Ulica Ciasna w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Ciasna
Stare Miasto
Ilustracja
Fragment ulicy pomiędzy ul. Mostową a ul. Podmurną
Państwo  Polska
Miejscowość Toruń
Plan
Plan przebiegu ulicy
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Łazienna, ul. św. Jana
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Mostowa
Ikona ulica koniec T.svg ul. Podmurna
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
ulica Ciasna
ulica Ciasna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Ciasna
ulica Ciasna
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
ulica Ciasna
ulica Ciasna
Ziemia53°00′33,5″N 18°36′28,6″E/53,009319 18,607938

Ulica Ciasna w Toruniu - jedna z ulic na terenie Zespołu Staromiejskiego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ulica składająca się z dwóch odcinków. Jeden z nich biegnie od południowo-wschodniego narożnika placu, na którym stoi kościół św. Janów, drugi łączy ul. Mostową z ul. Podmurną i wychodzi na bramę prowadzącą na dawny teren zamkowy.

Zgodnie z nazwą jest to jedna z najwęższych ulic na Starym Mieście, szczególnie jeśli porównamy ją z sąsiednimi szerokimi ulicami Łazienną i Mostową. Odcinek między ul. Mostową i Podmurną, o szerokości poniżej 3 m, jest najwęższą ulicą w Toruniu i jednocześnie jednym z najbardziej malowniczych miejsc na Starym Mieście.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według niektórych badaczy ulica Ciasna ma pochodzenie jeszcze przedlokacyjne i jest częścią traktu biegnącego przez dolinę Postolca z domniemanej osady podgrodowej do grodu zajętego później przez zamek krzyżacki. Wskazywać na to ma m.in. jej stosunkowo nieregularny przebieg[1]. Przyjmując tę hipotezę, ulica ta byłaby jedną z najstarszych ulic na Starym Mieście. W obecnym kształcie została ona wytyczona prawdopodobnie w pierwszej fazie rozwoju miasta, wkrótce po 1236. W średniowieczu została częściowo zabudowana budynkami mieszkalnymi - w XV w. znajdowało się tu 6 takich budynków, które były w kolejnych wiekach przerabiane na spichlerze.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa ulica Ciasna pojawia się już w średniowieczu (Engegasse). Była ona również nazywana Rosengasse, co można tłumaczyć jako ul. Końska, względnie Różana. W okresie nowożytnym spotyka się również nazwy "uliczka Ciasna" (Engegasslein), lub po prostu "uliczka" (ein Gasslein)[2]. W 1. połowie XIX w. nosiła oficjalnie nazwę Rosengasse. W końcu XIX w. zmieniono ją na ul. Jezuicką (Jesuitenstraße), prawdopodobnie od dawnego kolegium jezuitów, znajdującego się blisko zachodniego wylotu ulicy, pomimo tego, że wówczas gmach ten nie pełnił już swojej pierwotnej roli. W okresie międzywojennym powrócono do pierwotnej nazwy, którą nosi do dzisiaj.

Ciekawostką jest, że do XIX w. istniała w Toruniu druga ulica o takiej samej nazwie, obecnie nieistniejąca, biegnąca na przedłużeniu dzisiejszej ul. Panny Marii w kierunku murów miejskich (obecnie na terenie zespołu sądów i aresztu śledczego przy ul. Piekary).

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Obecnie zachowane budynki powstały przeważnie w średniowieczu, ale zostały przebudowane w okresie nowożytnym; są to przeważnie spichrze. Do dzisiaj zachowały się trzy z nich, sąsiadujące z domem Eskenów, w tym dwa z czytelnymi do dzisiaj godłami - strusiem (lub żurawiem) i orłem. Pod numerem 7 stoi dom, w zrębie gotycki, należący niegdyś do parafii św. Janów, w którym mieszkali dzwonnicy kościoła. Węższy odcinek między ul. Mostową i Podmurną biegnie między zabudowaniami dawnego pałacu Fengera a kamienicą nr 12 przy ul. Mostowej i spichrzem pod nr 11 przy ul. Podmurnej. Boczne ściany spichrzów są spięte łukami o wykroju odcinkowym.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Nawrocki, Układ przestrzenny trzynastowiecznego Torunia [w:] Sztuka Torunia i Ziemi Chełmińskiej 1233-1815, Warszawa-Poznań-Toruń: 1986, s. 17-30.
  2. Krzysztof Mikulski: Przestrzeń i społeczeństwo Torunia. Toruń: 1999.