Tytus Dalewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tytus Dalewski
Ilustracja
Tytus Dalewski w 1862 roku
Rodzina Dalewscy
Data i miejsce urodzenia 1841
Kunkułka (powiat lidzki)
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1864
Wilno
Ojciec Dominik Antoni Dalewski
Matka Dominika z Narkiewiczów

Tytus Jakub Dalewski herbu Krucini (ps. Józef Parafianowicz) (ur. w 1841 w Kunkułce (powiat lidzki), rozstrzelany 11 stycznia 1864 w Wilnie) – działacz, konspirator, jeden z przywódców organizacji cywilnej Rządu Narodowego na Litwie w czasie powstania styczniowego[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w gimnazjum w Wilnie, później studiował prawo w Moskwie. W 1861 roku stanął na czele „ogółu” – tajnej organizacji 355 polskich studentów Uniwersytetu Moskiewskiego[2]. Po wybuchu powstania jeździł do Petersburga w celu uzgodnienia działań organizacji studenckich w ruchu zbrojnym. W maju 1863 roku przyjechał do Wilna i zaangażował się w pracę Wydziału Zarządzającego Prowincjami Litwy. Był najbliższym współpracownikiem Konstantego Kalinowskiego. Po jego aresztowaniu i rozgromieniu Wydziału jesienią 1863 roku dźwigał niemal cały ciężar cywilnego rządu centralnego na Litwie. Po ujęciu i straceniu jego szwagra, Zygmunta Sierakowskiego ukrywał się z siostrami i matką w Wilnie. Został aresztowany 20 grudnia 1863 roku.

Zachował niezłomną postawę w śledztwie. Decyzją Michaiła Murawjowa z 24 grudnia 1863 roku został rozstrzelany na placu Łukiskim w Wilnie.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Tytusa, Dominik Antoni Dalewski był dwukrotnie żonaty. Córką Dominika z pierwszego małżeństwa była Apolonia Dalewska, późniejsza żona Zygmunta Sierakowskiego.

Tytus Dalewski był synem Dominika Antoniego i drugiej jego żony, Dominiki z Narkiewiczów. Był jednym z ośmiorga ich dzieci. Jego rodzeństwo z tego małżeństwa to:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Васіль Герасімчык, «Дзяліў з маёй сям’ёй яе вялікую нядолю»: пра Цітуса Далеўскага, героя паўстання 1863, Наша Ніва, 7 stycznia 2016 [dostęp 2016-01-10] (biał.).
  2. Stefan Kieniewicz: Powstanie styczniowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 174. ISBN 83-01-03652-4.
  3. Tytus Dalewski w Wielkiej genealogii Minakowskiego. [dostęp 2013-01-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]