Wezen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wezen
δ Canis Majoris
Położenie gwiazdy
Położenie gwiazdy
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielki Pies
Rektascensja 07h 08m 23,484s[1]
Deklinacja -26° 23′ 35,52″[1]
Paralaksa (π) 0,00202 ± 0,00038[2]
Odległość 1610 ± 300 ly
495 ± 93[2] pc
Wielkość obserwowana 1,84[1]m
Ruch własny (RA) −3,12 ± 0,26[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 3,31 ± 0,34[1] mas/rok
Prędkość radialna 33,67 ± 0,24[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółty nadolbrzym
Typ widmowy F8 Ia[1]
Masa 14,9 ± 1,6[2] M
Promień 205[3] R
Metaliczność [Fe/H] 0,19[4]
Wielkość absolutna −6,54[4]m
Jasność ~39 000[4] L
Okres obrotu <1 rok[3]
Prędkość obrotu 28[3] km/s
Wiek 12 mln lat[2]
Temperatura 5850 ± 150[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7343[4] pc
Mimośród 0,0429[4]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 25 CMa
2MASS: J07082348-2623354
Cordoba Durchmusterung: CD−26°3916
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 273
Boss General Catalogue: GC 9443
Katalog Henry’ego Drapera: HD 54605
Katalog Hipparcosa: HIP 34444
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 2693
SAO Star Catalog: SAO 173047
Wesen, Alwazn, Al Wezn; CPD−26°1793

Wezen (delta Canis Majoris, δ CMa) – jedna z jaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa (obserwowana wielkość gwiazdowa: 1,84m). Jest odległa od Słońca o około 1610 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Wezen, pochodzi od arabskiego ‏وزن‎ wazan, „waga”, „ważyć”[3][5]. Pochodzenie nazwy jest niepewne. Tworzy ona parę z nazwą Hadari(‏حضار‎) i najprawdopodobniej odnosiła się ona dawniej do innej gwiazdy[3]. Przypisywano jej związek z „ciężkim wznoszeniem się nad horyzontem”[5]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Wezen na określenie tej gwiazdy[6].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Jest to jasna, białożółta gwiazda, nadolbrzym należący do typu widmowego F8[1]. Jego wielkość absolutna to –6,54m[4]. Temperatura tej gwiazdy to około 5850 K, ma ona masę około 15 razy większą niż Słońce i istnieje od około 12 milionów lat[2]. Pomimo tak niewielkiego wieku gwiazda zakończyła okres syntezy wodoru w hel i zeszła z ciągu głównego, stając się nadolbrzymem i znacznie zwiększając rozmiary – promień tej gwiazdy jest około 205 razy większy niż promień Słońca. Jest to związane z bardzo dużą masą gwiazdy; eksploduje ona jako supernowa, a jej jądro stanie się gwiazdą neutronową[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Wezen w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f Leonid S. Lyubimkov et al. Accurate fundamental parameters for A-, F- and G-type Supergiants in the solar neighbourhood. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 402 (2), s. 1369–1379, 2010-02-21. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2009.15979.x (ang.). 
  3. a b c d e f Jim Kaler: WEZEN (Delta Canis Majoris) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2018-01-23].
  4. a b c d e f Anderson E., Francis C: HIP 34444 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-01-23].
  5. a b Canis Major, the Greater Dog. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publishing Inc., 1963, s. 358.
  6. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-23].