lokalizacyjna gminy Rokietnica
Tuligłowy
Tuligłowy
Położenie na mapie powiatu jarosławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jarosławskiego
Tuligłowy
Tuligłowy
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Tuligłowy
Tuligłowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tuligłowy
Tuligłowy
Ziemia49°53′06″N 22°35′41″E/49,885000 22,594722

Tuligłowywieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Rokietnica[3][4]. Położona na północnym skraju Pogórza Dynowskiego w odległości 19 km na południe od Jarosławia.

Wieś szlachecka, własność Stanisława Derszniaka, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Rejon Tuligłów zamieszkany był już w okresie średniowiecza. W źródłach pisanych wieś pojawia się w początkach XIV w. Pierwszy drewniany kościół zbudował właściciel, Mikołaj Mzurowski w 1393 r. a w 1396 r. erygowana była parafia. Według tradycji, w przybyli tutaj uchodzący przed Tatarami mieszkańcy Kudryniec na Podolu. W tym zacisznym miejscu udało im się wreszcie "przytulić głowy". Najcenniejszym przedmiotem, jaki przynieśli ze sobą był obraz Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia, pochodzący z kudrynieckiego zamku.

Tuligłowy, mapa wojskowa z roku 1772
Borusz, grodzisko

Na wzgórzu, 2 km na południe od wsi zlokalizowane jest wczesnośredniowieczne grodzisko "Borusz", jedno z lepiej zachowanych założeń obronnych. Na wierzchowinie oraz na zboczach wzniesienia zachował się czytelny układ wałów i fos obronnych, obejmujących gród i podgrodzie. Podczas prowadzonych prac archeologicznych odnaleziono tu resztki chat oraz liczne elementy wyposażenia.

Pośrodku wsi, na zboczu doliny znajduje się kościół parafialny pw. św. Mikołaja Biskupa i zespół poklasztorny, zbudowane w latach 1768-1770. W ołtarzu głównym kościoła umieszczony jest słynący łaskami obraz M.B. Niepokalanego Poczęcia. Obraz o cechach bizantyńskich namalowany jest na desce lipowej i pochodzi z końca XV w. Obraz koronowany został w 1909 a Tuligłowy należą do licznie odwiedzanych sanktuariów maryjnych w Polsce. Parafia w Tuligłowach jest prowadzona przez księży Michalitów.

W dolnej, wschodniej części wsi zachowały się obwarowania obronne z XVII w. Nie znaleziono żadnych przekazów w źródłach, jakie było przeznaczenie obiektu i kto go zbudował. Jedna z teorii głosi, że warownię i drewniany dwór obronny zbudowali Krasiccy po najeździe tatarskim w 1624 r. Według miejscowej legendy było to miejsce schronienia chłopów na czas wojen. Ponoć chronili się tam przed Tatarami i Szwedami chłopi wraz z bydłem oraz panowie z pobliskiego folwarku. Zachowane do dziś wały mają wysokość do 4 m a bastiony do 7 m. Wały otaczały niegdyś kwadratowy majdan o boku 75 m. 6-metrowa przerwa w kurtynie północnej wskazuje na istnienie w tym miejscu bramy wjazdowej.

Związani z Tuligłowami[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-12].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 13.
  6. M. Szewera: Błoćkyj Bronisław Rudilfowycz. [W:] Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny. T. 3 : Біо–Бя. Kijów, 2004, s. 84–85. (ukr.)
  7. Stanisław Kulczyńki: Błocki Bronisław (1857–1919). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. II. Kraków : Polska Akademia Umiejętności, 1936, s. 137.