Lis (rodzaj ssaka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Vulpes)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lis
Vulpes[1]
Frisch, 1775[2]
Przedstawiciel rodzaju – lis rudy (V. vulpes)
Przedstawiciel rodzaju – lis rudy (V. vulpes)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina psowate
Rodzaj lis
Typ nomenklatoryczny

Canis vulpes Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Lis[10] (Vulpes) – rodzaj ssaka drapieżnych z rodziny psowatych (Canidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej[11][12].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 33,3–90 cm, długość ogona 12,5–44 cm; masa ciała samców 0,8–14 kg, samic 0,8–7 kg[11].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Vulpes (Vulpis): łac. vulpes, volpe lub vulpis – lis[13].
  • Fennecus: mauretańska nazwa fennec lub fennek dla lisa[14]. Gatunek typowy: Fennecus arabicus Desmarest, 1804 (= Canis zerda Zimmermann, 1780).
  • Megalotis: gr. μεγαλως megalōs – niezmiernie, od μεγας megas, μεγαλη megalē – wielki; -ωτις -ōtis – -uchy, od ους ous, ωτος ōtos – ucho[15]. Gatunek typowy: Canis cerdo J.F. Gmelin, 1788 (= Canis zerda Zimmermann, 1780).
  • Alopex: gr. αλωπηξ alōpēx, αλωπεκος alōpekos – lis[16]. Gatunek typowy: Canis lagopus Linnaeus, 1758.
  • Cynalopex: gr. κυναλωπηξ kunalōpēx – pies-lis, od κυων kuōn, κυνος kunos – pies; αλωπηξ alōpēx, αλωπεκος alōpekos – lis[17]. Gatunek typowy: Cynalopex insectivorus C.E.H. Smith, 1839 (= Canis bengalensis Shaw, 1800).
  • Leucocyon: gr. λευκος leukos – biały; κυων kuōn, κυνος kunos – pies[18]. Gatunek typowy: Canis lagopus Linnaeus, 1758.
  • Mamvulpesus: modyfikacja zaproponowana przez meksykańskiego przyrodnika Alfonso Luisa Herrerę w 1899 roku polegająca na dodaniu do nazwy rodzaju przedrostka Mam (od Mammalia)[19].

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące współcześnie żyjące gatunki[10][12]:

oraz wymarłe

Przypisy

  1. Vulpes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J.L. Frisch: Das Natur-System der Vierfüßigen Thiere. Glogau: Christian Friedrich Günther, 1775, s. 15. (niem.)
  3. A.G. Desmarest: Tableau Méthodique des Mammifères. W: Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. Par une société de naturalistes et d'agriculteurs. Cz. 24. Paris: Chez Déterville, 1804, s. 18. (fr.)
  4. J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 131. (łac.)
  5. J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 301, 1821 (ang.). 
  6. J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 85. (niem.)
  7. C. E. H. Smith: Dogs. Cz. 1. Edinburg: W.H. Lizars, 1839, s. 222. (ang.)
  8. J.E. Gray. Notes on the Skulls of the Species of Dogs, Wolves, and Foxes {Canidae) iu the Collection of the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 36 (1), s. 521, 1868 (ang.). 
  9. A. L. Herrera: Sinonimia vulgar y cientifica de los principales vertebrados mexicanos. Mexico: Officina Tipografica de la Secretan'a de Foment, 1899, s. 29. (hiszp.)
  10. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 150-151. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  11. a b C. Sillero-Zubiri: Family Canidae (Dogs). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 436–438, 441–445. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Vulpes. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-07-12]
  13. Palmer 1904 ↓, s. 708.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 285.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 405.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 89.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 209.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 374.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 25–26.
  20. D. Geraads, M.S.M. Drapeau, R. Bobe & J.G. Fleagle. Vulpes mathisoni, sp. nov., a new fox from the Pliocene Mursi Formation of southern Ethiopia and its contribution to the origin of African foxes. „Journal of Vertebrate Paleontology”, s. e943765, 2015. DOI: 10.1080/02724634.2014.943765 (ang.). 
  21. A. Hartstone-Rose, B.F. Kuhn, S. Nalla, L. Werdelin & L.R. Berger. A new species of fox from the Australopithecus sediba type locality, Malapa, South Africa. „Transactions of the Royal Society of South Africa”. 68 (1), s. 1–9, 2013. DOI: 10.1080/0035919X.2012.748698 (ang.). 
  22. X. Wang, Z.J. Tseng, Q. Li, G.T. Takeuchi & G. Xie. From ‘third pole’ to north pole: a Himalayan origin for the arctic fox. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 281 (1787), s. 20140893, 2014. DOI: 10.1098/rspb.2014.0893 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  1. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)