Zespół staromiejski Torunia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zespół Staromiejski Torunia[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Widok na Stare Miasto, 2019 rok
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 835
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1997
na 21. sesji
Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stare Miasto”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Stare Miasto”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stare Miasto”
Ziemia53°00′41,112″N 18°36′41,903″E/53,011420 18,611640
Panorama Zespołu Staromiejskiego, 2018 rok
Stare Miasto zaznaczone zostało kolorem żółtym, Nowe Miasto niebieskim
Stare Miasto - widok z katedry

Zespół Staromiejski Torunia – najstarsza część Torunia, składająca się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego.

Historia wpisów[edytuj | edytuj kod]

Logo Nazwa Data wpisu Źródło
Obiekt zabytkowy znak.svg Rejestr zabytków 29 grudnia 1952 [1]
Pomnik Historii logo.svg Pomnik historii 16 września 1994 [2]
Flag of UNESCO.svg Lista światowego dziedzictwa UNESCO 4 grudnia 1997 [3]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności Zespołu Staromiejskiego na przestrzeni lat[4][5]:

Stare Miasto[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Stare Miasto (Toruń).

Powstało po 1233 roku na miejscu starej osady. Położone nad Wisłą, zostało rozplanowane na rzucie nieumiarowego pięcioboku, ograniczonego dzisiejszymi ulicami: Pod Krzywą Wieżą, Fosa Staromiejska, Podmurna, Bulwar Filadelfijski. Na Starym Mieście znajduje się większość najcenniejszych zabytków Torunia[6].

Ulice[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wybrane zabytki na terenie Starego Miasta[7]:

Nowe Miasto[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Nowe Miasto (Toruń).

W 1264 roku, na mocy przywileju lokacyjnego, zostało założone Nowe Miasto Toruń. Nowe miasto było odrębnym ośrodkiem miejskim z własną Rada i Ławą[8].

Ulice[edytuj | edytuj kod]

  • Browarna
  • Dominikańska
  • św. Jakuba
  • Królowej Jadwigi
  • Jęczmienna
  • św. Katarzyny
  • Małe Garbary
  • Międzymurze
  • Most Pauliński
  • Piernikarska
  • Prosta
  • Przedzamcze
  • Strumykowa
  • Sukiennicza
  • Szpitalna
  • Ślusarska
  • Wielkie Garbary
  • Wysoka
  • Zaułek Prosowy
  • Zaszpitalna

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wybrane zabytki na terenie Nowego Miasta[7]:

Zamek krzyżacki[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zamek krzyżacki w Toruniu.

Siedziba komtura, został wzniesiony w XIII wieku i rozbudowany w XIV i XV wieku. Zdobyty i zburzony przez mieszczan toruńskich po zwycięskim powstaniu przeciw zakonowi krzyżackiemu w 1454 roku. W następnych wiekach teren był bardzo zaniedbany. Dopiero w latach 1958-66 teren zamku odgruzowano. Ważną datą był rok 1966, czyli rocznica 500-lecia Pokoju Toruńskiego, która przyczyniła się do ostatecznego zabezpieczenia i zagospodarowania ruin zamku krzyżackiego jako pomnika Pokoju Toruńskiego[9].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konserwator - Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2017-10-13] (ang.).
  2. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 422)
  3. Toruń na liście UNESCO | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  4. http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155.pdf
  5. Wayback Machine, web.archive.org, 10 stycznia 2017 [dostęp 2019-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10].
  6. Starówka - trasa długa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  7. a b Toruń – oficjalna strona miejska
  8. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  9. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  10. Wyniki naszego plebiscytu: oto siedem cudów Polski. Rzeczpospolita / Presspublica, 2007-09-20. [dostęp 2011-08-31].
  11. National Geographic.
  12. 10 najciekawszych miast według The Huffington Post. Jest Toruń! (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2015-05-01].
  13. https://www.torun.pl/pl/torun-pierwszym-z-7-cudow-polski